چندسال پيش، با جمعي ازدوستان به مجموعه جام جم خيابان ولي عصر تهران رفته بوديم. ازمعدود جاهايي که ‏درغرفه هاي مختلف غداهاي متنوع ايراني وغيرايراني طبخ مي شود. يکي ازميان ما غذاي چيني سفارش داد. او ‏که ايراني-آمريکايي بود دراثنايي که غذايش آماده شود اندرخوشمزگي وفوائد غذاي چيني آنقدرصحبت کرد که دل ‏همه ما رفت.‏

غذا‎ ‎که آمد همه ما چشم به دهانش دوخته بوديم که ببينيم خوردن غذاي چيني چه لذتي دارد. هنوز لقمه اول ‏ازدهانش پايين نرفته بود که با عصبانيت رو به يکي از کارکنان آنجا کردو گفت: "آقا اين که به جاي غذاي چيني، ‏خورشت ايراني است؟!" برخلاف خيلي از ما ايراني ها که وقتي جاي خيلي شيکي مي رويم وبا اتفاق غيرمنظره ‏ايي روبرو مي شويم سخني به لب نمي آوريم واعتراض نمي کنيم دوست ما شروع کرد به اعتراض. خلاصه آشپز ‏آمد با کلي عذرخواهي و گفت: "خانم معذرت مي خواهم، اين آشپز جديد ما تازه وارد است نمي داند واقعا چطور ‏غذاي چيني درست کند، البته درست مي شود. اما مردم که نمي دانند اين غذا چيني نيست، بنابراين زيادفرقي نمي ‏کند.... احتمالا شما قبلا خورده ايد." لهجه دوست ما نشان مي داد. اما اين سخن همه ما را برآشفت. شگفتي و ‏تعجب ما اين بود: حالا مردم متوجه نشوند -‏‎ ‎چون درچين وجاهاي ديگر غداي چيني نخورده اند- ولي انصاف ‏نيست به اسم غذاي چيني، چيز ديگري به خورد آنها بدهي؟

داستان انتخابات و سازمان هاي شبه دموکراتيک در ايران به مثابه همان ارائه غذاي چپني با طبخ ايراني است. ‏شوراي نگهبان وديگرنهادهاي ناظر چنان بلايي بر سر روند برگزاري انتخابات آورده اند که عملا دسترسي بخش ‏عمده ايي از مردم که نگاه متفاوتي به گرداندن امور جامعه دارند به قدرت بي معني شده است. تقسيم بندي ‏‏"خودي" و "غيرخودي" طي سالهاي گذشته مبناي ورود افراد به نهادهاي کاملا کنترل شده شبه دموکراتيک بوده ‏است نه قانون انتخابات وديگر قوانيني که برحضور مردم درچرخه قدرت صحه مي گذارد. ‏

همين دايره خودي ها نيز طي اين چند سال دستخوش تغييرات فراواني شده است. به نحوي که بسياري از افرادي ‏که سه چهار سال پيش خودي محسوب مي شدند تنها با انتقادات ملايم واظهار نظرهاي مستقل خود را ازدايره ‏حمايت هدايت کنندگان دموکراسي ايراني خارج ديده اند وبه ناچار از اين نهادها به بيرون انداخته شده اند.‏

بنابراين از انتخابات ونهادهايي مانند "مجلس شوراي اسلامي" ومفاهيمي مانند "راي مردم" تنها صورت آن باقي ‏مانده و عملا از آنچه که قانون گذار درابتداي انقلاب مرادش بود ديگر خبري نيست.‏

اصلاح طلبان ونيروهاي منتقد نيز که دائما بر مشارکت تاکيد مي کنند ومي دانند رفتن به سوي هرگونه تحريم ويا ‏شرکت نکردن درانتخابات به معني از دست دادن همان سهمي است که به صورت سنتي دريافت مي کنند، در ‏نهايت به صورتي هدايت مي شوند تا سهم اندک از پيش تعيين شده را دريافت کنند. آنها به قلب معناي انتخابات به ‏ناچار تن مي دهند وچون همه پروژه سياسي شان محدود مي شود به رفتن به مجلس ويا رياست جمهوري، به ‏انتظار مي نشينند تا يک بار ديگر بتوانند سهمي که به آنان داده مي شود را دراختيار بگيرند. ‏

گردانندگان اين صحنه نامي که براين نمايش مي گذارند را دموکراسي مي خوانند و احترام به راي مردم. درحالي ‏که به برکت گردش اطلاعات ازطريق مکانيسم هاي مختلف، مردم آگاهند که ماجرا ازچه قرار است. واقعيت اين ‏است که اين دموکراسي مدل ايراني که اختراع شوراي نگهبان وديگرنهادهاي همسوست، نهايت تحمل نظامي است ‏که با دستکاري دربديهي ترين اصول تلاش مي کند چيزهايي را به خورد مردم بدهد که اين روزها عملا به خورد ‏کسي نمي رود. درواقع امروز حتي اگر افراد نتوانند به روندي که انتخابات را عملا از ماهيت مردمي خود خارج ‏کرده اعتراض کنند، اما متوجه مي شوند که چه کساني و درطي چه فرآيندي وبا چه اهدافي مواد اوليه غذاي طبخ ‏شده را عوض کرده اند ومزه آن چنان تغييرکرده که کسي نمي داند آنچه برسرسفره است دقيقا چه نامي دارد. ‏درواقع کمتر کسي است که نداند آنچه به خوردش داده مي شود نه غذاي چيني بلکه خورشت ايراني است. ‏

کاهش درصد شرکت کنندگان درانتخابات روز جمعه علي رغم علاقه مندي مسئولان به بالا بردن درصد راي ‏دهندگان -که البته امري بي سابقه نيست- پيامي جدي درخود دارد. اين راه هماني است که صدام حسين را به جايي ‏رساند که در انتخابات بالاي 90 درصدي پيروزي خود را جشن بگيرد. باور کنيد هيچ آدم عاقل وسالمي چنين ‏پيروزي را خوش نمي دارد.

‏

‏ناصر طربيان

‏"عيد امسال از ايامي است که افزايشي در عوامل توليد نخواهيم داشت و بازار کاملا قابل کنترل و تنظيم ‏است." مسعود ميرکاظمي وزير بازرگاني دولت محمود احمدي نژاد در حالي روزهاي گذشته اين سخنان را ‏بر زبان راند که در آخرين روزهاي سال 86 افزايش بي رويه قيمت اقلام مورد نياز مردم، مشکلات زيادي ‏ايجاد کرده است.‏

وي طي همين گفت و گو با خبرنگاران گفته است: "سال گذشته مردم شاهد اقدامات صورت گرفته براي ‏کنترل قيمت ها درشب عيد بودند به گونه اي که با مقايسه نوروز 85 با نوروز 84 اين امرکاملا مشهود ‏است."‏

مسعود ميرکاظمي افزوده: "در نوروز 85 علي رغم اينکه ميوه و مرکبات از کشاورزان به قيمت بالاتري ‏خريداري شده بود اما به نسبت نوروز 84 قيمت ها بسيارمناسب تر بود و با ذخيره سازي که توسط بخش هاي ‏مردمي و با مديريت وزارت بازرگاني صورت گرفت و با تسهيلات ارائه شده ذخاير موجود درروزهاي ‏پاياني سال به بازار عرضه شد که در تمام طول عمرم نوروز 85 تنها نوروزي بود که قيمت ميوه افزايش ‏نداشت."‏

اما واقعيت اين است که برخلاف نظر وزير بازرگاني، اين روزها تقريباً همه کساني که براي خريد هاي ‏معمول پايان سال خود به بازار و مراکز فروش کالاها مراجعه کردند با گراني بي سابقه اي روبرو شدند. ‏
موج جديد گراني ها در حالي هر روز بيش از روز قبل خود را بر زندگي روزمره مردم تحميل مي کند که ‏پيش از اين محمود احمدي نژاد رييس جمهوري اسلامي ايران، گراني ها را دروغ رسانه اي خوانده و گفته ‏بود: "گراني ها جنگ رواني است که مطبوعات و مخالفان راه انداخته اند."‏
‏ ‏
او چندي بعد حرف خود را "تا حدودي" پس گرفت، اما هنوز از اقدامي جدي خبري نيست.‏
به گزارش خبرگزاري ها امسال در آستانه عيد نوروز قيمتها حداقل نسبت به سال گذشته 30 درصد افزايش ‏يافته ونظارت دولت در اين خصوص ضعيف است.‏

در حال حاضر قيمت هر کيلو گرم گوشت به ۹ هزار تومان افزايش يافته است؛ ضمن آنکه با توجه به سيل ‏تقاضا در روزهاي پاياني سال، عرضه مواد پروتئيني هم پاسخگوي نياز بازار نيست.‏

در اين ميان وعده مسوولان دولتي مبني بر توزيع گوشت ارزان قيمت تا متعادل شدن قيمت ها به آرزويي ‏مبدل شد که با گذشت چندين ماه از آن هنوز فاصله بسياري با واقعيت دارد. آن هم در حاليکه پيش از اين ‏کارشناسان در مورد گراني گوشت هشدار داده بودند. ‏

همزمان در روزهاي اخير قيمت مرغ نيز در بازار تهران به بيش از 2700 تومان در هر کيلو رسيد که ‏افزايشي 30 درصدي را رقم زد. قيمت مرغ در حالي افزايش يافته که عرضه مرغ منجمد نيز آغاز شده اما به ‏دلايل مختلف از قبيل عدم بهداشتي بودن مرغ هاي منجمد، مردم تمايل زيادي به خريد آن نشان نمي دهند و ‏عمده دليل افزايش قيمت مرغ گرم نيز همين موضوع است.‏

همچنين در حالي که معاون مالي و اداري وزارت بازرگاني پيش از اين در گفت و گو با ايرنا خاطر نشان ‏کرده بود که "تمهيدات لازم براي ميوه شب عيد انديشيده شده و به اندازه كافي ميوه در انبارها ذخيره شده ‏است" قيمت ميوه نيز به طور بي سابقه اي افزايش يافته به طوري که قيمت هر کيلو پرتقال مصري که به دليل ‏يخ زدن توليدات داخلي، اخيرا وارد کشور شده، به بيش از 1500 تومان رسيده است. اين در حالي است که ‏وزارت بازرگاني تعرفه واردات ميوه را نيز در ماه هاي اخير کاهش داده بود. ‏

عليخاني در پاسخ به اين سؤال كه آيا ميوه هاي يخ زده زمستان در شب عيد به مردم داده مي شود يا نه تأكيد ‏كرد: "ميوه هاي يخ زده براي عيد توزيع نمي شود زيرا ميوه هاي يخ زده خارج از سيستم تنظيم ميوه ها ‏است."‏

‏ وي گفت: "كار ذخيره سازي و انبار ميوه هاي شب عيد از آبان ماه آغاز شده است و اين ميوه ها در شب عيد ‏در اختيار شهروندان قرار مي گيرد."‏

معاون وزير بازرگاني در پاسخ به افزايش قيمت هاي اخير برخي از اجناس، اظهار داشت: "آب و هوا و ‏تقاضاي مردم بر قيمت ها تأثير بسزايي دارد و افزايش قيمت ها را به وجود آورده است."‏

به گزارش ايرنا، وي با اشاره به اينكه قيمت تخم مرغ به زودي كاهش مي يابد تأكيد كرد: "قيمت تخم مرغ از ‏قيمت كنوني كاهش مي يابد ولي درصد كاهش آن مشخص نيست."‏

‎‎کارشناسان و سياست هاي دولت‏‎‎

کارشناسان اغلب سياست هاي نامناسب دولت در عرصه اقتصاد راعامل چنين گراني هايي مي دانند. به ‏گزارش خبرگزاري مهر مرتضي الله داد، کارشناس مسايل اقتصادي معتقد است، زماني که تقاضا افزايش مي ‏يابد اما به ميزان آن عرضه ايجاد نمي شود، قيمت ها سير صعودي پيدا مي کنند که در اين مواقع مردم بايد ‏خريدهاي پايان سال خود را زودتر انجام دهند تا از ميزان تقاضا کاسته شود.‏

وي مي افزايد: "دولت مي تواند به افزايش عرضه کالاهاي مورد نياز ارزان کمک کند به گونه اي که درپايان ‏سال مايحتاج مردم ازجمله پوشاک ازطريق فروشگاه هاي عرضه مستقيم کالا يا فروش بهاره درسطح گسترده ‏وبدون واسطه تامين شود."‏

اين کارشناس مسايل اقتصادي خاطرنشان مي کند: "يکي از بزرگ‌ترين مشکلات اقتصادي کشور ما وجود ‏واسطه ها است؛ به گونه اي که حاشيه سود ميان از توليد کننده تا مصرف کننده نصيب اين قشرمي شود."‏
محمد قلي يوسفي کارشناس ديگر مسايل اقتصادي مي افزايد: "تزريق درآمدهاي نفتي به کشور و گسترش ‏بوروکراسي اداري موجب افزايش هزينه هاي دولت مي شود و زماني که عرضه کالا به اندازه کافي نباشد به ‏طورطبيعي افزايش نقدينگي و ايجاد تورم وافزايش قيمت ها را دربرخواهد داشت."‏

به گفته وي، عرضه يک فرآيند بلند مدت است که نيازمند سرمايه گذاري، امنيت اقتصادي و شفافيت درقوانين ‏و مقررات است ازاين روعرضه کالا دربلند مدت نتيجه مثبت خواهد داشت نه درکوتاه مدت.‏

يوسفي، کسري بودجه دولت، افزايش نقدينگي، تبديل ذخايرارزي به ريالي و تزريق به جامعه، افزايش بي ‏رويه نرخ سود بانکي و تغييرنرخ ارزرا ازجمله سياست هاي نادرست دولت مي داند ومعتقد است اين عوامل ‏موجب کاهش شديد ارزش پول ملي شده به گونه اي که هم اکنون يک ريال ايران معادل يک بيستم روپيه هند ‏است.‏

وي وجود پول هاي سرگردان وسرايت آن از يک بخش به بخش ديگري از اقتصاد کشوررا هم ازريشه هاي ‏تحميل تورم درکشورمي داند.‏

‎‎تذکرهاي بي فايده به دولت‎‎

‏ پيش از اين وهمزمان با آغاز موج گراني ها، پنجاه تن از اقتصاد دانان و استادان دانشگاه که برخي از آنها ‏پيشتر سمت هايي در بخش هاي اقتصادي دولت داشتند، در نامه اي سرگشاده به محمود احمدي نژاد، نسبت به ‏عواقب سياست هاي دولت هشدار داده بودند.‏

کارشناسان اقتصادي در اين نامه "عدم پايبندي دولت نهم به قواعد حکمراني خوب، نامساعد کردن فضاي ‏سرمايه گذاري و محيط کسب و کار در کشور، افزايش بي رويه واردات، اتخاذ سياست مالي انبساطي، ‏سياست پولي انبساطي ونرخ تورم بالا، بحران در بازار سرمايه، وضعيت نابسامان نظام بانکي و مداخله ‏بيرويه در بازار کار" و برخي ديگر از سياست هاي دولت را به عنوان محورهاي هشدار مد نظر قرار داده ‏بودند. ‏

آنها هم چنين "طرح شعار عدالت اجتماعي به عنوان محور اصلي دولت نهم " را موجب برانگيختن "انتظار ‏و توقع توسعه و رونق سريع اقتصادي در اکثريت بزرگي از مردم اين سرزمين" دانسته، و درباره شکست ‏احتمالي چنين شعاري و عواقب احتمالي آن هشدار داده بودند.‏

فکر مي کنيد اگر از مشاهده گراني که جغرافياي سياسي ايران در سال 86 رصد کرده اند بخواهيم که حساس ترين ‏شهراورد هاي عرصه سياست داخلي جمهوري اسلامي در سالي که روزهاي پاياني آن را سپري مي کنيم را فهرست ‏وار بيان کنند، چه ليستي را تهيه خواهند کرد؟ شايد برخي چالش مجلس ودولت را مطرح کنند و بعضي ديگر انتخابات ‏مجلس هشتم را...اما با قاطعيت مي توان گفت که انتخاب رئيس جديد مجلس خبرگان رهبري جزو سه انتخاب ابتدايي ‏ليست هر يک ازآنها خواهد بود. از سويي به اين سبب که مجلس خبرگان ناظر بر عملکرد مقام رهبري به عنوان راس ‏هرم قدرت در نظام جمهوري اسلامي است واز سوي ديگر انتخاب جانشين براي فردي که تا مردادماه 86 نام وي و ‏رياست مجلس خبرگان رهبري با هم مترادف بوده است وشايد از همه مهمتر تماشاي رقابتي مدرن در سنتي ترين نهاد ‏انتخابي نظام جمهوري اسلامي ايران.‏

‎‎آغاز ماجرا‎‎

‏ هنگامي که در واپسين روزهاي سال 85 نخستين جلسه دوره چهارم مجلس خبرگان رهبري در ساختمان سابق مجلس ‏شوراي اسلامي برگزارشد هيچ يک از تحليل گران سياسي در ارزيابي هاي خود حتي احتمال اندکي را نيز براي ‏امکان تغيير ترکيب بخش ارشد هيات رئيسه مجلس خبرگان رهبري اختصاص نداده بودند. طبق روال معهود امسال ‏نيزآيت الله مشکيني بر کرسي رياست وآيت الله هاشمي رفسنجاني بر کرسي نايب رئيس اولي مجلس تکيه زده وانتخاب ‏بقيه افراد نيز تاحدود زيادي قابل پيش بيني بود وباز هم طبق روال جلسات دو سه سال اخير آيت الله مشکيني تنها در ‏جلسه افتتاحيه حضوريافت وعملا اداره جلسات به هاشمي رفسنجاني سپرده شد.درسال جديد وبه ويژه در ماه هاي خرداد ‏وتير اخبار متناقضي درباره وضعيت جسماني آيت الله مشکيني در برخي محافل سياسي کشور منتشر شد واز همان ‏زمان اندک اندک بحث جانشيني آيت الله مشکيني در برخي گفتگو هاي خصوصي مطرح شد. اما در عرصه عمومي ‏ومطبوعات اين گونه اخبار و تحليل ها کمتر مجال بروز پيدا کردند. اين گونه شايعات واخبار در بخش پنهان سياست ‏کشور جريان داشت تا اينکه در روز سي ام تيرماه روزنامه اعتماد صحبت هاي در گوشي فعالان سياسي را به عرصه ‏افکارعمومي كشاند ودر تيترنخست خود با عنوان "گمانه زني درباره رئيس جديد مجلس خبرگان " به اين مساله اشاره ‏کرد. اين روزنامه در گزارش تحليلي خود آورده بود: بيماري و وضعيت جسماني آيت الله "علي مشکيني" توجه ها را ‏به سمت صندلي رياست مجلس خبرگان رهبري و گمانه زني راجع به جايگزين احتمالي ايشان معطوف کرده است.آيت ‏الله مشکيني رئيس 86 ساله چهار دوره مجلس خبرگان رهبري هم اکنون به دليل مشکلات ريوي، بيماري مزمن خوني ‏و وخامت وضعيت عمومي در بيمارستان بقيه الله بستري است و خبرها حاکي از آن است که وي قادر به ادامه اداره ‏مجلس خبرگان نيست... با عود کردن بيماري ايشان، روحانيون ارشد عضو مجلس خبرگان رهبري شايد ناچار شوند ‏تغيير ترکيب هيات رئيسه را در دستور کار قرار دهند.در اين گمانه زني دو نام بيش از ساير گزينه ها براي جلوس بر ‏صندلي رياست جلوه نمايي مي کند، "اکبر هاشمي رفسنجاني" و "محمدتقي مصباح يزدي". اين دو روحاني عالي رتبه ‏که يکي از رسته روحانيون محافظه کار سنتي است و ديگري در جرگه روحانيون اصولگراي راديکال قرار دارد، از ‏نفوذ قابل توجهي در مجلس خبرگان و روحانيون برخوردار هستند، اما به همان نسبتي که دو طرف از سمپات هايي در ‏عرصه روحانيت برخوردار هستند، نسبت به مواضع و ايدئولوژي يکديگر انتقاد دارند....مي توان بيان داشت که انتشار ‏اين گزارش سبب شدکه تا حدودي افکار عمومي در زمينه اخبار مجلس خبرگان حساس شوند وتحليل هايي درباره ‏سرنوشت آن مطرح شود.‏

‎‎درگذشت آيت الله مشکيني‎‎

روز هشتم مردادماه رسانه هاي رسمي کشور خبر در گذشت آيت الله مشکيني را روي خروجي هاي خود قرار دادند. ‏مرحوم مشکيني در سن 86 سالگي وپس از سپري کردن دوره طولاني بيماري جان به جان آفرين تسليم کرد.فقدان ‏چهره اي چون مشکيني که به سبب سوابق سياسي مورد اتفاق اکثريت اعضاي مجلس خبرگان بود اين مجلس را با ‏تحولي جديد وناخواسته مواجه کرد وآن چالش انتخاب رئيس جديد بود. فرداي روز درگذشت مرحوم مشکيني روزنامه ‏هاي کشور بنا به ديدگاهها وخاستگاههاي فکري خود به پيش بيني تحولات آينده ميدان سياست کشور پرداختند.برخي ‏روزنامه‌هاي اصلاح‌طلب به همين مناسبت، گزارش‌هايي را درباره جانشيني مشكيني در مجلس خبرگان به چاپ ‏رساندند.اعتماد تيتر اول خود را به درگذشت آيت‌الله مشكيني و خالي ماندن صندلي رياست مجلس خبرگان اختصاص داد ‏و نوشت: درگذشت آيت‌الله مشکيني که از روحانيون نامدار نظام جمهوري اسلامي‌به شمار مي‌آيد، تمامي‌نگاه‌ها را ‏متوجه جايگاهي کرد که او رياست آن را برعهده داشت. مجلس خبرگان رهبري مهم‌ترين رکن اين نظام هم به شمار ‏مي‌آيد، چرا که اين مجلس مقام رهبري را از بين روحانيون برجسته حوزه‌هاي علميه انتخاب مي‌کند و بر عملکرد او ‏نيز نظارت قانوني دارد... مجلس خبرگان رهبري جايگاه ويژه‌اي دارد و به تبع آن رياست بر اين مجلس هم اولويت ‏خاص خود را دارد. تاکنون رياست هر 3 دوره مجلس خبرگان رهبري برعهده آيت‌الله مشکيني بوده است... تمام نگاه‌ها ‏به صندلي خالي رياست خبرگان معطوف شده است... گمانه‌زني‌ها درباره رييس جديد مجلس خبرگان از مدت‌ها پيش ‏آغاز شده بود، چرا که سال گذشته آيت‌الله علي مشکيني به علت بيماري حتي حاضر به کانديداتوري دوباره براي ‏انتخابات خبرگان نبود... اينک با درگذشت آيت‌الله مشکيني اين سوال پيش آمده است که جانشين احتمالي او چه کسي ‏است؟... سرمايه هم با اشاره به اين‌كه مجلس خبرگان رهبري تا شهريورماه به وسيله نواب رييس اداره مي‌شود، نوشت: ‏به دنبال فوت آيت‌الله مشكيني، رييس مجلس خبرگان رهبري، اين مجلس براي تعيين جانشين وي جلسه فوق‌العاده‌اي ‏تشكيل نمي‌دهد... علي‌اكبر‌هاشمي‌رفسنجاني در حال حاضر نايب رييس اول و آيت‌الله يزدي نايب رييس دوم مجلس ‏خبرگان رهبري هستند. به اين ترتيب نواب رييس تا اجلاسيه آتي اين مجلس كه در شهريورماه برگزار خواهد شد، اداره ‏جلسات را برعهده خواهند گرفت. در روزهاي بعد بعضي از چهره هاي سياسي نيز وارد اين گمانه زني ها شدند. ‏دري‌نجف‌آبادي در رابطه با تعيين رياست آينده مجلس خبرگان به صورت تلويحي با نفي شانس هاي مطرح براي تکيه ‏زدن بر کرسي رياست مجلس خبرگان خواستار انتخاب يکي از افراد خارج ازمجلس خبرگان براي تصدي اين پست ‏شد و به تهران امروز گفت: به نظر بنده، فقط شخصيتي مانند آيت‌الله جوادي‌آملي مي‌توانند جاي خالي آيت‌الله مشكيني را ‏پر كنند.(يازدهم مرداد ماه 86) ‏

همبستگي درباره تحولات پس از وفات مرحوم مشکيني نيزخبر داد: در حالي كه هنوز چند روز از درگذشت آيت‌الله ‏علي مشكيني رييس مجلس خبرگان رهبري نگذشته است، اطرافيان و هواداران آيت‌الله مصباح‌يزدي، تلاش‌ها و ‏رايزني‌هاي خود را براي جلب حمايت از رياست وي بر اين مجلس آغاز كرده‌اند. روحانيون جوان و شاگردان ‏مصباح‌يزدي از همين حالا رايزني‌هاي خود را براي رياست استاد بر خبرگان شروع كرده‌اند.(يازدهم مرداد ماه 86)‏
شايد در وهله نخست در ذهن خوانندگان اين مساله مطرح شود که محتمل ترين فرد براي تکيه بر کرسي رئيس، نايب ‏رئيس اول است. اما اگر با معادلات سياسي اين کهن ديار آشنا باشيد حتما دريافته ايد که در بسياري از موارد نزديک ‏ترين مسير بين دو نقطه خط مستقيمي که آن دو نقطه را به هم وصل مي کند نيست!‏

‎‎شهراورد 85؛ ليست منهاي هاشمي‎‎

به نظر مي رسد براي اينکه بتوان تحليلي قرين با واقعيت از چالش سال 86 داشته باشيم بايد به تحولات گذشته وبه ويژه ‏رقابت هيجان انگيز سال 85 نگاهي مجدد بياندازيم.بسياري از تحليلگران سال 85 را سال پايان هاشمي مي پنداشتند. ‏شکست سهمگين در انتخابات رياست جمهوري سال 84 به تنهايي براي چهره اي که هشت سال سکاندار کشتي اجرايي ‏کشور بوده و يک دهه بر مرتفع ترين کرسي قانونگذاري کشور تکيه زده بود مي توانست به معني مهر پايان باشد به ‏ويژه که دولتمردان جديد کمتر حرمت پيش کسوتان را رعايت کرده در ابتداي راه در هر سخنراني و اظهار نظري ‏حسابي از خجالت گذشتگان درمي آمدند...با اين حال هاشمي گام به سال 85 گذاشت. با وجود تبليغات دولتمردان تازه ‏کار وبه وجود آمدن فضاي سهمگين رسانه اي عليه دولت هاي گذشته از جمله دولت هاشمي بسياري از تحليلگران و ‏برخي از دوستان وياران هاشمي حضور وي در انتخابات مجلس خبرگان را به نوعي انتحار سياسي تعبير کرده خواهان ‏آن بودند که هاشمي از حضور در اين ميدان و قرار گرفتن مجدد در برابر راي وداوري توده ها خودداري کند. مي ‏توان با اطمينان بيان کرد که همه جريان هاي سياسي کشور براي تهيه برنامه هاي انتخاباتي خود در انتظار روشن شدن ‏تصميم هاشمي براي حضور در انتخابات بودند.سرانجام در 19 مهرماه سال 85 ودر حاليکه ساعتي چند تا پايان مهلت ‏قانوني باقي نمانده بود ايسنا خبر داد که نماينده‌آيت الله هاشمي رفسنجاني با حضور در ستاد انتخابات كشور از سوي وي ‏در اين انتخابات نام‌نويسي كرد. مي توان گفت تنها گروه ناراضي از حضور هاشمي در انتخابات طيف ياران مصباح ‏يزدي وحاميان دولت نهم بود.اين گروه ها پس از حضور هاشمي در عرصه رقابت تلاش کردند به هر صورت ممکن ‏ازاحتمال موفقيت وي بکاهند. در همين زمينه جلالي مسوول دفتر مصباح يزدي اعلام كرد كه ستادهاي خودجوش ‏طرفدار رييس موسسه آموزشي امام خميني(ره) در انتخابات خبرگان فعاليت خود را آغاز كرده‌اند... اين ستادها بيشتر ‏حول محور جامعتين (جامعه مدرسين و جامعه روحانيت) فعاليت و از فهرست منهاي هاشمي حمايت ‏مي‌كنند.(مردمسالاري-26 مهرماه85)‏

قاسم روانبخش يكي از شاگردان مصباح يزدي نيز تاکيد کرد: اين ستادهاي انتخاباتي در حال حاضر در شرف ‏سازماندهي شدن هستند... دبير سياسي نشريه پرتو ارگان مکتوب آيت الله مصباح قبلا در پاسخ به اين پرسش كه آيا اين ‏ستادها حول محور حمايت از آيت‌الله مصباح يزدي فعال خواهند بود؟ گفته بود: حاج آقا گفته‌اند كه ليست نمي‌دهند. ولي ‏خوب ستادهاي خودجوش شكل گرفته‌اند و فعاليت مي‌كنند ولي خود حاج آقا تاكيد كرده‌اند كه ليست نمي‌دهند. روانبخش ‏ادامه داد: اين ستادهاي خودجوش متشكل از دانشگاهيان و حوزويان است. آنها افراد اصلح را از ليست‌هاي مختلف ‏انتخاب و به عنوان يك فهرست منتشر و از آن حمايت مي‌كنند. مثلا ممكن است چند نفر را در ليست جامعه مدرسين به ‏عنوان اصلح يا صالح قبول نداشته باشند و چند نفر ديگر را كه به صورت مستقل كانديدا شده‌اند به عنوان افراد اصلح ‏انتخاب كنند و در ليست خود قرار دهند.(امروز-26 مهرماه85) ‏

روزنامه روزگار هم درهمان روز تاکيد کرد: ظاهرا نيازي نيست كه مصباح يزدي دراين دوره از انتخابات خبرگان ‏شخصا ليست جداگانه‌اي منتشر كند چرا كه ستادهاي حمايت از او كه به طور خودجوش شكل گرفته‌اند اين مسووليت را ‏برعهده دارند...به نظر مي‌رسد اختلاف سليقه هاشمي و مصباح در حدي است كه طرفدارانشان تاب قرار گرفتن نام آنها ‏در يك ليست را ندارند... روانبخش در دفاع از اقدام ستادهاي خودجوش حمايت از مصباح يزدي در انتشار ليست ‏جداگانه مي‌گويد: در حال حاضر كساني در استان تهران و شهرستان‌ها به صورت مستقل كانديدا شده‌اند كه لياقتشان از ‏برخي افرادي كه در ليست‌ها هستند بيشتر است...طرفداران آيت‌الله مصباح يزدي با توجه به نفوذي كه در جامعه ‏مدرسين دارند، سعي كردند تا اجازه ندهند نام "حسن روحاني" كه از نزديكان هاشمي است در فهرست جامعه مدرسين ‏قرار بگيرد تا جايي كه هنوز هم برخي اخبار حكايت از آن دارد كه هنوز نام حسن روحاني در ليست جامعه مدرسين ‏قرار ندارد. اين تبليغات ادامه داشت تا سرانجام حاميان مصباح يزدي به صراحت اعلام کردند که با در استان تهران ‏فهرستي جداگانه تحت خواهند تا يادآور تحليل آن دسته از فعالان سياسي باشند كه ظرف ماههاي گذشته از بروز يك ‏جريان سوم درانتخابات خبرگان با محوريت مصباح يزدي خبرداده ‌بودند. دبير سياسي هفته‌نامه‌ پرتو ارگان مصباح ‏سرانجام روزششم آبان ماه 85 به خبرنگار ايسنا گفت: "فهرست انتخاباتي ستادهاي خودجوش مردمي براي انتخابات ‏خبرگان با عنوان فهرست «نخبگان حوزه و دانشگاه» براي استان تهران تهيه شده است." وي هم‌چنين با بيان اين‌كه ‏‏"طبيعي است كه در انتخابات خبرگان ليست‌هاي مختلفي مطرح شود" ادامه داد: "ممكن است برخي از افرادي كه در ‏ليست جامعتين هستند، مورد تاييد مردم، نخبگان و افراد حوزه و دانشگاه نباشند، البته به قول آيت‌الله مصباح يزدي، ‏ليست انتخاباتي براي كسي حجت شرعي نمي‌آورد... در اين ليست قطعا آقايان هاشمي و حسن روحاني حضور نخواهند ‏داشت... به نظر مي رسيد که عمليات حاميان مصباح در انتخابات با اسم رمز ليست منهاي هاشمي آغاز شده بود. عصر ‏نو ارگان سازمان مجاهدين انقلاب به سناريوي پيچيده اي درباره عمليات حذف هاشمي اشاره مي کند اين نشريه در ‏تحليل انتخابات خبرگان چهارم مي نويسد: ماجرا از آنجا آغاز شد که کارگردانان ومجريان سريال يکدست سازي ‏حاکميت براي قسمت پاياني اين سريال از همه استعداد وتوان خويش بهره گرفتند وسناريويي پيچيده و آرام بخشي را ‏طراحي و آماده اجرا کردند. سناريويي که اگر سکانس به سکانس با موفقيت اجرا مي شد مي توانست آخرين ‏خاکريزهايي که هنوز تحت سيطره کامل...قرار نگرفته بود، نيز فتح کرده سريالي با پاياني خوش را براي سازندگانش ‏نويد دهد. بنا به اطلاعات واصله قسمت پاياني اين سريال اين گونه تنظيم شده بود که با توجه به بخش هاي پيشين اين ‏مجموعه...در سه انتخابات گذشته که به حذف گام به گام مخالفان پروژه يکدست سازي حاکميت از مصادر امور منجر ‏شده بود، نوبت به تصرف آخرين سنگر ودر عين حال مهمترين آنها رسيده است. سناريستها مي پنداشتند که ناکامي ‏هاشمي در انتخابات سوم تير نقطه پاياني بر حضور موثر وي در صحنه سياست کشور خواهد بود. اما مشاهده کردند که ‏برخلاف پيش بيني ها هاشمي در جايگاه رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام به مقابله با رفتارها وموضعگيري هاي ‏غير کارشناسانه وماجراجويانه برخي ازدولتمردان پرداخته است. همين امر نيز سبب شد که... عزم خود را جزم کرده ‏مترصد فرصتي باشند به قصد تصرف آخرين خاکريز...اين افراد ساعت صفر ضربه نهايي به هاشمي را هنگام اعلام ‏نتايج نهايي انتخابات چهارمين دوره مجلس خبرگان در24 آذرماه سال گذشته تعيين کردند. بنا بر تحليل عصر نو قرار ‏بر اين شد که با اعلام نتايج انتخابات مجلس خبرگان وشکست هاشمي [ناکامي هاشمي به معني قرار نگرفتن در صدر ‏فهرست منتخبين مردم بود] برخي اعضاي گروه هاي ‍]...[ با تحصن در برابر دفتر رياست مجمع تشخيص مصلحت با ‏استناد به عدم مقبوليت مردمي وي از هاشمي بخواهند که از رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام استعفا دهد. اين ‏تحصن تا زمان استعفاي هاشمي ادامه مي يافت(عصرنو شماره58) با اين اوصاف هاشمي وارد گود رقابت شد و نام ‏وي در صدرليست هاي مجمع مدرسين، جامعه مدرسين، ائتلاف اصلاح طلبان، حزب اعتمادملي و... قرار گرفت.در ‏روز راي گيري نيز سيدمحمد خاتمي به نشانه حمايت کامل از هاشمي در کنار وي قرار گرفت وراي خود را در ‏صندوق انداخت. اعلام نتايج براي تيم دولت وحاميان مصباح يزدي پيام آور شکستي ديگر با ابعادي بزرگتر بود. مي ‏توان 24 آذر85 را بدترين جمعه چهار سال اخير اين جريان سياسي به شمارآورد. شکست در هر سه انتخابات شوراها، ‏خبرگان ومياندوره اي مجلس هفتم...هاشمي با فاصله اي خيره کننده با نفرات بعدي در راس منتخبين مردم تهران در ‏مجلس خبرگان رهبري قرار گرفت وسناريوي حذف هاشمي براي مدتي به بايگاني سپرده شد".‏

‎‎انتخاب رياست مجلس خبرگان؛ اختلافات دوباره اوج مي گيرد‎‎

‏ با مرور حوادث گذشته حال به نظر مي رسد بهتر بتوانيم به ارزيابي چالش انتخاب جانشين مرحوم مشکيني بپردازيم. ‏با درگذشت آيت الله مشکيني بخش هايي از جريان اصولگرا که نسبت به افزايش نفوذ آيت الله هاشمي نگران بودند ‏سراسيمه وارد ميدان شده خواستار جلوگيري از تکيه زدن وي بر مسند رياست مجلس خبرگان شدند.اين جريان از ‏سويي به حمله مستقيم عليه هاشمي پرداخته واز سوي ديگر هر روز چهره اي را به عنوان منتخب اصلي نمايندگان ‏مطرح مي کردند.سپهرنيوز از سايت هاي حامي دولت نهم در روز 15 مردادماه در خبري با عنوان "پروژه مظلوم ‏نمايي‌ها‌شمي براي رياست خبرگان" نوشت:... حدس و گمان‌ها‌ از هم اکنون در مورد رياست مجلس خبرگان پس از آيت ‏الله مشکيني، در فضاي سياسي کشور به وجود آمده است... اين روزها گزينه‌ها‌ي از قبيل‌ها‌شمي رفسنجاني، آيت ‏الله‌ها‌شمي شاهرودي، آيت الله مصباح يزدي در برخي از رسانه‌ها‌ بخصوص جرايد دوم خردادي به عنوان چهره‌ها‌ي ‏احتمالي کسب اين جايگاه معرفي شده و در تحليل‌ها‌ و گزارشات خود سعي در مصادره و استفاده به مطلوب برخي از ‏اين افراد کرده اند. روزنامه‌ها‌ي دوم خرداد که از فرداي ارتحال آيت الله مشکيني، سوژه اي اصلي و تير خود را به اين ‏موضوع يعني جانشيني آيت الله مشکيني در مجلس خبرگان اختصاص دادند، در گزارشات خود، گمانه زني‌ها‌ را به ‏روي‌ها‌شمي رفسنجاني معطوف کرده و با قطعي دانستن انتخاب وي به عنوان جانشين آيت الله مشکيني، تلاش‌ها‌ي خود ‏ساخته حاميان ديگر کانديداها از جمله آيت الله مصباح را بي اثر و بي فايده قلمداد کردند که البته در اين ميان، ‏کارگزاران با توجه به سابقه وابستگي به‌ها‌شمي تلاش‌ها‌ي گسترده اي را در اين خصوص انجام دادند.اما بر اساس ‏شنيده‌ها‌، پروژه جديد اين گروه در اين خصوص کليد خورده و به احتمال فراوان بايد در روزهاي آتي منتظر شنيدن خبر ‏انصراف‌ها‌شمي از کانديداتوري براي رياست مجلس خبرگان باشيم.آنچه از ظواهر امر پيداست، حاميان و ‏اطرافيان‌ها‌شمي با آگاهي از عدم تمايل قاطبه ي اعضاي مجلس خبرگان براي رياست‌ها‌شمي رفسنجاني، اين پروژه ( ‏کانديدا نشدن‌ها‌شمي ) را طراحي کرده ضمن اينکه در تلاش براي انتخاب فردي جايگزين براي تصدي اين جايگاه ‏هستند....اين سايت در روز 31 مردادماه نيز به نقل از يک منبع آگاه تاکيد کرد: آيت الله يزدي به لحاظ ناراحتي جسمي ‏ايشان که به کناره گيري از امامت جمعه تهران نيز منجر گرديد تمايلي به تصدي پست رياست مجلس خبرگان ندارند اما ‏اصرارهاي بسياري به ايشان صورت مي گيرد... در ميان اين افراد سلايق سياسي مختلف ديده مي شود که گمان مي ‏کنند امکان ايجاد اجماع بر روي ايشان بيشتر از ديگر گزينه هاست...برخي از نشريات وسايت هاي خبري نيز بر ‏احتمال حضورچهره هاي ديگر در رقابت متمرکز شده بودند. سايت اصولگراي انتخاب را مي توان از جمله اين سايتها ‏دانست. اين سايت در خبري اعلام کرد: رايزني ها گسترده حکايت از قوت گرفتن رياست آيت الله طبسي بر مجلس ‏خبرگان دارد...پس از ارتحال مرحوم مشکيني رئيس مجلس خبرگان، و مشاوره هاي فشرده داخلي نمايندگان خبرگان و ‏رايزني هاي گسترده، اکثريت قريب به اتفاق نمايندگان مجلس خبرگان قصد دارند از آيت الله واعظ طبسي براي ‏کانديداتوري رياست مجلس خبرگان دعوت کنند...اين گزارش حاکي از آنست که، نمايندگان وجود شرايط و اوصاف ‏مهمي در وي را دليل اقدام خود براي نامزد کردن وي به تصدي رياست مجلس خبرگان دانستند....(11مرداد86)‏

درست درساعات ابتدايي بامداد روزي که قرار بود نمايندگان مجلس خبرگان جانشين مرحوم مشکيني را انتخاب کنند ‏همسر سخنگوي دولتي در يادداشتي با عنوان مسؤوليت خبرگان به معيارهاي انتخاب رئيس مجلس خبرگان پرداخت و ‏نکاتي را به آنها گوشزد کرد: "فقيه پارسا و وارسته حضرت آيت‌الله مشكيني"، "فقيه زاهد و پارسا آيت الله بني‌‌فضل"، ‏اين صفات وارستگي، پارسايي و زهد، ويژگي بارز فقهاي ارزشمند خبرگان رهبري، چه پيامي را اعلان مي‌دارد؟ ‏نخستين و برجسته‌ترين پيام را در دو نكته اساسي بايد ديد: مجلس خبرگان رهبري در شأن "فقها"يي است كه بينش ‏سياسي دارند، و نه سياسي‌كاراني كه به نحوي به آن راه يافته‌اند. وارستگي، زهد و پارسايي ملكه وجودي فقهاي ‏خبرگان است....بديهي است ويژگي‌هاي فقاهت و پارسايي و زيستن زاهدانه، براي انتخاب رئيس مجلس پر عظمت ‏خبرگان رهبري تعارف‌بردار نيست.... آيا حضرت آيت الله مشكيني در داشتن صفات فوق "سرآمد" و "زبانزد" نبودند؟ ‏چه كسي است كه زيست پارسايانه ايشان را حتي در "گذشتن از عواطف خانوادگي" به خاطر نداشته باشد؟ سربسته بايد ‏گفت آن فقيه زاهد، نمونه‌ي اعلاي "صلاحيت" براي رياست مجلس خبرگان بودند. آيا هيچ نمونه‌اي از وابستگي به مال ‏و منال، قدرت‌طلبي و سياسي‌كاري در زندگي پر بركت ايشان در خاطره‌ها مانده است؟ به اين ترتيب نمي‌توان از ‏خبرگان رهبري جز اين انتظار داشت كه به انتخاب فقيه توانمندي بپردازد كه وارستگي عملي و زندگي زاهدانه‌اش در ‏نسبت با ديگر اعضاي خبرگان قابل ملاحظه باشد. طبيعي است معدود افرادي كه در اين مجلس با شبهه سياسي و ‏فرهنگي و اقتصادي و خانوادگي حضور دارند، صلاحيت رسيدن به رياست مجلس را ندارند و ملت نيز اين توقع را از ‏خبرگان نخواهد داشت ! (انصارنيوز-13 شهريورماه86)‏

‎‎شهراورد 86؛ پيروزي هاشمي‎‎

سرانجام سيزدهم شهريور روز اتخاب سرنوشت ساز مجلس خبرگان فرا رسيد. هنوز ساعاتي از ظهر نگذشته بود که ‏خبرگزاري ها اعلام کردند در دومين نشست چهارمين دوره مجلس خبرگان رهبري نمايندگان مجلس خبرگان آيت الله ‏اکبرهاشمي را به رياست مجلس خبرگان برگزيدند.نکته قابل توجه دراخبار منتشره آن بود که برخلاف رسم معهود در ‏مجلس خبرگان دو کانديدا براي تصدي کرسي رياست به رقابت پرداختند و هاشمي رفسنجاني در رقابتي تنگاتنگ ونفس ‏گير با مجموع آراي 41 راي در برابر 34 راي احمدي جنتي دبيربا نفوذ شوراي نگهبان به پيروزي دست يافت.نتايج به ‏دست آمده حکايت از رقابتي جدي ودموکراتيک در مجلس خبرگان مي داد. اخباري که از گوشه وکنار ميرسيد نيز اين ‏امر را تاييد مي کرد. سايت خبري بازتاب دو روز پس از اعلام نتايج انتخابات هيات رئيسه مجلس خبرگان در اين ‏زمينه خبر داد اكبر هاشمي رفسنجاني در حالي با كسب 41 رأي به رياست مجلس خبرگان رهبري انتخاب شد كه ‏كارشناسان ارزش اين رأي را بيش از 70 رأي نايب رئيسي اول وي مي‌دانند... انتخاب هاشمي رفسنجاني به رياست ‏مجلس خبرگان، در حالي صورت گرفت كه از يك ماه پيش، تلاش‌هاي گسترده پنهان و آشكاري از سوي برخي محافل ‏براي جلوگيري از انتخاب وي ـ كه به عنوان نايب رئيس اول مجلس خبرگان، طبيعي‌ترين گزينه براي رياست اين ‏مجلس بود ـ آغاز شد؛ صدها نوشته مطبوعاتي و اينترنتي و انعكاس برخي از آنها در رسانه ملي در تخريب هاشمي ‏رفسنجاني، بخش آشكار تلاش اين محافل قدرت بود و به ويژه حملات پي‌درپي همسر سخنگوي دولت و مطالب ‏روزنامه "كيهان"، نقش مهمي در اين تخريب داشت...همچنين در بخش پنهان اين تلاش، رايزني‌هاي گسترده‌اي با ‏آيت‌الله محمد يزدي و آيت‌الله طبسي انجام شد كه با توجه به روابط نزديك اين دو چهره به هاشمي رفسنجاني، با ‏كانديداتوري آنان هاشمي از نامزدي براي رياست مجلس خبرگان رهبري منصرف مي‌شد كه در اين راه، هاشمي ‏رفسنجاني نيز تمايل نداشتن خود را براي رياست مجلس خبرگان رهبري در صورت كانديداتوري اين دو چهره، ابراز ‏كرده بود، اما آيت‌الله طبسي و آيت‌الله يزدي، انصراف قطعي خود از نامزدي براي رياست با وجود حضور هاشمي ‏رفسنجاني در مجلس خبرگان رهبري را به اطلاع وي رساندند....عصر نو نيز در اين باره با اشاره به تشکيل کميته ‏چهار نفره اي از جريان مخالف هاشمي که دو تن از آنها عضو يکي ازحساس ترين وتاثيرگذارترين نهادهاي نظام ‏هستند به بازگشايي سناريوي حذف هاشمي اشاره کرده مي نويسد:اين برنامه در دو سطح طراحي شده بود که اهداف آن ‏نشان دهنده سقف وکف خواست کارگردانان اين سريال بود. هدف سطح نخست ماموريت جلوگيري از رياست هاشمي ‏برمجلس خبرگان رهبري وتصاحب اين منصب توسط يکي ديگر از نمايندگان خبرگان بود. مي توان بيان داشت دستيابي ‏به اين مهم کف خواسته هاي گردانندگان به شمار مي آمد. اما سطح دوم ماموريت تکميل پروژه اي بود که در24 آذر ‏توسط مردم عقيم ماند. بنا به پيش بيني طراحان اين سکانس، در صورت ناکامي هاشمي در انتخابات هيات رئيسه مجلس ‏خبرگان وانتخاب يکي از اعضاي اصلي حلقه ائتلاف احمدي نژاد-مصباح، وي از حضور در اين مجلس امتناع خواهد ‏کرد وزمينه براي حذف وي از رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام نيزهموار مي شود. درصورت عدم استغفاي ‏هاشمي واصرار وي برماندن در مجلسي که رقيب وي در آن رئيس! است نيز قطعا هاشمي تضعيف شده و نفوذ وقدرت ‏گذشته خود را از کف خواهد داد...اين کميته براي انجام ماموريت خود طرحي چند مرحله اي را آماده اجرا کرد. در ‏نخستين مرحله پس از فوت آقاي مشکيني اعضاي اين کميته با اکثريت قريب به اتفاق نمايندگان مجلس خبرگان ديدار ‏کرده با شيوه هاي گوناگون آنها را از راي به هاشمي بر حذر داشتند...در مرحله بعد در راستاي استراتژي "هرکسي به ‏جز هاشمي" به سراغ برخي چهره هاي موجه وغير همفکر خود رفتند که شايد با حضور آنها هاشمي از رقابت دست ‏بکشد اما با امتناع همه چهره هاي شاخص اين بخش از طرح با شکست کامل همراه شد. در گام سوم اعضاي هيات ‏رئيسه مجلس خبرگان شب پيش از برگزاري اجلاس اخير به ملاقات هاشمي رفته ومدعي شدند که حوزه علميه [...]شما ‏را براي اين پست اصلح نمي داند. شما مرد سياست هستيد وآن مسند شايسته فقها است. اعضاي مجلس نيز تصميم گرفته ‏اند به آقاي جنتي راي دهند.بنابر اين بهتر است شما نامزد رياست خبرگان نشويد زيرا راي نخواهيد آورد و اين به سود ‏شما نيست.... انتخاب رقيب براي هاشمي نيزاستراتژيک بود. همه مي دانستند آقاي مصباح پتانسيل رقابت با هاشمي ‏رفسنجاني را ندارد[...] مرحله پاياني نيز سازماندهي نطق هاي پيش از دستور نمايندگان بود هر سه ناطق پيش از ‏دستور اجلاس خبرگان نمايندگان به مخالفان هشمي اختصاص يافت. کار به جايي رسيد که يکي از سخنرانان پشت ‏تريبون رفته رسما وبه صراحت هاشمي را مورد خطاب قرار مي دهد که نظر حوزه علميه براين قرار گرفته که فردي ‏فقيه رياست مجلس را به عهده بگيرند ونه فردي سياسي![...]نمايندگان فراکسيون حامي مصباح آقايان يزدي وجنتي را ‏نامزد پست رياست مجلس مي کنند وآيت الله نورمفيدي عضور اصلاح طلب مجلس خبرگان از آقاي هاشمي مي خواهد ‏که در انتخابات حضور پيدا کند. با انصراف آقاي يزدي به سود جناب جنتي آقاي هاشمي با اين استدلال که انتخابات يک ‏نفره در شان مجلس خبرگان نيست درخواست آيت الله نورمفيدي وبرخي ديگر از نمايندگان را اجابت کرده وارد رقابت ‏شد. سرانجام با همه تلاش ها از ردصلاحيت هاي گسترده در انتخابات مجلس خبرگان گرفته تا سيل شانتاژهاي ‏تبليغاتي، هاشمي در يک رقابت نفس گير وسرنوشت ساز بر مسند رياست مجلس خبرگان تکيه زد.(شماره58)‏

‎‎بازتاب پيروزي هاشمي‎‎

فرداي انتخاب هاشمي همه روزنامه هاي ايران مهمترين عناوين خود را به انتخاب هاشمي به رياست مجلس خبرگان ‏اختصاص دادند. جمهوري اسلامي درستون جهت اطلاع روز14 شهريور خود با اشاره تلويحي به همسر سخنگوي ‏دولت خبر داد يك خانم كه در سمپاشي عليه آقاي هاشمي رفسنجاني يد طولائي دارد، ديروز در سايت خود ضمن ‏حملات شديد به ايشان نوشت: نمي‌توان از خبرگان رهبري جز اين انتظار داشت كه به انتخاب فقيه توانمندي بپردازند ‏كه وارستگي عملي و زندگي زاهدانه‌اش نسبت به ديگر اعضاي خبرگان قابل ملاحظه باشد. جالب است كه بعد از ‏انتخاب آقاي هاشمي رفسنجاني به رياست مجلس خبرگان رهبري، يكي از كاربران يك سايت حامي اين خانم به طعنه ‏نوشت: "الحمدلله همانطور كه خانم... دعا كردند فقيه وارسته‌اي رئيس خبرگان گرديد". اعتماد در تيترنخست خود در ‏روز 14 شهريور در اين باره نوشت: اين نتيجه در پي رقابت سختي ميان دو جريان راديكال و مصلحت‌انديش در ‏مجلس خبرگان به دست آمد؛ رقابتي كه با درگذشت آيت‌الله مشكيني آغاز شد و به تدريج با ورود راديكال‌ها به ميدان، تا ‏حدودي رنگ تخريب به خود گرفت. كانديداي جريان معتدل نمايندگان عضو خبرگان، هاشمي بود و طيف مقابل نيز ‏‏«احمد جنتي» را به عنوان كانديدا معرفي كرد... با روند طي شده نتيجه‌اي كه به راحتي قابل پيش‌بيني بوده، به واسطه ‏نحوه رقابت حاميان محمدتقي مصباح يزدي و همفكران او در مجلس خبرگان رهبري تا حدودي مشكل شد.... بسياري ‏از مراجع تقليد وعلماي حوزه علميه نيز از اين رخداد استقبال کردند.در کنار مراجع تقليدي چون آيات عظام صانعي ‏وموسوي اردبيلي که پيش از انتخاب هاشمي از وي حمايت کرده بودند.آيت‌الله مكارم شيرازي نيز در ديدار با هاشمي از ‏استقبال هر دو جناح كشور از انتخاب وي به رياست مجلس خبرگان رهبري اظهار خرسندي كرد و گفت: اميدوارم شما ‏بتوانيد حلقه اتصال اين دو گروه باشيد.(ايسنا- 18 شهريورماه) آيت‌الله‌ صافي گلپايگاني نيز در گفتگو با هاشمي تاکيد ‏کرد که در شرايط حساس كنوني بايد مراقب متحجرين بوده و اجازه‌ عرض اندام به آن‌ها نداد؛ زيرا آنان به دنبال خدشه ‏وارد كردن به دين هستند. (ايسنا-18 شهريورماه) آيت‌الله اميني نيز در خطبه هاي نماز جمعه قم انتخاب آيت‌الله هاشمي ‏رفسنجاني به رياست مجلس خبرگان را کاري شايسته و هوشمندانه توصيف و اظهار اميدواري کرد كه مجلس خبرگان ‏بتواند با بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي ايجادشده، بهتر و بيشتر از گذشته به وظايف خود عمل کند.(ايسنا-23 شهريور) ‏

رسانه هاي جهاني نيز تحولات مجلس خبرگان را مورد توجه قرار دادند. ميدل ايست آنلاين در تحليلي تاکيد کردعلي ‏اکبر هاشمي رفسنجاني، رئيس جمهور اسبق، روز سه شنبه در راس آراي مجلس خبرگان ايستاد تا بعد از شکستي که ‏در انتخابات رياست جمهوري سال 2005 چشيده بود، به عرصه سياست باز گردد...راي گيري براي انتخاب رئيس ‏روحاني مجلس خبرگان درزمان دشواري انجام شد که در ادامه منتهي به انتخابات مجلس شورا در ماه مارس سال آينده ‏مي شود. و اين درحالي است که تندروهاي نزديک به رئيس جمهور، محمود احمدي نژاد، با رقابت چهره هاي ‏عملگراتري که از متحدان رفسنجاني هستند، مواجه خواهند شد......اين انتخابات يک قدم ديگر براي بازگشت به عرصه ‏سياست است... ايل جورناله نيزنوشت: رئيس جمهور پبشين ايران، علي اکبر هاشمي رفسنجاني، بار ديگر به اين ‏توانايي دست يافت که برخي از جريان هاي تندوري درون حاکميت ايران را کنترل کند... نيويورك تايمزنيزدر تحليلي ‏بيان داشت که انتخاب آيت الله اكبر هاشمي رفسنجاني به رياست مجلس خبرگان رهبري نشانه نوعي اعتراض و ‏نارضايتي در ايران است... هاشمي رفسنجاني پس از شكست در انتخابات رياست جمهوري گذشته به حاشيه رانده شده ‏بود، اما نمايدگان مجلس خبرگان به نشانه نارضايتي فزاينده داخلي نسبت به سياست‌هاي تندروانه در ايران، "اكبر ‏هاشمي رفسنجاني" رييس جمهوري سابق ايران به عنوان رييس مجلس خبرگان رهبري انتخاب کردند.اما در اين ميان ‏واکنش رسانه ها وچهره هاي نزديک به دولت از همه جالب تر به نظر مي رسيد.برخي رسانه ها از جمله روزنامه ‏کيهان که به صور مختلف عدم رضايت خود را جهت تصدي کرسي رياست مجلس خبرگان توسط هاشمي عنوان کرده ‏بود پس از پيروزي هاشمي، آن را هم به نفع خود مصادره کرد وتاکيد کردند: در اين وجيزه، سخني با برخي از مدعيان ‏اصلاحات در ميان است و آن، اينكه برخوردهاي زشت، اهانت‌آميز و كينه‌توزانه شما عليه آقاي هاشمي رفسنجاني ‏به‌عنوان نمادي از وفاداري به انقلاب از خاطر مردم نرفته و نخواهد رفت. بنابراين تلاش شما براي انتساب ايشان به ‏جبهه اصلاحات! و گروه‌ها و احزاب نظير آن، آب در هاون كوبيدن است... در جريان انتخابات اخير نمايندگان مجلس ‏خبرگان، شما مدعيان اصلاحات حضور ايشان در صدر ليست انتخاب‌شدگان را به آراي خود نسبت داديد!... سوال اين ‏است كه اگر آرا شما مدعيان اصلاحات، آقاي هاشمي رفسنجاني را به نفر اول خبرگان انتخاب شده تهران تبديل كرده ‏بود، چرا هيچ يك از نامزدهاي خودتان راي نياوردند... (14 شهريور86) مدير مسول روزنامه كيهان هم در نخستين ‏موضع گيري پس از پيروزي هاشمي با اشاره به انتخاب هاشمي براي رياست مجلس خبرگان اعلام کرد. ياران انقلاب ‏هرگز اين استوانه انقلاب را تنها نمي گذارند(فارس-16 شهريور86) ‏

‏ اما صادقانه ترين ودر عين حال صريح ترين موضع حاميان دولت در برابر كاميابي هاشمي توسط همسر سخنگوي ‏دولت ابراز شد. وي درشامگاه روز پيروزي هاشمي در مطلبي که در سايت انصار نيوز منتشر شد تاکيد کرد. انتخاب ‏رئيس جديد مجلس خبرگان مسايل متعددي را در بر دارد :... وجود دهها‌ راي حضرت آيت الله جنتي نشان دهنده دو ‏گرايش فكري در مجلس خبرگان است كه جنبه فقهي 34راي بر 41 راي برجستگي فراوان دارد...تمهيدات و تحريكات ‏گسترده اصلاح طلبان به سركردگي حزب تغيير ايدئولوژي داده ي "كارگزاران ليبرال" وتلاش مستمر روزنامه هاي ‏اصلاح طلب به سركردگي روزنامه ي "جمهوري"، به 41 راي يا به عبارت دقيقتر و واقعي تر به7 راي ‏انجاميد....آراي رئيس جديد، بي سابقه ترين و شكننده ترين انتخاب رئيس مجلس خبرگان را در عمر اين مجلس عظيم ‏ثبت كرد....رياست مجلس خبرگان آنگاه كه در وجود شخصي همانند حضرت آيت الله مشكيني با"ويژگي هاي بالا و ‏والاي فقاهت وپارسايي" خلاصه شود قطعا عظمت وقداست كامل را پيدا خواهد نمود....حضرت آيت الله مشكيني فقيه ‏وارسته و زاهد و رئيس فقيد مجلس خبرگان رهبري، در تمام دوره ها، اتفاق آراء را كسب مي كردند. آراي ايشان شان ‏والاي آن فقيه مجاهد را براي كسب جايگاه رياست خبرگان ترسيم مي نمود...بنابراين اصلاح طلبان دين سوز نمي ‏توانند با ساختن "قداست" و "خط قرمز" ازرياست مجلس خبرگان يك جايگاه مصونيت ساز خلق كنند بايد خاطر نشان ‏كرد كه اين اراذل سياسي حضرت آيت الله مشكيني را در جايگاه رفيع علمي و ديني، بارها مورد اهانت و تعرض قرار ‏دادند. از اين روي هيچ كس نمي تواند و نبايد امروز با "چماق رياست" دايره ي نقد و انتقاد به حق را در عرصه ي ‏انديشه و عمل فردي و خانوادگي تنگ نموده و از اين جايگاه مصونيت غير قانوني بسازد... پيام 34 راي حضرت آيت ‏الله جنتي فقيه مجاهد آن است كه بسياري از فقهاي برجسته و پارسا در ميان اين طيف قرار دارند. از سوي ديگر ‏وجود افرادي چون "حسن روحاني" در بين 41 راي قابل تامل و تدبر است. اما اينكه جايگاه رياست خبرگان يك جايگاه ‏‏"فقهي پارسايانه" است يا خير، به مرور مشخص خواهد شد...‏

‎‎پايان شهراورد‎‎

داربي حساس جمهوري اسلامي در سال 86 با همه فراز وفرودهاي آن با پيروزي هاشمي وحاميان وي به پايان سيد. ‏در اينجا اين نکته را نبايد به فراموشي سپرد که يکي از عوامل ياري دهنده هاشمي در اين رقابت نفس گيرعدم حضور ‏برخي چهره هاي شاخص در انتخابات چهارمين دوره خبرگان رهبري بود. شايد بتوان اين گونه تحليل کرد که افرادي ‏چون آيت الله جوادي آملي وآيت الله ابراهيم اميني با توجه به وخامت حال مرحوم مشکيني واحتمال وفات ايشان با غيبت ‏هوشمندانه در انتخابات عملا راه حضور هاشمي بر مسند رياست مجلس را هموار کردند. همانگونه که به نظر مي ‏رسد ترغيب آيت الله مهدوي کني براي حضور در انتخابات مجلس خبرگان بر اساس سناريوي تازه اي طراحي شده ‏است.با اين حال فارغ از نتيجه اين شهراورد اين رقابت واجد نتيجه ميمون ديگري نيز بود وآن دميدن روح نشاط ‏وتازگي ناشي از حس رقابت ومبارزه در مجلس خبرگان بود که اگر نتيجه اين چالش تنها همين هم باشد. باز هم بايد آن ‏را داربي بزرگ سال 86 جمهوري اسلامي بناميم. ‏

سها سيفي

‏"منيرو رواني پور" به مقايسه دو رسوايي بزرگ، يکي در ميان حاکمان ايران و يکي در ميان دولتمردان ‏امريکايي دست زده است:‏

تصوير اول تصوير سردارسپاه است که در عشرتکده شخصي اش دستگيرشده با شش دختر برهنه ايستاده درخط ‏نماز جماعت و سردار شلاق به دست. اين پچپچه مردم است که اوج ميگيرد و سرانجام قوه قضائيه را مجبور به ‏اعترافي نيم بند با پنهان کاري ايراني اسلامي ميکند. تصوير دوم تصوير فرماندار نيويورک است که ايستاده در ‏مقابل دوربين خبرنگاران و شبکه هاي تلويزيوني از رابطه اش با يک تن فروش مکزيکي حرف مي زند و از ‏مردم عذر مي خواهد.‏

هردو تا همين ديروز از اخلاق اخلاق گفته اند و از مبارزه با فساد .آن يکي افتابه به گردن گناهکاران انداخته و ‏جواناني راکه زمانه انقلاب به جواني رسيده اند به سيخ کشيده و آن ديگري در وال استريت کلاهبرداران را به ‏زندان مي انداخت. گناه دومي درمقابل اولي هيچ است اما او درکشوري زندگي ميکند که به مردم حرمت ميگذارند ‏و رسانه ها در ماندگاري اين و آن در قدرت، از هر قدرت مندي قدرتمند ترند. در سرزمين ما بوي گند آبرو، ‏سرانجام همه را خفه خواهد کرد.‏

‎‎حاشيه 24 اسفند مهم تر از متن آن است‏‎‎

جمليه کديور در "مکتوب" معتقد است حاشيه انتخابات مجلس هشتم از متن اش مهم تر است:‏

اين فضاي سرد انتخاباتي که پيش بيني مي شد با اندک درايتي گرمتر از اين شود، با اتفاقاتي حاشيه اي که به ‏مراتب از متن مهمتر بود، هر از چندگاه متحول شد. فوت احمد بورقاني معاون اسبق مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ‏ارشاد اسلامي همزمان با رد صلاحيت گسترده کانديداها توسط هيات هاي اجرايي؛ بسته شدن مجله پر مخاطب ‏زنان؛ انصراف دکتر عارف از ادامه رقابت انتخاباتي؛ درگذشت تاريخي آيت الله توسلي در هنگام نطق اعتراضي ‏اش به توهين به خانواده حضرت امام و ابراز نگراني از تحجر و واپس گرايي؛ سخنراني شجاعانه حجت الاسلام ‏محتشمي پور در مراسم آيت الله توسلي، همچنين سخنراني آقاي روحاني در اعتراض به تحجر ترويجي حاکم؛ از ‏جمله اتفاقات حاشيه اي مهمتر از متن انتخابات بود که در اين يک ماهه اخير رخ داد.‏

‎‎اگر ناتوانيم، چرا مردم را به صحنه مي آوريم؟!‏‎ ‎

محمدعلي ابطحي در "وب نوشت ها" نسبت به نتايج اعلام شده در مورد انتخابات تهران مشکوک است:‏

افرادي مثل آقاي مجيد انصاري در جلسه روحانيون مبارز ديشب نقل مي کرد که از صندوقهاي مختلف سراغ ‏گرفته و به طور جدي اعتقاد داشت که نفر اول تا پنجم تهران است. از سوي ديگر چون در تهران حدود 30 درصد ‏در انتخابات شرکت کرده اند، احتمال اينکه محافظه کاران راي سنتي خود را داشته باشند و اين ترکيب اعلام شده ‏فعلي، نتيجه عدم شرکت تهراني ها باشد هم، هست. به خصوص اينکه بر خلاف قانون همه نمايندگان ناظر ‏صندوقها را که بايد موقع شمارش آرا حاضر باشند، از وزارت کشور بيرون کرده اند و بعد از آن ليست هاي فعلي ‏اعلام شده است. ‏

اصلاح طلبان براي رفع ابهام، تقاضاي پرينت کامپيوتري آراي ريخته شده در صندوقها را کرده اند. اگر واقعاً ‏آمار درست است بايد آن پرينت ها را بدهند. محرمانه که نيست. آمار راي مردم است و حق يک گروه بزرگ ‏انتخاباتي است که از نتايج آرا اطمينان يابد. اگر هم انتخابات ناسالم بوده است که واقعاً ماها و همه کساني که نمي ‏توانيم از آراي مردم صيانت کنيم چرا بايد مردم را به صحنه بياوريم.‏

‎‎در همين نقطه، مستبدان هلاک مي شوند‏‎‎

‏"محمد آقازاده" معتقد است شکست و در واقع شکست دادن راهبردهاي مسالمت آميز و اصلاح طلبانه توسط ‏حاکمان، عاقبت چندان خوشي يراي شان نخواهد داشت:‏

دکتر محمد مصدق شکست خورد٬ اين شکست ناگزير بود. اصل جريان را بايد در جاي ديگري جستجو کرد. از ‏همان جاست که نيروهاي فرافردي فرصت مي دهند بازيگران رويدادهاي تاريخي شکست بخورند و همه آرزوها ‏و اميدهاي براي اصلاح امور را با خود به گور ببرند. درهمين نقطه است که مستبدان دچار شکست هاي مهلک ‏مي شوند و همه هستي اجتماعي شان را بر باد مي دهند.‏

اين نقطه را بايد در پديدار شناسي روح ايراني و درديالکتيک هراس و شورش جستجو کرد. روح واخورده اي که ‏مدام به پستو و پسله هاي امن دروني پناه مي برد. خود را با هر وضعيتي سازگار مي کند٬ آنچنان وامي دهد که ‏حتي حيرت خود را نيز بر مي انگيزد چه برسد به ديگران. هر جفايي را به راحتي آب خوردن مي پذيرد و با اين ‏پذيرش جفاکار را وا مي دارد جلوتر بيايد. اين عقب نشيني و اين جلو رفتن آنچنان ادامه مي يابد که ديگري راهي ‏به عقب نشيني براي طرف مغلوب نمي ماند و ناگهان انفجاري شکل مي گيرد. انفجاري که نه واخورده و نه ‏جفاکار، منتظر آن نيست. اتفاقي آنچنان غير منتظره که همه را انگشت به دهان باقي مي گذارد.‏

‎‎پيروزي بزرگ ديگري براي ملت سرافراز ايران‎‎

معمصومه ابتکار در "ابتکار سبز" راوي راي دادنش در حسينيه ارشاد است و در حاشيه انتخابات مجلس هشتم ‏مي نويسد:‏

در چند نوبت اخير انتخابات الگويي از راي دادن مردم در شهر تهران قابل احصاست. در اين الگو اصولگرايان ‏که براساس تکليف راي مي دهند بيشتر در ساعات آغاز راي گيري به حوزه هاي اخذ راي مراجعه مي کنند. اما ‏اصلاح طلبان ومستقل ها که به مداقه و چند وچون زياد و "من شک مي کنم، پس هستم" دچارند بيشتر پاسي از ‏عصرگذشته پاي صندوق ها حضور مي يابند. در هر صورت انتخابات 24 اسفند پيروزي ديگري براي ملت ‏سرافراز ايران است.‏

‎‎دريغ و درد که ما حضور نخواهيم داشت‎‎

‏"محمد قائد" در يادداشتي تحت عنوان "انسان ابزار نساز" چنين مي نويسد:‏

درهرحال، دريغ و درد كه ما حضور نخواهيم داشت. صد سال پس از امروز، ايران به احتمال نودونه درصد ‏همچنان سرگرم فروش نفت، هدردادن درآمد آن و ادامه‌ بازي ِ يك گام به پيشْ دو گام به پس است. يك درصد هم ‏احتمال دارد با تغيير مرزهاي اين منطقه و ايجاد كشورهايي جديد، پمپاژ عايدات چاههاي نفت به مصارفي عشقي ‏مدتها پيش از آن پايان يافته باشد. بر اساس اعتقاد به جاودانگي ِ ايران، چشم‌انداز نودونه ‌درصدي حرف ندارد. با ‏توجه به روند كنوني اوضاع و شبح ِ سياه گردبادهايي كه در افق ديده مي‌‌شود، آن احتمال ِ يك درصدي قوي‌‌تر به ‏نظر مي‌‌رسد.‏

پيشگويي ِ اينكه چه خواهد شد با كساني است كه در رشته فال قهوه ‌تخصص دارند (پيشگويي شرعاً حرام است). ‏شايد بتوان فقط پيش‌بيني كرد كه در نوروز 1487 كساني، ضمن فكركردن به انقلاب آينده و افسوس‌خوردن بر ‏انقلابهاي گذشته، همچنان مطالبي خواهند نوشت با اين مضمون كه در ابتداي قرن بيست و يكم جلو مدرنيته‌ ‏اصيل‌مان را گرفتند، نوعي مدرنيزاسيون كاذب بر ما تحميل كردند و از پرواز جا مانديم.‏

‎‎ما برنده ايم‎‎

اردشير طيبي در "روياي آريائي" هم بدون اشاره به داستان انتخابات و گويا براي معشوقي که از او نام نمي برد ‏چنين مي نويسد:‏

راستش هيجان زده مي شوم و آتشم شعله ورتر مي شود وقتي که مي بينم از اينکه گمان مي کني من بازنده هستم ‏اندوهگين مي شوي. اينگونه، ناخواسته تفاوت بزرگت را با اين جماعت منفعت طلب و فرو مايه برايم عريان مي ‏کني و سرشار از لذت مي شوم از داشتن دوستي مثل تو و فخر مي فروشم به کساني که چون تويي را ندارند! ‏

نه ناز گل من، اين بازي که ما مي کنيم بازنده ندارد و هر دو طرف چه بخواهند و چه نخواهند، چه بفهمند و چه ‏نفهمند، برده اند. مگر مي شود در اين درياي خروشان و بي ساحل غوطه خورد و باز هم گله کرد و از شکست ‏صحبت کرد؟ مگر مي شود در مقابل اين همه احساس زيبا که با صداي آهنگينت و گاه با سکوت دلفريبت وجودم ‏را سرشار مي کند؛ نشست و به قول تو "نفعي" نبرد؟ نه نازنين، قاعده اين بازي با ساير بازي هاي دنيا فرق مي ‏کند. کسي در انتهاي اين راه نمي بازد و هر دو قهرمان آن خواهيم بود…تا ابد. ‏

‎‎ارائه خدمات دانشگاهي، مشروط به بازگشت به ايران!‏‎ ‎

‏"ايران نشنال" راوي خدماتي است که دانشگاه هاي ترکيه به ايرانيان اهل آذربايجان ارائه مي کند:‏

دانشگاه هاي ترکيه زير نظر مستقيم دولتشان براي هر دانشجوي ايراني که محل تولدش در شناسنامه يکي از ‏شهرهاي آذربايجان قيد شده باشد تسهيلاتي باور نکردني پيش بيني کرده اند که بي شک هر آذربايجاني را به خشم ‏مي آورد.همه دانشجويان يا جواناني که دستکم يکبار شرايط دانشگاه هاي جهان را براي ادامه آموزش هاي ‏دانشگاهي بررسي کرده اند مي دانند که اين کشور چه يارانه هايي براي ايرانياني که مليت خود را در برگه هاي ‏ثبت نام يا درخواست، انکار کنند قايل مي شود.‏

براي نمونه در شهريه ي دانشجوي ايراني که در آذربايجان متولد شده، دو سوم تخفيف اعمال خواهد شد اگر وي ‏در برگه ي ثبت نام مليت خود را به جاي ايراني، ترک! قيد نمايد.افزون بر اين هزينه هاي ديگري چون هزينه ‏کتاب، خوراک، کاغذ و مانند اين ها از سوي دولت ترکيه تامين مي شود به شرط اينکه فرد پس از قيد مليت ترک ‏در برگه معرفي تعهد کند که پس از اتمام آموزش به ايران بازخواهد گشت !؟

‎‎تشديد تعارضات درون نهادي، افزايش نابرابري‎‎

از زمره پيش بيني هاي عباس عبدي براي سال آينده در وب سايت شخصي اش "آينده" آن است که:‏

در سطح سياسي روند يك سال گذشته ادامه خواهد يافت. به نظر مي‌رسد كه اين روند چند ويژگي دارد. ادامه حذف ‏بخش ديگري از نيروهاي درون ساختار، و نيز تشديد تعارضات درون نهادي و ناتواني در ايجاد اجماعي نسبي از ‏نيروهاي باقيمانده. نتايج رويداد 24 اسفند هم تأثيري تعيين‌كننده بر اين روند نخواهد داشت. اين روند از يك سو ‏توان اداره جامعه را از طريق راه‌هاي مدني تحليل مي‌برد، و از سوي ديگر نابساماني و ضعف را درون ساختار ‏مديريتي براي برنامه‌ريزي و برون‌رفت از بحران افزايش خواهد داد.‏

در سطح اجتماعي و فرهنگي، مي‌توان گفت كه روند سال‌هاي اخير حداقل با همان سرعت (اگر نگوييم شديدتر) ‏ادامه خواهد يافت. افزايش نابرابري‌هاي اقتصادي و اجتماعي، غير كاركردي‌تر شدن اكثر نهادهاي اجتماعي (مثل ‏مذهب، آموزش، دولت و حتي خانواده) و كاهش نظارت‌هاي غير رسمي بر رفتارهاي اجتماعي بويژه جوانان، ‏رشد فرآيند غير ديني و حتي ضد ديني شدن جامعه و به يك معنا از هم گسيختگي اجتماعي بيشتر را شاهد خواهيم ‏بود. ‏

‎‎دانش، تفکر بي افسار مي خواهد‏‎‎

‏"يداله رويايي" هنوز سر حرفش ايستاده و مي نويسد ملتي نيستيم که بتوانيم راه توسعه را از روي دست ديگران ‏بياموزيم:‏

چند هموطن ِ وطن پرستِ بعضاً عصبي، برمن برآشفتند که چرا اين ملت بزرگِ باستاني را تحقيرکرده ام.‏
من گفته ام که ما با تفکر فرن بيستم و نوزدهم و هجدهم بيگانه مانده ايم. حالاهم که انقلاب نومِريک (شماره اي، ‏نمره اي؟) به دانش آن سه قرن که ما هنوز نفهميده ايم پشت کرده است، و آفاق عجيبي جلوي رو دارد که ما از فهم ‏آن عاجزيم؛ پس اين رجزخواني هاي" ماشرقي– شماغربي" و "آينده از آن ماست" احمقانه است. همين. ‏

وقتي نمي گذارند فکر کنيم چطور مي توانيم تفکر آنها را بياموزيم؟ نه تنها در ايران، درهيچيک از قدرت هاي ‏حاکم شرق، تفکر بي افسار نيست. هرچقدرهم متفکران شرق آزاد باشند بالاخره يک جائي هست که حکومت ها به ‏آن افسار مي زنند. درحاليکه دانش و تکنولوژي به تفکر ِبي افسار احتياج دارد. پيش ما که نفس کشيدن هم حساب ‏و کتاب دارد. ‏

‎‎باب تازه در مباحثات انديشه ديني‎‎

عطاله مهاجراني در "مکتوب" همچنان در خم مباحثات دکتر عبدالکريم سروش و آيت اله سبحاني است:‏

مصاحبه دکتر سروش با نامه اي که آيه الله سبحاني در نقد نظريه ايشان نوشت، باب تازه اي را در ساحت انديشه ‏ديني گشود. هم موضوع بحث بسيار پراهميت و حساسيت است و هم طرفين بحث از اعتبار حوزوي و دانشگاهي ‏درجه اولي بهره ورند. آيه الله سبحاني مژده داده اند که پاسخ دوم ايشان پس از انتخابات منتشر خواهد شد. شايسته ‏هم همين است، به تعبير سنايي:‏

عروس حضرت قرآن نقاب آنگه براندازد / که دارالملک ايمان را مجرد بيند از غوغا!‏

‏

ناهيد سيمادوست ‏
‏
بسياری از رسانه های دولتی در روزهای پس از انتخابات مجلس ایران، بيشتر بر حجم ‏مشارکت مردمی تمرکزکرده اند تا هويت برندگان اين رويداد. باقيماندن اصلاح طلبان در ‏کورس رقابت ها به اميد تشکيل يک بلوک قدرتمند اقليت در مجلس- عليرغم رد صلاحيت ‏های صورت گرفته توسط شورای غير انتخابی نگهبان که تعداد نامزدهايشان را به 130 نفر ‏کاهش داد- باعث مشارکت بيشتر مردم شد. آنها در حاليکه 40 کرسی مجلس را در استان ها ‏به خود اختصاص داده اند، هنوز به اشغال حتی يک کرسی نمايندگی در تهران هم مطمئن ‏نیستند. تا شامگاه يکشنبه، 24 کرسی از 30 کرسی پايتخت ايران به طرفداران احمدی نژاد از ‏ائتلاف اصولگراها اختصاص یافته است و سرنوشت بقيه کرسی ها به دور دوم انتخابات در ‏ماه آوريل يا مه واگذارشده است. از نظر تئوری، هنوز امکان اين هست که شش کرسی ديگر ‏به اصلاح طلب ها اختصاص یابد.
‏
جلال خوش چهره، سردبير روزنامه کارگزاران، با اشاره به تلقی که نه تنها نزد اصلاح طلب ‏ها، بلکه در ائتلاف فراگير اصولگراهای منتقد سياستهای احمدی نژاد وجود دارد، گفت: "نه ‏تنها نتايج ، بلکه روشی که برای اعلام نتايج در پيش گرفته شده ، تکان دهنده است."
‏
هردو گروه به اظهارات مصطفی پور محمدی، وزير کشور ايران، اعتراض کرده اند که حتی ‏پيش از زمان پايان شمارش آراء، از پيروزی ائتلاف اصولگرايان بر 71 درصد کرسی های ‏مجلس خبر داده است. يک نويسنده اصلاح طلب نوشته است: "وزير کشور که قرار است فرد ‏بی طرفی باشد، از خط قرمز عبور کرده است."
‏
در اقدامی که آشکارا نشان از بروز شکاف در ميان محافظه کاران دارد، ائتلاف فراگير ‏اصولگراها، که به چهره های ميانه روتری نظير علی لاريجانی – مذاکره کننده ارشد هسته ‏ای سابق- و محمد باقر قاليباف- شهردار تهران- نزديک است، در نامه ای به شورای نگهبان، ‏محافظه کاران طرفدار احمدی نژاد را به انجام اقدامات خلاف قاعده در برخی حوزه های ‏انتخاباتی متهم کرده است.
‏
اما به نظر می رسد دورنمای اين انتخابات، حاکی از ادامه روند مجلس قبلی باشد. عطريانفر، ‏يک مشاور نزديک به تکنوکرات های حامی اکبر رفسنجانی – رييس جمهور سابق- می گويد: ‏‏"نتيجه انتخابات، هيچ چيز مگر ادامه وضعی که قبلاً به وجود آمده و شامل رد صلاحيت ها ‏هم بود، نیست. ما حتی قبل از رای گيری هم می دانستيم حدود 60 درصد کرسی ها به ‏محافظه کاران خواهد رسيد." او با اشاره به اينکه بالاترين رای تهران- غلامعلی حداد عادل ‏رييس مجلس حال حاضر- هنوز يک ميليون رای کمتر از نامزد اول اصلاح طلبان در دوران ‏طلايی شان کسب کرده، گفت: "این خود گويای شرایط است."
‏
با اينحال خيلی از رای دهندگان اصلاح طلب از شرکت در انتخابات امتناع کردند. عاليه ‏مصطفوی 50 ساله، در حوزه رای گيری حسينيه ارشاد در شمال تهران، گفت هرچند او برای ‏رای دادن آمده اما فکر نمی کند نتيجه انتخابات به دلخواه او باشد. او گفت: "کشورهای غربی ‏هميشه می گويند ما مجبوربه رای دادن شده ايم. من آمده ام نشان دهم که رای می دهيم، چون ‏خودمان می خواهيم."
‏
عاطفه شمس 26 ساله، می گويد شوهرش به او تذکر داده است که اگر در انتخابات شرکت ‏کند، به خود و مردمش خيانت کرده است. اما او اضافه می کند،"دوستم در نهايت مرا متقاعد ‏کرد که تصميم گيری ما مهم است، حتی اگر انتخاب بين بد و بدتر باشد." سميرا، دوست 27 ‏ساله او هم وارد بحث می شود: "اين عمر ماست که به حراج گذاشته شده، نه عمر مردم خارج ‏از کشور که به ما توصيه می کنند در انتخابات شرکت نکنيم. ما جنگ داخلی نمی خواهيم، ‏نمی خواهيم کشورمان تحت اشغال قرار بگيرد، ما انقلاب نمی خواهيم. فقط می خواهيم مطمئن ‏شويم خاصیت جمهوریت ا ز جمهوری اسلامی جدا نشود. ما به تعداد کافی از اصلاح طلبان ‏در مجلس رای داديم که زمينه را برای انتخابات رياست جمهوری آينده آماده کنند."
‏
صرفنظر از نتيجه انتخابات، برخی تحليلگران اين انتخابات را به عنوان تمرينی برای رای ‏دهندگان اصلاح طلب و ميانه رو می بينند تا آنها را دوباره به شرکت در رای گيری ها ‏علاقمند نمايد و زمينه را برای به چالش کشيدن احمدی نژاد در انتخابات رياست جمهوری ‏آينده آماده سازد. خوش چهره، حتی چيزی را می بيند که از آن به عنوان "ائتلاف نانوشته ‏تاکتيکی ميان محافظه کاران ميانه رو و اصلاح طلبان" که در حال تبديل تدريچی به يک ‏‏"ائتلاف واقعی استراتژيک" است، تعبير می کند. اين دو گروه بيش از اينکه به احمدی نژاد ‏نزديک باشند، از نظر نگاه مصلحت انديشانه به سياست خارجی و اقتصاد با يکديگر همخوانی ‏دارند. عطريانفر می گويد با نزديک به يک سوم مجلس از اصلاح طلبان و نمايندگان مستقل، ‏شانس خوبی برای جلب نظر روحانيون محافظه کار –خصوصاً در صورت ادامه روند ‏اقتصاد نابسامان و سياست خارجی مخاصمه آميز احمدی نژاد- وجود دارد. بدین ترتیب احتمال ‏بوجود آمدن یک "ائتلاف بحرانی" ميان اصلاح طلبان و محافظه کاران برای باز شدن راه ‏برای يک نيروی مصلحت انديش سياسی زياد خواهد بود.‏

منبع: تايم – 16 مارس ‏

‏‏

پيتر بيومنت ‏

روي ديوار کافه نادري در خيابان جمهوري که پاتوق جوان هاست، اين عبارت ديده مي شود: "از مشتريان ‏محترم صميمانه درخواست مي شود حجاب شان را رعايت کنند."‏

شهره بيک، دختر 27 ساله اي است که به همراه دوست پسرش مهدي در کافه نشسته است. شال زيباي پشمي ‏ساخت ونيز که مهدي به عنوان هديه والنتاين برايش خريده، مرتب از روي موهايي که تا روي شانه هايش با ‏مدل زيبايي کوتاه شده، ليز مي خورد. او دوباره روسري را بالا مي کشد اما ليز خوردن ها همچنان ادامه پيدا ‏مي کند. ‏

مساله اين است که او دوست دارد روسري را تا جاييکه مي شود عقب تر ببندد تا هر چه بيشتر از موهايش ‏معلوم شود.‏

از نظر مرداني که بر ماشين هاي سبز و سفيد "گشت ارشاد" سوارند و کارشان نظارت بر لباس هايي است ‏که زنها در خيابان مي پوشند، لباس او در اين کافه به همراه لباس خيلي هاي ديگر از مظاهر "بد حجابي" ‏است. ‏

اما ارشاد اينجا نيست زيرا ترجيح مي دهند زنان را در خيابان ها بازداشت کنند و در مورد آرايش و وضع ‏ظاهري شان به پند و موعظه مشغول شوند: ساق پوتين ها خيلي بلند است، شلوارها خيلي کوتاه هستند، موها ‏به اندازه کافي پوشانده نشده اند.‏

قواعد مربوط به کافي شاپ ها در مقايسه با خيابان، بازتابي از مرزبندي هاي بنيادي در ايران است. اين از ‏نوع تقسيم بندي ميان "اصلاح طلب ها" و "اصولگراها"ي محمود احمدي نژاد نيست که روز جمعه در ‏انتخابات مجلس با هم رقابت کردند. از نظر خيلي از جوان ها، از جمله مهدي و شهره، آن انتخابات نشاندهنده ‏هيچ تغييري در سيستم رو حانيون نيست و فقط يکي را به جاي ديگري مي گذارد. درواقع مرزبندي ميان ‏چيزي است که ايراني ها در خلوت انجام مي دهند با آنچه که مجبور به انجام يا گفتن آن در ملاء عام هستند.‏
کشمکش اجنتاب ناپذير ميان اين دو، محدوده جنگ ميان فرهنگ ها در کشور را تعريف مي کند. در اينجا و ‏نه پاي صندوق هاي راي است که رقابت اساسي در حال وقوع است: و آن تعريف حد آزادي هاي قابل قبول ‏است. اين نزاعي است براي گسترده کردن مرزهاي آزادي در ايران.‏

در تهران، اين را مي توان در دخترهايي ديد که روسري خود را تا جاييکه مي شود عقب مي کشند، پشت ‏موها را بيرون مي گذارند، صورت ها را آرايش غليظ مي کنند، ژاکت هاي تنگ کشيده شده تا زانو مي ‏پوشنند تا سيستم را به مبارزه بطلبند.‏

حتي آنهايي که در تلاش براي گسترش آزادي ها هستند نيز اصرار دارند، عليرغم چهره اي که از ايران در ‏غرب و خصوصاً به عنوان يک رژيم خودکامه تصوير شده، ايراني ها بيش از آنچه به آنها داده شده از آزادي ‏استفاده مي کنند. دو تن از اين ها سهراب مهدوي- سردبير وب سايت تهران اونيو- و دوستش رامين صادقي- ‏موسيقي دان و مدير توليد و ضبط- هستند. آنها درگير پروژه اي هستند تا بتوانند موسيقي را بيشتر به اماکن ‏عمومي بياورند.‏

مهدوي مي گويد: "نکته اساسي که بايد از ايران دانست اين است که ما آزادي داريم. مساله مهم جدا کردن ‏فضاي خصوصي و عمومي در زندگي ايراني است. از زمان انقلاب، مکان هاي عمومي به شدت کنترل شده ‏اند (توسط مقامات مذهبي)، بنابراين مردم "فضاي عمومي" خاص خودشان را در خفا بوجود آورده اند. يک ‏نتيجه هم اين شده که چيزي که در خفا پذيرفته شده، در حال باز کردن راه خود براي نفوذ به جاهاي عمومي ‏است."‏

صادقي مي گويد: "بايد اين را به خاطر داشته باشيد که جمعيت در اينجا چقدر جوان است. از بسياري جهات ‏آنها ثمره همين سيستم هستند. اما آنها مسير مخالف را طي مي کنند. هيچ حرکت اجتماعي از سوي آنها بوجود ‏نيامده است و من فکر مي کنم اين چيز خوبي براي آينده ايران است- اما چيزي که در حال رخ دادن است، اين ‏است که مردم دور هم جمع شده اند تا گروه هاي کوچکي با منافع خاص خود را بسازند."‏

در غروب تهران، و در يک آپارتمان کوچکي در طبقه زير همکف در مرکز تهران هستم. چهار زن ‏تحصيلکرده و دوست، براي صرف چاي و شيريني دور هم جمع شده اند. آنها قبول دارند که گاهي سيستم را ‏به چالش کشيده اند، مثل بقيه ايراني ها، اما مي گويند برايشان راحت نيست اينکار را جلوي يک خبرنگار ‏خارجي بکنند.‏

با وارد شدن به اين آپارتمان امن و فضاي خصوصي به دور از هياهوي شهر، اولين مرز ايراني واضحاً از ‏سر راه برداشته شد. وقتي داخل شدند، سه زن جوان سريعاً روسري ها و مانتوهايشان را کنار گذاشتند.‏
البته معني اش لزوماً اين نبود که آنها با پوشيدن روسري در محيط بيرون مخالف اند. اما اصرار آنها بر اين ‏بود که بايد بتوانند اين کار را در چهارچوب اعتقادات خودشان انجام بدهند و نه اينکه روحانيون به آنها بگويند ‏چطور بايد رفتار کرد.‏

مساله پيچيده تر، ديدگاه زنان جوان در خيابان هاي تهران با "حجاب نامناسب" و صورت هاي آرايش شده اي ‏است که علناعليه قوانين پوشش اسلامي به مخالفت برخواسته اند. يکي از اين چهار دوست گفت: "دخترهاي ‏جوان واقعاً بر ضد حجاب هستند. مي توانيد اين را در آرايشي که مي کنند ببينيد."‏

ندا، يک مترجم فني، با لحن خسته اي گفت: "قضيه دخترهاي جوان همينطور است. آنها با روش ديگري ‏مشغول رويارويي هستند." او با ابراز همدردي بلافاصله اضافه کرد: "البته پسرها هم همينطور هستند، ‏صداي موزيک را بلند مي کنند. اين تنها راهي است که مي توانند خودشان را ابراز کنند."‏

بحث به انتخابات و سرخوردگي خيلي از ايراني ها از سيستم سياسي کشور کشيد. آنها فکر مي کنند مايوس ‏شده اند. در اين ميان، مهرنوش که دانشجو است بيش از همه دل خوني از رييس جمهور کشور و سيستم ‏روحاني دولت دارد. او مي گويد: "آنها براي خودشان حکومت مي کنند" و سپس ادامه مي دهد: "ما هم براي ‏خودمان زندگي مي کنيم."‏

زنها بين خودشان به بحث ادامه مي دهند. منصوره مي گويد: "سياست شرم آور است." مهرنوش با صداي ‏گرمي پاسخ مي دهد: " اما ما نمي توانيم مايوس شويم."‏

درنهايت بحث به آزادي بيان کشيد که از نظر آنها مشکل اصلي است. مهرنوش گفت: "به نظر من به فرد ‏بستگي دارد، به اينکه چقدر منتقد باشي. من احساس مي کنم مي توانم کاري را که مي خواهم، انجام بدهم. آدم ‏هاي زيادي را مي شناسم که نمي توانند چيزي را که به آن فکر مي کنند، به زبان بياورند. همکلاسي هاي من ‏در دانشگاه، انگيزه اي براي ابراز عقايدشان ندارند."‏

در 100 کيلومتري جنوب تهران و در شهر ارادان، زادگاه محمود احمدي نژاد، بساط فروش تنگ هاي ماهي ‏قرمز برپاست. مردان در حال خريد پرتقال عيد هستند در حاليکه به مشهورترين پسر ارادان نق مي زنند.‏
آنها حتي در اين منطقه نيز از چيزهايي حرف مي زنند که در سراسر ايران به گوش مي رسد: تورم ‏مهارگسيخته، بيکاري، کمبود امکانات و نيز درباره رفتار تبعيض آميز سيستم مذهبي که به منافع خودش فکر ‏مي کند.‏

‏ مردي که نخواست نامش را بگويد و با علامت نشان داد اگر بگويد، لبانش را مي دوزند، گفت: "هيچ کس ‏نمي تواند از اين چيزها حرف بزند. اگر بخواهي از اين چيزها بگويي، بهتر است در خفا حرف بزني. مثلاً در ‏خانه يک نفر، نه اينکه در خيابان صحبت کني. خيلي کار آساني نيست."‏

محمود بهشتي لنگرودي در تهران گفت، بخشي از مشکل اين است که آزادي هست- مثل اتحاديه هاي ‏کارگري- اما خطوط قرمز به شکلي است که سريعاً اعضاء را در برابر سيستم قرار مي دهد.‏

او که دو بار به خاطر اعتراضات مربوط به وضع بد معيشتي معلمان، يک بار در زمان اصلاح طلبان و يک ‏بار هم سال گذشته و در زمان احمدي نژاد به زندان افتاده است، درباره ماهيت حدود واقعي آزادي بيان در ‏ايران توضيح مي دهد: "مقامات وقتي دست به کار مي شوند که احساس کنند چيزي خطر تبديل شدن به يک ‏حرکت را در خود دارد."‏

‏"آنها مي ترسند هرگونه تظاهراتي يا تحرکي به چيز بزرگي تبديل شود. براي همين آن را در نطفه خفه مي ‏کنند. خطوط قرمز نشان مي دهد سيستم احساس نا امني مي کند."‏

او با ناراحتي ادامه مي دهد: "ما عادت نداريم که مرتبط باشيم. هر گروه کوچک مثل يک جزيره با عادت هاي ‏خاص خودش است. تنها ارتباط واقعي که ميان نسل جوان در اينجا وجود دارد از طريق تلويزيون هاي ‏ماهواره اي بوجود آمده است. و متاسفانه اين يک ارتباط کاذب است. اين يک تصوير وهم انگيز از نحوه ‏زندگي مردم در خارج از ايران است."‏

هفته پيش هم گروه کوچکي از هنرمندان و دوستانشان در يکي از جزاير ايران دور هم جمع شدند تا ودکا ‏بنوشند، موزيک گوش کنند و با هم برقصند. يکي از آهنگ هايشان هم "اين يک گناه است" نام داشت.‏

آنها شامل رقصنده هاي حرفه اي اند که نمي توانند در محيط بيرون برقصند. هنرمندان در دوره هاي ‏خصوصي، هنرشان را به نمايش مي گذارند و فعالان تنها به کساني که براي نهار دعوت شده اند به صحبت ‏مي پردازند. يکي از مهمان ها مي گويد: "من هفته پيش درباره روز جهاني زن سخنراني کردم. اما اين براي ‏يک گروهي بود که به صرف نهار دعوت شدند. من برخي از کارهاي هنري ام را هم به نمايش گذاشته ام. اما ‏اين هم يک نمايش خصوصي است."‏

پشت اين درهاي بسته که زنها با تاپ هاي دکلته مشغول رقص هستند و مهمان ها با ولع زياد به بحث هاي ‏هنري، سياسي و موسيقي مشغول هستند، به نظر مي رسد ماشين گشت ارشاد فرسخ ها دور باشد. ‏

ميزبان مهماني که يک زن پرانرژي است، مي گويد: "مساله خصوصي و عمومي در ايران امروز، تنها ‏واقعيت مورد علاقه است. براي من، محيط بيرون با چهار ديوار محاصره شده است. تنها در اين جاي ‏خصوصي است که من آزاد هستم."‏

منبع: گاردين – 16 مارس ‏

سال آينده، سال سخت تري خواهد بود

وضعيت دانشگاه علامه در گفت و گو با دانشجويان - دوشنبه 27 اسفند 1386 [2008.03.17]

‏ان پنکت ‏

در حاليکه رايانه دستي ام را همراه داشتم و مشغول صحبت با راي دهندگان در خارج از حوزه انتخاباتي ‏ميدان ونک بودم، عرفان به طرفم آمد. او با انگليسي بدون نقصي از من پرسيد: "چرا با کسي که راي نداده ‏صحبت نمي کني؟ ما از اين رژيم و رييس جمهور ديوانه اش متنفريم." او در حاليکه قطعه کيکي را به من ‏تعارف مي کرد، به صحبتهايش ادامه داد.‏

عرفان دانشجوي دانشگاه شهيد بهشتي است. اگر پليس حرف هاي او را مي شنيد، احتمالاً قبل از اينکه موفق ‏به تمام کردن کيکش بشود، سر از زندان در مي آورد. به چالش کشيدن رژيم مي تواند مترادف با اعدام باشد. ‏براي عرفان و دوستانش از طبقه متوسط جامعه، آينده در جمهوري اسلامي تنها با ياس و نا اميدي گره خورد ‏است. او قصد مهاجرت از کشور را دارد.‏

او گفت: "ما راي نمي دهيم چون تغييري ايجاد نمي کند. مثل اين است که: اگر راي ندهي، دوستان احمدي ‏نژاد سر کار مي آيند. اما اگر راي بدهي، کشورهاي ديگر با نگاه به انتخابات فکر مي کنند ما مشغول پشتيباني ‏از دولت هستيم."‏

محمد، يک دانشجوي 22 ساله، مي گويد: "شرايط مشکلي است اما نمي شود کاري کرد. اين فقط شامل من ‏نيست بلکه مربوط به همه جوان هاست. نمي تواني کاري بکني، نمي تواني تظاهرات بکني، گردهمايي وجود ‏ندارد، آنها دستگيرت مي کنند. من در انتخابات قبلي راي دادم، اما ديگر راي نمي دهم. وقتي کساني که من ‏دوست دارم، وارد رقابت نمي شوند، با خودم فکر کردم: که چه بشود؟ من 100 درصد نااميد شدم."‏

دوست او که سپيده نام داشت و دانشجوي حسابداري است به بحث ما پيوست: "ما اميدي به آينده نداريم. حتي ‏پدر و مادر ما هم از عهده تهيه يک خانه بر نمي آيند، چه برسد به ما؟" ترس از پليس منکرات براي سپيده ‏يک مفهوم واقعي است. به خاطر اقدامات دولت عليه مدل موي نامناسب و روسري هايي که موي زنان را ‏بيش از حد در معرض ديد مي گذارند، بيش از 2 ميليون پسر و دختر ظرف دو سال گذشته بازداشت شده اند. ‏
يکي از رويارويي هاي مربوط به همين قضيه، سر از وب سايت يوتيوب درآورد. دختري را به خاطر ‏بدحجابي دستگير کردند و سپس چند پسر براي حمايت از او با پليس درافتادند. بعد هم عده زيادي از مردم ‏جمع شدند و شعارهاي ضد اسلامي سر دادند. سپيده گفت: "ما امنيت نداريم. ما مي ترسيم پليس بازداشتمان ‏کند. چه کار مي توانيم بکنيم؟ هيچ چيز. آنها دستور مي دهند، ما هم بايد رعايت بکنيم."‏

نگار، يک دانشجوي جامعه شناسي هم مي گويد: "يکي از دوستان من دستگير شد زيرا لباسش کوتاه بود و ‏جوراب نپوشيده بود. آنها مثل يک زنداني با او رفتار کردند. به او يک شماره داده بودند. تابستان اوضاع خيلي ‏خرابتر شده بود." ‏

او مي گويد: "يک مشکل اساسي براي دخترها و پسرهاي جوان اين است که نمي توانند با يکديگر تماس داشته ‏باشند. آنها کجا مي توانند بروند؟ گرفتن دستان پسري که با او محرم نباشي، غير قانوني است و نمي شود او را ‏بوسيد. پدر ها و مادرها اجازه نمي دهند دختر و پسر به خانه بيايند، آنها هم مجبور مي شوند بعضي کارها را ‏داخل ماشين بکنند. اگر پليس آنها را ببيند، شلاق مي خورند. بعضي پسرها در يک سري کافه شاپ ها به پليس ‏پول مي دهند تا از بغل کردن دوست دخترشان چشم پوشي کنند يا اينکه اجازه بدهند دخترها روسري خود را ‏بردارند."‏

‏"اما از احمدي نژاد چه خبر؟ او افتضاح است، ولي به او نگوييد. او توجهي به مردم تهران ندارد، توجه او به ‏کساني است که در شهرهاي کوچک زندگي مي کنند."‏

منبع: اينديپندنت - 16 مارس ‏

در خبرها آمده بود كه "در پي تعلل وزارت کشور در اعلام نتايج شمارش آرا در تهران و شايعه دخل و ‏تصرف در انتخابات به نفع يک جريان سياسي خاص نامزدهاي ائتلاف اصلاح طلبان در تهران شنبه شب با ‏حضور در ستاد انتخابات کشور خواهان اطلاع از نتايج واقعي شمارش آرا شدند". فشاري كه به انتشار ‏ديرهنگام، اما مهندسي شده نتايج انتخابات حوزه تهران، ري، اسلامشهر و شميرانات انجاميد.‏

‏ اين اقدام اعتراض آميز پس از آن صورت گرفت كه خبرها و گزارش هاي متعدد حاكي از بود كه "ميزان ‏آرا"ي نامزدهاي انتخاباتي تهران و "رديف برندگان" آن دستخوش تغيير و تحول شده است و با برآوردها و ‏ارزيابي هاي روزنامه نگاران، ناظران مستقل و حزبي در خصوص ميزان استقبال مردم از نامزدهاي اصلاح ‏طلب، و حتي آمار و ارقام رسمي اوليه تفاوت اساسي دارد.‏

اين شايعات در سطح جامعه در شرايطي پخش مي شد و به نگراني مردم، به ويژه نامزدهاي تهران دامن مي ‏زد كه مسئولان ستادهاي انتخاباتي اصلاح طلبان، نگاه خوش بينانه تري در مورد نامزدهاي پيروز پايتخت ‏داشتند. ‏
‏
حسين مرعشي رئيس ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان تهران بزرگ بعدازظهر روز شنبه خبر داد : "طبق گزارشاتي ‏كه تا اين لحظه به ما رسيده است 17 نفر از كانديداهاي اصلاح‌طلب از رقيب پيشي گرفته و شانس پيروزي ‏در انتخابات را دارند". اين خبر، در پي گزارش هاي اوليه مبتني بر ورود 20 تن از نامزدهاي تهران به ‏مجلس در دور اول انتخابات و تعلق نيمي از صندلي ها به نامزدهاي ائتلاف اصلاح طلبان انتشار يافت كه ‏خبرگزاري فارس براي خنثي كردن آن به خبرسازي و جعل آمار دست زد تا زمينه ساز گسترش "مهندسي ‏انتخابات" به مرحله ي شمارش و اعلام نتايج نيز باشد.‏

حضور نسبتا مناسب حاميان جريان هاي اصلاح طلبان، عمدتا در حوزه هاي غرب، شمال غرب و شمال ‏تهران، و حتي مناطقي چون اسلام شهر و نازي آباد و در مقابل، خالي بودن نسبي حوزه هاي سنتي محافظه ‏كاران به گونه اي بود كه از جمعه شب اين خبر در محافل سياسي پيچيد كه حادثه اي در حال روي دادن است. ‏تحولي كه ظاهرا مسئولان برگزاري انتخابات را بر آن داشت كه چاره اي بينديشند و از همان ابتدا تكليف خود ‏را با ناظران ستاد "ائتلاف اصلاح طلبان" و احزاب "اعتماد ملي" و "اعتدال و توسعه" روشن كنند. اين ‏راهكار و چاره انديشي چيزي نبود جز اخراج ناظران احزاب و گروه هاي سياسي و روزنامه نگاران مستقل و ‏غيرحكومتي از حوزه هاي راي گيري و محل شمارش آرا. اقدامي كه با اعتراض سريع اصلاح طلبان مواجه ‏شد، اما در عمل حاصلي در بر نداشت و مسير طراحي شده را برنگرداند.‏

رسول منتجب نيا شب انتخابات در گفت و گو با سايت خبري "روزنا" با انتقاد از عملكرد وزارت كشور و ‏هيأت نظارت شوراي نگهبان در شعب اخذ رأي تهران، جزئيات اين رويداد و واكنش ها نسبت به آن را چنين ‏برشمرد: " ساعات پاياني اخذ رأي بسياري از ناظران حزب اعتماد ملي را از شعب اخذ رأي بيرون كرده و ‏به برخي ديگر گفته اند مي‌‌توانيد در حوزه بمانيد اما نبايد نزديك محل شمارش آرا شده و از ميزان اراء نبايد ‏مطلع شويد".‏

قائم مقام دبيركل حزب اعتماد ملي با انتقاد از سنت شكني وزير كشور در شمارش آراي تهران تصريح كرد: ‏‏"جاي تعجب است بر خلاف رويه 30 ساله پس از انقلاب، وزارت كشور از اعلام نتايج شمارش آراي تهران ‏به صورت تدريجي خودداري مي‌كند و وزير كشور اعلام مي‌كند كه نتايج يكباره به اطلاع مردم مي‌رسد".‏

اين در شرايطي بود كه فرداي روز انتخابات سايت خبري ستاد اصلاح طلبان، بهارستان هشتم، جزئيات ‏بيشتري از چگونگي "مهندسي انتخابات و قرار دادن نام برخي افراد به جاي نامزدهاي ائتلاف اصلاح‌طلبان" ‏بر اساس اطلاعات و شايعات موجود فاش ساخت. اقدامي كه بيانگر "نگراني‌هاي جدي" در ميان محافل ‏اصلاح‌طلب بود. بر مبناي اين شايعات، وزارت كشور با توجه به شمارش رايانه‌اي آرا تا صبح شنبه از نتايج ‏كلي انتخابات تهران برآورد روشني در دست داشته، اما مانع اطلاع‌رساني لازم از جانب ستاد انتخابات شده و ‏تنها زمينه را براي دسترسي افراد خاص و انگشت‌شمار در ستاد انتخابات به اين اطلاعات فراهم آورده و مانع ‏انتشار نتايج شمارش آرا شده است. شايعاتي از اين دست كه " برخي‌ها در تداركند تا برخي نامزدها از ‏فهرست‌هاي ديگر را جايگزين نامزدهاي ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان نمايند" نيز بر ميزان "دغدغه ها" و ‏‏"نگراني ها" افزود. ‏

حادثه اي كه گويا در عمل اتفاق افتاد و كليه نامزدهاي اصلاح طلب را به رتبه اي زير 30 تنزل داد و موجب ‏ورود 14 نامزد اقتدارگرا گرديد، تا تكليف 16 كرسي تهران، از جمله وضعيت14 نامزد اصلاح طلب در ‏دور دوم روشن شود.‏

تا اينجاي بحث شايد وقوع چنين رويدادي امري عادي و قابل پيش بيني تلقي شود، اما وقتي پاي طرح ‏راهكارهاي مناسب براي مقابله با چنين "مهندسي انتخاباتي" به ميان آمد و مي آيد، جاي اما و اگر خواهد بود. ‏به ويژه، وقتي كه عده اي از چهره هاي اصلاح طلب نه تنها با چنين مواردي همراهي و هم رائي نشان ندادند، ‏بلكه به سمت استفاده از گزينه ي "لعن و نفرين" هم رفتند. آنان با توجه به شرايط پيش آمده و ناديده گرفته ‏شدن تجربه گذشته ي انتخابات ايران و راهكارهاي امتحان شده ي ديگر كشورها در نحوه ي برخورد با چنين ‏مسائلي، با اين سوال اساسي مواجهند كه "سادگي تا چه حد؟"، "انفعال تا كي؟".‏

اگر به مردم عادي مراجعه شود و ضرب المثل هايي كه در ميان آنان دهان به دهان مي گردد، تا گفته شود ‏ماجرا چيست؟ به خنده و طعنه خواهند پرسيد كه " آدم عاقل چند بار از يك سوراخ گزيده مي شود؟"، يا "مار ‏گزيده از ريسمان سياه سفيد مي ترسد، شما چرا نترسيديد؟". اگر اندك اعتمادي هم در ميان باشد، سرشان را ‏كنار گوش انسان مي آورند و مي گويند كه "ماهي را هر وقت از آب بگيري تازه ست!".‏

اگر به مردان سياسي كهنه كار و سرد و گرم روزگار چشيده مراجعه شود، خواهند گفت كه "در جهان، ‏معمولا ناظران بي طرف و بين المللي را براي جلوگيري از بروز چنين حوادث و شرايطي دعوت مي كنند. ‏وقتي كه نمايندگان پارلمان كشورهاي مختلف، از جمله حاضران در نشست بين المجالس چنين ضرورتي ديده ‏و با مصوبه اي چنين درخواستي را لباس قانون پوشانده اند، لابد ضرورتي در ميان بوده است". باز اگر ‏رفاقتي باشد و اطمينان خاطري آهسته خواهند پرسيد "در كشور شما نبودند پيران دنيا ديده اي كه ضرورت ‏اين كار را به شما گوشزد كنند؟"‏

نكته ي جالب اينجاست كه چنين بازي و روش مشابهي در انتخابات سال گذشته ي شوراي شهر تهران هم رخ ‏داد. آن هنگامي بود كه از ميان نامزدهاي اصلاح طلب، در نهايت تنها چهار نفر برگه ي ورود گرفتند و پنج ‏شش نفر ديگر نامشان خط خورد تا نامزدهاي مردود شده ي جناح ديگر با خيال راحت بر صندلي شان تكيه ‏كنند و اكثريت شوراي پانزده نفره تهران از آن اصلاح طلبان نباشد. ‏

رويدادي كه در اندك كشورهاي غيردموكراتيك و نيمه دموكراتيك هم گاه و بي گاه روي مي دهد. اما واكنش ها ‏در پايتخت آن كشورها در مقايسه با تهران، زمين تا آسمان است. در آنجا واكنش نسبت به مخدوش شدن ‏انتخابات، حق و ناحق شدن آرا و جايگزين شدن نام افراد به جاي يكديگر تنها اين نيست كه نامزدها يا ‏نمايندگان احزاب به ستاد برگزاري انتخابات مراجعه كنند. آنان اغلب دست به دامن ملت مي زنند، مردم را ‏خطاب قرار مي دهند و از راي دهندگان استمداد مي طلبند. آن گاه تجمع مي شود، اعتراضي و اعتصابي ‏صورت مي گيرد و نماد و پرچمي به اهتزاز در مي آيد تا و حقي ناحق نگردد و حقوق نمايندگان واقعي ملت ‏اعاده شود. ‏

شايد به اين دليل است كه پيران با تجربه همواره ورد زبانشان اين است: "عزيزم، ماهي را هر وقت از آب ‏بگيري تازه ست."‏

مجلس و نارضايتي مردم

نگاه اومانيته به انتخابات تهران - دوشنبه 27 اسفند 1386 [2008.03.17]

‏آرش سيگارچي

در شرايطي كه در تهران، وزارت كشور سعي دارد با اعلام نتايج دور نخست انتخابات مجلس شوراي اسلامي پرونده اين ‏انتخابات را ببندد، اتحاديه اروپا با صدور بيانيه اي ضمن "ابراز نگراني" از نحوه برگزاري انتخابات مجلس در ايران، ‏‏"روند راي گيري" در اين انتخابات را "پايين تر از سطح استاندارد بين المللي" دانست. آنچه مورد توجه اتحاديه اروپا قرار ‏گرفته، رد صلاحيت هاي گسترده و همان چيزي است که در ايران از آن به عنوان "مهندسي نتايج انتخابات" و "اعلام نتايج ‏غير واقعي" ياد مي شود. ‏

اتحاديه اروپا در بخشي از بيانيه خود با اشاره به "رد صلاحيت گسترده كانديداها"، اعلام كرده است:‌ "از اينکه حدود يک ‏سوم نامزدهاي انتخابات دوره هشتم مجلس قانونگذاري ايران، رد صلاحيت شده و نتوانستند در اين انتخابات شرکت کنند، ‏عميقاً متاسف است."‏

در بيانيه اين اتحاديه با اشاره ضمني به "نظارت استصوابي" آمده: "رد صلاحيت شمار زيادي از نامزدها، مانع از آن شد تا ‏مردم بتوانند آزادانه، از ميان نمايندگان طيف ها و گروه هاي سياسي مختلف، به انتخاب نامزد مورد نظر خود بپردازند."‏
اتحاديه اروپا در بخش ديگري از بيانيه خود صراحتا اعلام کرده است که: "انتخابات اخير ايران، نه آزاد و منصفانه بود."‏

‎‎اقدامات بي سابقه‏‎‎

در جريان شمارش آرا و در شرايطي که هنوز تکليف بسياري از صندوق ها روشن نبود، وزارت کشور در يك اقدام بي ‏سابقه اعلام كرد که: "بيش از هفتاد درصد نمايندگان راه يافته به دور هشتم مجلس شوراي اسلامي، از جناح اصولگرا ‏هستند."‏

تا آخرين لحظات ديشب نيزاز ميان اصلاح طلبان تنها مجيد انصاري، از حزب اعتماد ملي در رتبه سي ام قرار داشت؛ ‏اتفاقي که از ديد بسياري از اصلاح طلبان و ناظران عجيب، تلقي شده است. همزمان آنچه بر نگراني ها افزوده، آمار ‏متناقضي است که به صورت هاي مختلف در جريان اين انتخابات اعلام شده است.‏

در همين ارتباط آنچه در ساعتهاي اخير اعلام شده، دلالت بر آماري متناقض از نتايج انتخابات در تهران دارد. در آخرين ‏ساعات روز گذشته شهاب‌نيوز نوشت: "اخبار به شدت متناقض جناح‌هاي سياسي درباره شمارش آراي حوزه انتخابيه تهران ‏و سکوت مطلق وزارت کشور، مردم تهران به ويژه اقشار نخبه را در موج حيرت و سر درگمي فرو برده است. "
‏ از سوي ديگر به رغم آنکه اخبار رسانه‌هاي معتدل حاکي از "رقابت چهره‌هاي شاخص اصولگرا و اصلاح‌طلب در تهران ‏با برتري اصولگرايان و چهره‌هايي چون دکتر غلامعلي حداد عادل است" اما خبرگزاري فارس در ساعت 19:07 ادعا ‏کرد: "بر اساس شمارش آراي 1100 صندوق اخذ راي كه عمدتاً از شمال تهران هستند، 30 نامزد از طيف‌هاي مختلف ‏اصولگرا در صدر آراي مردم تهران قرار دارند".‏

ادعاي اين خبرگزاري وابسته به نيروهاي امنيتي و دولت در حالي منتشر شد که پايگاه رسمي ائتلاف اصلاح‌طلبان، به نقل ‏از حسين مرعشي رئيس ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان تهران بزرگ خبرداده بود: "طبق گزارشاتي كه تا اين لحظه به ما رسيده ‏است 17 نفر از كانديداهاي اصلاح‌طلب از رقيب پيشي گرفته‌اند و در مرحله اول 17 نفر از كانديداهاي اصلاح‌طلب در ‏تهران به مجلس مي‌روند". ‏

اين دو خبر به شدت متناقض و تشکيک اصلاح‌طلبان در نحوه شمارش آراي تهران که با اظهارات عبدالواحد موسوي لاري ‏به اوج رسيد، در حالي است که وزارت کشور ابتدا اعلام کرد نتايج راي گيري به صورت يک جا منتشر مي شود و سپس ‏اعلام تدريجي آرا را شروع کرد. ‏

سايت بهارستان كه به اصلاح طلبان تعلق داشت و فيلتر شد، در همين ارتباط خبر داد: "كشمكش كانديداهاي اصلاح طلب با ‏وزارت كشور براي شمارش صحيح آراي منتخبان ادامه دارد. خبرهاي رسيده حاكي ازآن است كه دركلان شهرها نيز تلاش ‏زيادي براي عدم راهيابي نامزدهاي اصلاح طلب در دور اول به مجلس صورت گرفته و با اقدامات انجام شده نامزدهاي ‏اصلاح طلبان دربرخي شهرهاي بزرگ از جمله شيراز و مشهد نتوانستند در دور اول راهي مجلس شوند. براساس ‏گزارشهاي دريافتي حسين آفريده نماينده شيروان درمجلس هفتم و كانديداي انتخابات هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي از ‏مشهدو سيد احمد رضا دستيغب كانديداهاي اصلاح طلبان درشيراز از جمله كانديداهايي هستند كه مشمول اين رويه شده واز ‏دستيابي به مجلس در دور اول محروم شده اند."‏

بهارستان همچنين در گزارشي با عنوان "پردازش غير واقعي آرا در وزارت کشور" به نقل از منبع آگاه خبر داده است: "با ‏توجه به اينکه طبق صحبتهاي وزير کشور با استفاده از سيستم رايانه اي امکان دسترسي به نتيجه انتخابات کمتر از 5 ‏ساعت طول مي کشد و هم اکنون وزارت کشور آرا کامل را در اختيار دارد، اعلام پيروزي 71درصد اصولگرايان و 29 ‏درصد اصلاح طلبان نوعي پردازش غير واقعي آرا است. همچنين بر خلاف خبرهاي موثق و دقيقي که از صندوقهاي ‏مختلف مي رسد آقايان انصاري، جهانگيري، دعائي، صدر، جلودارزاده و محجوب جزو نفرات اول تا بيستم هستند، طبيعي ‏است که با توجه به اينکه در تهران ليست ها راي مي اورند، داخل کردن راي ساير اصلاح طلبان به نوعي مهندسي خاص ‏در اعلام نتيجه آرا است."‏

در ادامه اين گزارش آمده است: "طبيعي است که اصلاح طلبان در چنين شرايطي بايستي حساسيت پيش از پيش از خود ‏بروز دهند و نگذارند همانند اعلام نتيجه انتخابات شوراها شرايط سخت و ناگواري پيش آيد. وزير محترم کشور و شوراي ‏نگهبان بايد آنچه در صندوقهاي راي وجود دارد را اعلام کنند و نگذارند خداي نکرده طراحي و يا مهندسي خاصي در اين ‏خصوص صورت بپذيرد."‏

اما بي توجهي وزارت كشور به اين اعتراضات موجب شد تا نامزدهاي اصلاح طلب در وزارت کشور تجمع كنند. به ‏گزارش نوروز "در پي تعلل وزارت کشور در اعلام نتايج شمارش آرا در تهران و شايعه دخل و تصرف در انتخابات به ‏نفع يک جريان سياسي خاص نامزدهاي ائتلاف اصلاح طلبان در تهران با حضور در ستاد انتخابات کشور خواهان اطلاع ‏از نتايج واقعي شمارش آرا شدند."‏

همچنين كانديداهاي ائتلاف اصلاح طلبان در نامه اي به وزير كشور "خواهان دريافت صورت‌جلسه هاي صندوق ها" شدند. ‏
سايت رجا نيوز، نزديك به احمدي نژاد به اين درخواست اصلاح طلبان واكنش نشان داد و آن را "‏‎ ‎زياده خواهي انتخاباتي ‏اصلاح طلبان‎ ‎‏" عنوان كرد.‏

به گزارش ايسنا، ‌عصر ديروز جواد اطاعت از ديدار برخي از كانديداها با وزير كشور خبر دارد. جواد اطاعت، كانديداي ‏ائتلاف ستاد اصلاح‌طلبان، گفت: "تعدادي از كانديداهاي اين ائتلاف از جمله خود وي، مجيد انصاري و اسحاق جهانگيري و ‏همچنين مرعشي، رئيس ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان در تهران با وزير كشور و معاون سياسي وي ديدار داشتند و دغدغه‌ها و ‏ديدگاه‌هاي خود را درباره انتخابات بيان كردند."‏

وي پس از اين ديدار در باره انتخابات در تهران گفت: "‌چون تعداد كانديداها در تهران زياد است و تنوع آرا هست، به ‏صورت طبيعي زمان مي‌برد كه شمارش آرا صورت بگيرد، ولي ما از وزارت كشور درخواست كرديم كه در شمارش آرا ‏سرعت بيشتري به كار گرفته شود و آمار تهران به صورت تدريجي براي جلوگيري از ايجاد شبهه و شايعات اعلام شود.بنا ‏بر قانون، كانديداها مي‌توانند نمايندگاني را در پاي صندوق‌هاي رأي و شمارش آرا داشته باشند."‏

اطاعت با اشاره به پيشتازي اصلاح طلبان گفت: "‌ناظران ما از محل چهارصد صندوق كه شمارش آرا صورت گرفته، ‏گزارش دادند كه هفده، هجده تن از اصلاح‌طلبان داراي اكثريت آرا شده‌اند.‌ما تعجب مي‌كنيم كه وقتي وزارت كشور مي‌گويد ‏ما آماري نداريم، يكي از خبرگزاري‌ها، آماري مي‌دهد."‏

در همين حال بهارستان از "اعتراض مرعشي به نتايج اعلام‌شده تهران" خبرداد. حسين مرعشي رئيس ستاد ائتلاف ‏اصلاح‌طلبان تهران بزرگ در مورد نتايج انتخابات در تهران گفت: "آنچه تاكنون بعنوان نتيجه انتخابات مقدماتي تهران ‏توسط وزارت كشور اعلام شده است نه با مشاهدات عيني و گزارشات ناظران ستاد ائتلاف اصلاح‌طلبان از صندوق‌هاي ‏تهران مطابقت دارد و نه با نتيجه كلي كشوري سازگار است."‏

وي با بيان اينكه "چطور ممكن است كه در حوزه‌هاي رقابتي در سطح كشور براي ما 55 درصد و به ادعاي وزير كشور ‏‏30 درصد سهم اصلاح‌طلبان باشد ولي در تهران اين سهميه صفر باشد"، افزود: "گزارشات دريافت شده از سطح تهران ‏حاكي از آن است كه حتي در حوزه‌هاي شرق و جنوب تهران كه بطور عرفي رأي اصولگرايان بيشتر است، پنج نفر از ‏كانديداهاي اصلاح‌طلب صاحب رأي بوده‌اند و در حوزه‌هاي غرب، مركزي و شمال تهران غلبه كامل با اصلاح‌طلبان بوده ‏است."‏

‎‎جشن انتخابات و هسته اي‎‎

در همين شرايط سايت رجا نيوز پيشنهاد كرده "جشن انتخابات همراه با جشن هسته اي" برگزار شود؛ انتخاباتي که ‏سخنگوي شوراي نگهبان آن را "بدون كمترين تخلف" معرفي كرده است. ‏

به گزارش ايسنا عباسعلي كدخدايي در نشست مطبوعاتي خود گفته است: "نسبت به انتخابات گذشته انتخابات مجلس هشتم از ‏جمله انتخاباتي بود كه كمترين تخلف به ما گزارش شده و اگر تخلفي به ما برسد رسيدگي خواهد شد و نتيجه‌ي آن هم اعلام ‏خواهد شد."‏

سخنگوي شوراي نگهبان با بيان اينكه بر هر صندوق 3 تا 7 نفر نظارت داشته اند گفت: "از جمله نكات قابل توجه در ‏انتخابات حضور نمايندگان داوطلبان در پاي صندوق‌هاي رأي بود كه خود آن‌ها شاهد چگونگي اخذ رأي باشند و بر اساس ‏قانون حدود سيصد هزار نفر از نمايندگان داوطلبان در كل كشور بر چگونگي اخذ آراء نظارت داشتند."‏

اما در اظهار نظري ديگر، حسيني، ‌سخنگوي وزارت امور خارجه ايران، آمريكا را " بازنده اصلي انتخابات ايران" دانست. ‏وي تصريح كرد: "تلاش‌ها و تدابيري كه برخي از كشورهاي غربي و رسانه‌هاي نزديك به آمريكا براي دلسرد و نااميد ‏كردن مردم انديشيده بودند به هيچ نتيجه‌اي نرسيد و مثل هميشه شاهد حضور گسترده مردم در پاي صندوق‌هاي راي بوديم. ‏ولي با نشاطي كه ملت ما از خودشان نشان دادند، اين دلسردي و نااميدي را به آنها منتقل كردند. بازنده اصلي اين انتخابات ‏آمريكا و برنده حقيقي آن توده مردم و جوانان مملكت بودند."‏

مجوز شرعي تخلف؟

حسين باستاني h.bastani@roozonline.com - دوشنبه 27 اسفند 1386 [2008.03.17]

‏

سارا سماواتي

پيش بيني ها در مورد نتايج انتخابات، در حوزه رويارويي اصلاح طلبان با محافظه کاران، طي "يک شب" تغيير کرد.‏‎ ‎روز بعد از راي گيري، اخبار حکايت از پيروزي اصلاح طلبان در انتخابات داشت، و امروز سايت هاي وابسته به ‏محافظه کاران خبر از پيروزي قطعي محافظه کاران ـ تاکنون ـ مي دهند. با محمد عطريانفر، عضو شوراي مرکزي ‏حزب کارگزاران، در چنين فضايي گفت و گو کرده ايم. به اعتقاد وي نتيجه اين انتخابات "بسيار، بسيار سازماندهي شده ‏به نفع اصولگراها" مجلسي با "75 تا 80 درصد اصولگرا و بيست درصدي هم اصلاح طلب" است. متن مصاحبه در ‏پي مي آيد.‏

‎‎آقاي عطريان فر چه اتفاقي در صحنه شمارش آرا افتاده است؟‏‎ ‎
هيچ اتفاقي نيافتاده. انتخابات برگزار شده، بسيار، بسيار، بسيار سازماندهي شده و موفقيت آميز به نفع اصول گراها. يکي ‏دو روز ديگر شمارش آرا در تهران تمام مي شود؛ در شهرستانها هم تمام شده است.‏

‎‎در نتايجي که براي تهران اعلام کرده اند، تقريباً هر سي نفر از محافظه کاران هستند.‏‎ ‎
‏ نخير! نتايج تهران قطعي نشده، پيش بيني مي شود که دو سوم از آنها مي آيند بالا، يک سوم هم از اصلاح طلبان. تعداد ‏صندوق هايي که شمارش شده، دوهزارتا است و تا سه هزارو نهصد صندوق را بايد بخوانند. نتايج را به صورت مرحله ‏اي اعلام مي کنند؛ نتيجه نهايي انتخابت تهران، فرداشب يا پس فردا شب اعلام مي شود.‏

‎‎ولي تا اينجايي که اعلام کرده اند، با پيش بيني ها و اطلاعات شما همخواني دارد؟‎ ‎
‏ والا ما همين را پيش بيني مي کرديم. با توجه به آن مقدمات، با آن رد صلاحيتها! از نظر ما چيزي که اتفاق افتاده است، ‏کاملاً قابل پيش بيني بوده و اتفاق جديدي نيافتاده است. يک مجلسي با 75 تا 80 درصد اصولگرا و بيست درصدي هم ‏اصلاح طلب. همين!‏

‎‎اما به اين ترتيب که آراي تهران تا کنون اعلام شده است بيست در صد هم از اصلاح طلبان حضور ندارند.‏‎ ‎‎‎
نه در کل کشور، مجموعاً بيست درصد يعني 60 تا 70 نفر و يعني همين ترکيب فعلي که من بارها اعلام کرده بودم. ‏

‎‎در شهر تهران فکر مي کنيد چه ترکيبي پيش برود؟‎ ‎
‏ در تهران، هنوز يک ميليون و نهصدهزار رأي را بايد بخوانند. در اين شمارش، نفرات اول معمولاً تغيير نمي کنند ولي ‏در رده هاي پايين ممکن است کمي تفاوت ايجاد بشود. سه يا چهار نفر اصلاح طلب مي توانند بيايند بالا، اما دو مرحله ‏اي خواهد شد و پنجاه درصد نمايندگان تهران در دور دوم انتخاب خواهند شد. مرحله دوم هم در ارديبهشت ماه برگزار ‏مي شود.‏

‎‎اما حالا ممکن است در مقابل اين پرسش قرار بگيريد، بخصوص از جانب نيروهايي که انتخابات را به همين ‏دلايل تحريم کرده بودند: پس دليل شرکت شما چه بود؟‎ ‎
اگر شرکت نمي کرديم همين تعداد پنجاه شصت نفر هم نمي رفتند به مجلس! در تحليل ما تغييري حاصل نشده. ببينيد در ‏اين انتخابات منازعه، منازعه قدرت نبود، نبرد هويت بود. ما مي دانستيم که با اين روش قدرتي به دست نخواهد آمد. ‏توجه کنيد که ما اگر در هر صد و ده کرسي که امکان رقابت داشتيم، صد در صد هم پيروز مي شديم يک حضور سي ‏در صدي داشتيم؛ حضور پيدا کرديم براي اينکه، اين براي ما يک جنگ قدرت نبود. بيشتر دفاع از هويت اصلاح طلبي ‏ايراني بود. هويت کساني که در اين مملکت روزي رأي 26 ميليوني داشتند. از دوران آقاي هاشمي تا پايان دوران آقاي ‏خاتمي! و هنوز هم بر اين هستيم که جامعه ايراني آن مطالبات اصلاح طلبانه را پيگيري مي کند؛ حالا اين سياست هاي ‏تضييقي نهادهاي قدرت در عرصه انتخابات، مردم را از مطالبه خواستهاي خود بازداشته است اما در سالهاي آتي به ‏سرعت اين مطالبات خود را نشان خواهند داد؛ و نشان خواهند داد که بايد به آنها به نوعي پاسخ داده شود. پاسخ ما به ‏دوستان تحريمي، پاسخ تازه اي نيست. راهي جز مشارکت وجود ندارد و حداکثر توان نيروي اصلاح طلبي در مجلس ‏چيزي حدود پنجاه تا شصت نفر است؛ همين تعدادي که الان حضور دارند. اما اگر اقليت قدرتمندي شکل بگيرد ـ که به ‏نظر مي رسد اين بار اينطور خواهد بود ـ مي توانند در روند قانون گذاري، در روند مديريت، و تدبير پارلمان اثر گذار ‏باشند.‏

‎‎آقاي عطريان فر در اينجا و باتوجه به اشاره اي که به اقليت اثر گذار در مجلس مي کنيد، از دوستان تحريمي ‏کساني هستند که به شما بگويند اين اقليت محدود در مجلس فعلي چه کرد که در مجلس آينده بکند؟ يعني چه ضمانتي ‏وجود دارد که اين بار اقليت خاموش به اقليت اثرگذار تبديل شود؟‎ ‎
‏ من معتقدم اين اقليتي که الان در مجلس هست، اقليتي است که در نهايت مي توانست در مقابل بسياري برنامه هايي که ‏جناح راست براي توسعه اقتدارگرايي خود دارد، عامل بازدارنده باشد؛ کما اينکه اين تأثير را هم داشته اند. اما در مجلس ‏آينده، اين اقليت با انگيزه قوي تري حضور خواهد داشت؛‎ ‎انگيزه دفاع از هويت اصلاح طلبي و از نظر ما، چون انگيزه ‏قوي تري دارند، مي توانند قوي تر از اقليت فعلي مجلس، ايفاي نقش بکنند و به بخشي از خواسته هاي خودشان برسند. ‏ضمن اينکه در اين مجلس شرايط ديگري هم هست و آن اينکه چهره هايي از محافظه کاران که به صورت مدرن، ‏‏«محافظه کاري توسعه يافته» هستند، در مجلس پيدا خواهند شد و شده اند ؛ اينها هم مي توانند در بسياري از حوزه ها با ‏اصلاح طلبان فصل مشترک داشته باشند و عليه راديکاليسم و مواضع تندي که بخصوص از ناحيه دولت در ايران ‏تعقيب مي شود، موضع مشترکي اتخاذ کنند.‏

‎‎آيا اين گفتمان جديدي در فضاي اصلاحات است که شما باز مي کنيد؟ به اين معنا که بايد با ميانه ها کار کنيم؟‎ ‎‎‎
منطقاً! منطقاً همين است که شما اشاره مي کنيد. دوگانه چپ و راست در ايران به هم خورده است، دوگانه اي که در ‏ايران تدارک مي شد، به هم خورده است. امروز دوگانه جديدي در ايران شکل گرفته است. دوگانه راديکاليسم و ‏عقلانيت، دوگانه اعتدال و خشونت. دراين عرصه ما مي توانيم بسياري از چهره هاي شاخص راست مدرن را که تا ‏ديروز در صحنه مقابل بوده اند، در بسياري عرصه ها و فراز و فرودهاو تدابير کشورداري، با سياست اصلاح طلبي ‏خودمان همسو کنيم.‏

‎‎آقاي عطريان فر مي توانيد روشن تر مثال بزنيد؟‎ ‎
بله! اگر امروز شخصي مثل اقاي علي لاريجاني از قم در انتخابات شرکت مي کند و پيروز مي شود و به مجلس مي ‏رود، حتماً چنين شخصي از سياست هاي تند آقاي احمدي نژاد در مجلس انتقاد خواهد کرد، آنها را نقد خواهد کرد و در ‏برابرش خواهد ايستاد. طبيعتاً مواضع اينچنيني آقاي لاريجاني مورد حمايت اصلاح طلبان خواهد بود. و در بسياري ‏موارد که آقاي حداد عادل شأن و منزلت مجلس را تقليل دادند و متأسفانه مجلس را ذيل دولت تعريف کردند، اين معادله ‏شکسته خواهد شد و حرمت شأن و اعتبار مجلس توسط مجموعه نيروها، به آن برخواهد گشت. به اين ترتيب، اين برنامه ‏سياسي آينده اصلاح طلبان در مجلس است که مي تواند از بخشي از نيروي راست ِ مدرنِ معقول و معتدل هم استفاده ‏کنند.‏

‎‎اينجا اين سوال پيش مي آيد که با راديکاليسمي که در بدنه نيروي اصلاح طلبي موجود است، چه خواهيد ‏کرد؟‎ ‎
حوزه تندروها در داخل بدنه اصلاح طلبي وسيع نيست، مضافاً به اينکه آنها هم نتيجه برخي تندروي ها را در دوران ‏آقاي خاتمي مشاهده کردند و ديدند که با روش تند و راديکاليستي کاري در ايران پيش نمي رود. ما راهي جز اين نداريم ‏که سياست تعديل را، آرامش را، گفتمان را، و سياست تاکتيکي و مرحله اي را ترغيب کنيم؛ آنهم در بحث همسويي و ‏همگرايي و هماهنگي. راديکاليسم چه در جناح راست، چه در جناح چپ، در اين موقعيتي که ما در ايران قرار داريم، ‏بطور کلي بي ثمر است.‏
راديکال ها در حوزه اصلاحات بسيار محدود و اندک هستند و آنها هم در جريان عمل در نهايت در کنار اصلاح طلبان ‏معتدل قرار خواهند گرفت.‏

‎‎ولي آيا اين سرنوشت محتوم هر راديکاليسمي است؟ به هر حال راديکال ها در هر جريان و سازماني وجود ‏دارند و پلوراليسم سياسي اصلاح طلبان هم بايد آنها را بپذيرد.‏‎ ‎
بله، بله! اين يک منازعه تاريخي است که وجود دارد، ما قبول داريم.‏‎ ‎به هرحال يک شبه که دموکراسي برقرار نمي ‏شود. نسل ها بايد تلاش بکنند، خون دل بخورند، غمگين يا شاد باشند؛ زحمت بکشند. بايد هزينه بدهند و هزينه شوند. در ‏يک کلام اين مبارزه و همه اينها جزو مقدمات و ضرورت هاي اوليه تلاش در مسير رسيدن به دموکراسي در اين کشور ‏است.‏

ای‌کاش همیشه جمعه بود،همیشه انتخابات بود!

‏ ‏