به نوشته رسانه ها، مصرف انرژی در ایران پنج برابر استاندارد جهانی است. رسانه ها اعلام کردند مصرف انرژی کشور در زمستان امسال روزانه معادل پنج میلیون و 200 هزار بشکه نفت خام اعلام شد که حدود پنج برابر استاندارد جهانی است. چرا؟

اول: خانه های ما
در همه جای دنیا آدمها وقتی می خواهند خانه بسازند، همه فکرشان را می کنند، بعد یک خانه می سازند. پس از پنجاه سال آن خانه را تعمیر می کنند. پس از صد سال آن را بازسازی می کنند. تا دویست سال سعی می کنند آن را با مدرن کردن سرپا نگه دارند، بعدا هم ظاهرش را حفظ می کنند اما داخلش را نوسازی می کنند. در ایران ما یک خانه می سازیم به سبک یونانی، بعد از ده سال آشپزخانه اش دل مان را می زند و به همین دلیل کل خانه را می کوبیم و یک خانه با نمای آجرسه سانتی و آشپزخانه اوپن درست می کنیم. پانزده سال دیگر، نمای آجر سه سانتی از مد می افتد و بچه های مان بزرگ می شوند، کل خانه را می کوبیم و شش تا آپارتمان در سه طبقه با نمای شیشه دودی درست می کنیم. بعد از بیست سال قیمت زمین الکی شش برابر می شود، ساختمان را می کوبیم و یک ساختمان پنج طبقه با ویوی دلباز و نمای عربی و مرمر سفید درست می کنیم، بعد از ده سال هم انقلاب جدیدی می شود که ما دیگر نمی توانیم در ایران نفس بکشیم، خانه را به نصف قیمت می فروشیم به اولین بنگاهی سرکوچه و می رویم به کانادا.

دوم: پنجره های ما
در همه جای دنیا اگر کشور آفتاب تندی داشته باشد، پنجره ها را کوچک درست می کنند و اگر آفتاب نداشته باشند، پنجره ها را بزرگ درست می کنند که خانه گرم شود. در ایران ما آفتاب زیاد داریم، اما چون از پنجره های اروپایی خوش مان می آید، پنجره های مان می شود از شرق تا غرب و خانه های مان تابستان ها آتش می بارد، بعدا برای این جلوی تابش زیاد آفتاب را بگیریم یک عالمه پول می دهیم پرده کلفت می خریم که جلوی پنجره ای که درست کردیم را بگیریم. از طرف دیگر پنجره ها اینقدر بزرگ است که از بیست متر آن طرف تر تا اگر دهان مان را بازکنیم لوزالمعده مان را هم می بینند، اما چون علاوه بر لوزالمعده خودمان، ممکن است لوزالمعده خواهر و مادرمان هم دیده شود، به همین دلیل یک پرده می زنیم تا لوزالمعده هیچ کدام از اعضای خانواده دیده نشود.

سوم: تی شرت و شلوارک ما
اصولا در تمام دنیا مردم معمولی هرگز از کولر استفاده نمی کنند و در اکثر جاهای دنیا مردم وقتی سردشان است، فقط همان جایی را که نشستند گرم می کنند. از طرف دیگر در همه جای دنیا مردم وقتی سردشان می شود لباس کلفت می پوشند، وقتی گرم شان می شود لباس کلفت شان را در می آورند و لباس نازک می پوشند. در ایران وقتی در زمستان خانه مان سرد می شود اینقدر خانه را گرم می کنیم که مجبور می شویم با تی شرت و شلوارک در خانه بگردیم و وقتی تابستان خانه مان گرم می شود، به جای اینکه گرما را تحمل کنیم و عرق بریزیم، خانه را اینقدر خنک می کنیم که با لباس گرمکن باید در خانه بگردیم.

چهارم: اداره های ما
یکی از اتلاف کنندگان انرژی در کشور ما مدیران هستند، ما به مدیران پاکدامن، صادق و شریف و خوب و بی عیب خیلی علاقه داریم، در نتیجه همیشه یک مدیر جوان بی تجربه را به عنوان رئیس می گذاریم سر کار، این مدیر چون بلد نیست چکار کند، همه نیروهای انسانی و سرمایه را تلف می کند، اما همیشه همین طور نمی ماند، پس از بیست سال این مدیر یاد می گیرد که چگونه مدیریت کند تا انرژی و نیروی انسانی تلف نشود، وقتی به اینجا رسید ما متوجه می شویم که مدیر مذکور یا منحرف است، یا غربزده، یا شرق زده، یا ضدانقلاب، یا دزد و فاسد یا مافیای سیاسی درست کرده، به همین دلیل او را می گذاریم کنار و یک مدیر با صداقت و پاکدامن اما ناشی و بی عرضه می آوریم که بیست سال هم او انرژی مان را تلف کند.

پنجم: هر حکومت بیست و پنج سال
ما ایرانی ها هر 25 سال یک بار دیوانه می شویم، همه چیزهایی که در عرض 25 سال ساختیم نابود می کنیم و همه چیز را از اول می سازیم. برای اینکه همه چیز را از اول بسازیم سه سال با مردم حرف می زنیم تا قانع شوند که کمک کنند تا اوضاع را درست کنیم، بعد دو سال طول می کشد تا مردم به خیابان می آیند، اما وقتی آمدند دیگر از خیابان نمی روند. آنها دنبال کسی می گردند که همه چیز را عوض کند، او را پیدا می کنند و روی دوش شان می نشانند، اما بعدا هر کاری می کنند از روی دوش شان پائین نمی آید. در نتیجه شروع می کنیم به ستایش موجودی که خودمان روی کار آوردیم و جوری از او حمایت می کنیم که انگار تنها حاکم خوب دنیا اوست. او هم کم کم باورش می شود و اولین کاری که می کند این است که می زند توی سر ما، بالاخره ده سال طول می کشد تا او را قانع کنیم که نباید توی سر ما بزند، بالاخره طرف قانع می شود و می پذیرد که خودش را اصلاح کند و دیگر زور نگوید و با ما کنار بیاید، وقتی مطمئن شدیم که طرف دیگر زور نمی گوید، می ریزیم به خیابان و دیوانه می شویم و نابودش می کنیم و بعد همه چیز را از اول درست می کنیم. در این فاصله هر 25 سال یک بار تمام انرژی کشور را نابود می کنیم.

ششم: با عشق کار کنیم
اول یک کار را با خلوص نیت و صداقت انجام می دهیم اما هیچ نتیجه ای نمی دهد. بعد تصمیم می گیریم با عشق آن کار را انجام بدهیم، اما متوجه می شویم که کار خراب شد، چون با عشق انجام گرفت. این بار با عقل آن را انجام می دهیم، اما متوجه می شویم که خراب شد چون نظر دیگران را به حساب نیاورده بودیم. این بار همه چیز را برحسب نظرات دیگران انجام می دهیم، این بار کارمان به شکلی انجام می گیرد که همه از آن خوششان می آید اما خودمان دوستش نداریم، بعد خسته می شویم و دوباره از اول شروع می کنیم.... در حقیقت هر کاری را پنج بار انجام می دهیم.

هفتم: خلبان یا پزشک یا فوتبالیست
وقتی بچه هستیم می خواهیم خلبان یا معلم بشویم. در دبیرستان چون مادرمان دوست دارد مهندس بشویم ریاضی می خوانیم، اما در دانشگاه چون دختر عموی مان دوست دارد فیلسوف شویم فلسفه می خوانیم. بعد دخترعموی مان ازدواج می کند و ما با قلبی شکسته عاشق دختری می شویم که سینما را دوست دارد و به همین دلیل کارگردان می شویم و بعد آنقدر محبوب می شویم که مردم ما را انتخاب می کنند تا نماینده مجلس بشویم. در نتیجه در مجلس به کمیسیون برنامه و بودجه می رویم و کار برنامه ریزی کشور را انجام می دهیم.

هشتم: اتوبوس از مینی بوس بزرگتر است
برای رفت و آمد در تهران یک سیستم اتوبوسرانی وجود دارد، اما چون همه نمی توانند از آن استفاده کنند، باید یک سیستم مترو هم ایجاد شود، اما ایجاد سیستم مترو به جای 5 سال، 35 سال طول می کشد، در نتیجه دولت باید یک سیستم تاکسیرانی درست ایجاد کند که در کنار اتوبوس و مترو بتواند مردم را جابجا کند. به همین دلیل یک سیستم تاکسیرانی ارزان هم ایجاد می شود، اما این سیستم به دلیل دونرخی بودن بنزین کارآئی ندارد و تاکسی ها به صرف شان است بنزین دولتی را بفروشند. در نتیجه مسافرکش ها به حمل و نقل مسافران می پردازند، اما مسافرکش ها جواب نمی دهند، از طرفی شهردار چون می خواهد رئیس جمهور بشود تصمیم می گیرد یک سیستم جدید حمل و نقل درست کند، به همین دلیل پروژه منوریل آغاز می شود اما این پروژه به دلیل انتخابات بی نتیجه می ماند و هرگز انجام نمی شود، در نتیجه بهترین راه رفت و آمد برای مردم استفاده از اتومبیل شخصی است، اما چون ترافیک سنگین است، مردم ترجیح می دهند از موتورسیکلت ها به جای تاکسی استفاده کنند، در نتیجه برای رفت و آمد در تهران از تاکسی، مسافرکش، اتوبوس، مینی بوس، مترو، موتورسیکلت، سواری شخصی همزمان استفاده می کنیم و چون از همه آنها استفاده می کنیم هوا کثیف می شود و چون هوا کثیف می شود سوخت بیشتری مصرف می شود و چون سوخت سوخت بیشتری مصرف می شود، این بازی همچنان ادامه دارد....

نهم: میهمانخانه های ما
ما یک خانه داریم که برای همه چیز از آن استفاده می کنیم؛ در تهران تعداد زیادی رستوران وجود دارد که چون باید حجاب را کاملا رعایت کنیم، به جای اینکه میهمانان مان را رستوران ببریم از اتاق پذیرایی مان برای مهمانی استفاده می کنیم. از طرف دیگر در تهران تعداد زیادی کافه وجود دارد گه پیشخوان هم دارد و یک جایی شبیه آبجوخوری و مشروب خوری در آن است، اما چون خوردن مشروب ممنوع است، ما از اتاق پذیرایی خانه مان به جای بار استفاده می کنیم، از طرف دیگر در تهران تعداد زیادی تالار پذیرایی بزرگ وجود دارد که در آنها دویست نفر آدم هم پذیرایی می شوند، اما چون خانمها و آقایان نمی توانند با هم پذیرایی شوند، ما از مهمانخانه به جای دیسکو برای مهمانی و پارتی استفاده می کنیم. از طرف دیگر چون سالن های سینما فیلمها را سانسور می کنند و فیلم خارجی را نمی توانیم ببینیم از خانه به عنوان سینما استفاده می کنیم و چون با دوست دختر و دوست پسرمان اگر در پارک و خیابان قرار بگذاریم دستگیر می شویم از خانه به عنوان پارک استفاده می کنیم و همین طور می شود که هر خانواده ایرانی با یک جمعیت سه نفره برای یک زندگی راحت نیاز به یک خانه دویست متری دارد که در خانه اش پارک و سینما و بار و دیسکو و رستوران و قمارخانه و سالن سخنرانی هم داشته باشد، در نتیجه به جای اینکه یک آپارتمان هفتاد متری را اداره کنیم و به فکر انرژی گرم و سرد کردن آن باشیم، معمولا باید همین کار را برای دویست متر بکنیم، به همین دلیل معمولا ما یک خانه دویست متری داریم که فقط از چهل متر آن خودمان استفاده می کنیم، اما از 160 متر دیگر چون حکومت خیابانها را از ما گرفته، برای ارتباط با دیگران استفاده می کنیم.

دهم: سوراخ
یکی از مهم ترین دلایلی که مصرف انرژی در ایران پنج برابر استاندارد جهانی است، این است که همیشه یک سوراخ وجود دارد که یادمان می رود باید آن را ببندیم.
- همیشه سوراخی در دستشویی خانه چکه می کند و گاهی اوقات سه سال طول می کشد که آنرا درست کنیم.
- خیلی اوقات لامپ اتاق پذیرایی سوخته است و شش ماه طول می کشد تا آن را عوض کنیم و در عوض سه تا آباژور به جای آن روشن است.
- معمولا باطری گوشی تلفن بی سیم تمام شده و چون نمی دانیم باطری آن را کجا می فروشند، از یک دستگاه قدیمی استفاده می کنیم که صدا را خوب نمی رساند و در نتیجه هر تلفن دوبار قطع می شود.
- معمولا زیر در سوراخی است که هوا از آن رد می شود و کانال کولر باز است و شیشه بغل کانال کولر خوب هواگیری نشده و شش سال است درستش نکردیم در نتیجه شش زمستان است که باید خانه را یک و نیم برابر گرم تر کنیم.
- معمولا فیلتر روغن ماشین مان یک سال است که باید عوض شود، ولی وقت نمی کنیم که تعمیرگاه برویم تا بفهمیم چرا مصرف بنزین مان سی درصد بیشتر است....
- معمولا دولت مان پانزده سال است که احتیاج به اصلاح دارد، اما چون وقت نمی کنیم به اصلاح آن بپردازیم مجبور می شویم بالاخره انقلاب کنیم تا مشکل را حل کنیم
و مصرف انرژی در ایران پنج برابر است، چون همیشه برای انجام هر کاری باید پنج برابر زور بزنیم.

نتیجه گیری اخلاقی: وقتی آدم هم گاز داشته باشد، هم نفت، هم آفتاب، طبیعی است همه اش را به باد می دهد.
نتیجه گیری سیاسی: حل ریشه ای مشکلات بخاطر این نیست که لازم است مسائل را از ریشه حل کنیم، بلکه بخاطر این است که این قدر مشکل را حل نکردیم که به ریشه رسیده است.
نتیجه گیری اجتماعی: مشکل غزه و انرژی هسته ای و احمدی نژاد و خامنه ای حل می شود، اما سوراخ ها همیشه باقی است.

هرچند هيچ گزينه‌اي در جغرافياي زمان و مكان كنوني سياست‌ورزي در ايران، مناسب‌تر و واقعي‌تر از خاتمي نيست؛ و هيچ نامزدي جز او -در شرايط واقعي و وضع موجود- امكان تحميل شكست به اقتدارگرايان، و وادار ساختن و تمكين آنان به "تغيير بازي" را ندارد؛ اما، تصميم نهايي شخص او براي حضور يا عدم‌حضور در انتخابات آتي، حكيمانه‌ترين و سنجيده‌ترين انتخاب است.

اينك، با انجام ديدار خاتمي و رهبري نظام، جامعه بيش از پيش، منتظر اعلام نظر رييس‌جمهور پيشين ايران، براي نامزدي مجدد كرسي رياست‌جمهوري است. به‌نظر مي‌رسد تصميم نهايي خاتمي، به علل و دلايل گوناگون، چنان كه آمد، حكيمانه و سنجيده خواهد بود.

اين مدعا از آنرو مطرح مي‌شود كه سيدمحمد خاتمي از يك‌سو در معرض بيشترين تماس‌ها و تاكيدها و خواهش‌ها و توصيه‌ها براي نامزدي در انتخابات رياست‌جمهوري دهم -و نيز، در معرض ملاحظات و هشدارها و زنهارها براي عدم حضور- است؛ و از سوي ديگر، با توجه به تجربه‌ي دو دوره حضور در جايگاه عالي‌ترين مقام اجرايي كشور، بيش از تمامي موافقان و مخالفان نامزدي‌اش، از وضع ساخت قدرت در ايران و پيچيدگي‌ها و صورت‌بندي نيروهاي حاضر و موثر در آن، آگاه است.

اين دو حوزه، از منظري ديگر، در همان دو شرطي كه چند ماه پيش، خاتمي خود براي نامزدي‌اش ابراز كرد، قابل مشاهده و تحليل است؛ اين كه با مردم بر سر برنامه‌ها و نگاه‌اش به اصلاحات، توافق كند؛ و اين‌كه امكان پيشبرد و تحقق برنامه‌هايش در حكومت، وجود داشته باشد.

تماس‌هاي متعدد گروه‌ها و لايه‌هاي اجتماعي گوناگون كشور با خاتمي -به‌صورت مستقيم و بي‌واسطه، يا به‌شكل غيرمستقيم و باواسطه- انباني از تمناها و درخواست‌ها و تقاضاها را در عين برخي ملاحظات و زنهارها و ترديدها، در برابر او قرار داده است. او از جمله‌ي اين تحليل‌ها -نفيا" يا اثباتا"- اطلاع لازم و كافي دارد؛ اين‌چنين، نيك دريافته است كه جامعه‌ي امروز ايران (يا به تعبير دقيق‌تر لايه‌هاي اجتماعي گوناگون و نهادها و نيروهاي اجتماعي و سياسي مختلف) چگونه به آينده‌ي ايران و مناسبات و تحولات ساخت قدرت و جامعه مدني، مي‌نگرند و چه تحليل و نگاهي به انتخابات 88 ابراز مي‌كنند.

مهم‌تر، تحليل خاتمي از مولفه‌هاي تاثيرگذار در بلوك قدرت است. خاتمي تجربه‌ي هشت سال رياست‌جمهوري با بحران‌ها و مشكلات و چالش‌هاي گونه‌گون و متعدد را پشت‌سر دارد: قتل‌هاي زنجيره‌اي، فاجعه‌ي كوي دانشگاه، توقيف فله‌اي مطبوعات، بازداشت گروهي نيروهاي ملي-مذهبي و بعدتر، دانشجويان، لوايح دوگانه، و...، و سرانجام، انتخابات مجلس هفتم.
آنهايي كه خارج از ساخت قدرت، موانع و مشكلات و تهديدها و محدوديت‌ها را براي خاتمي فهرست مي‌كنند، گاه از ياد مي‌برند كه او در صف نخست تمام اين چالش‌ها و بحران‌هاي هولناك و هدف اول، بوده است. اطلاعات و داده‌هاي هيچ يك از همراهان و منتقدان خاتمي، قابل مقايسه با اطلاعات او نيست. ضمن اين‌كه بايد بسيار ساده‌انگار بود كه خاتمي را از تحليل‌هاي عمده و جان‌دار و اصلي ابراز شده در اين سال‌ها، بي‌خبر و بي‌اطلاع، دانست. اين‌چنين، او به قدر لازم و كافي، بر ابعاد تحليل‌هاي منتقدان، مسلط و از آنها، آگاه است. حتي، آن بخش از تحليل‌هايي كه خاتمي را از منظري روان‌شناختي مورد ارزيابي قرار مي‌دهند، براي خود او "ملموس"تر و به حتم، از زاويه‌اي "شخصي"، قابل درك و تامل بيشتر است.

مستقل از اين دو وجه، كه خاتمي شخصاً تواناترين فرد براي اتخاذ تصميم نهايي در مورد آنهاست؛ نبايد از ياد برد كه سيدمحمد خاتمي، به‌مثابه‌ي روشنفكري متعهد و مسئول، آگاهانه و با لحاظ كردن حداكثر ملاحظات اخلاقي و اجتماعي و فرهنگي، و تدقيق در "منافع ملي" تصميم‌گيري خواهد كرد. حتي بزرگ‌ترين منتقدان و مخالفان خاتمي نيز كمتر در صداقت و نجابت و دانش و آگاهي‌هاي او، تشكيك مي‌كنند.

پس، تصميم نهايي خاتمي براي حضور در رقابت‌ معنادار سال 1388، با توجه به موارد پيش گفته، تصميمي از روي ترس و ياس، يا غرور و جاه‌طلبي، يا بي‌تعهدي و تشويش، يا سياست‌بازي ماكياوليايي، يا... نخواهد بود.

به تصميم نهايي خاتمي، بايد محترمانه، گردن نهاد؛ چه تصميم او، حكيمانه و با لحاظ كردن حداكثر فاكتورها و اطلاعات و تحليل‌ها، و به‌دور از هوا و هوس شخصي يا منافع كوتاه‌مدت، اتخاذ شده است.

نكته‌ي مانده، همين كه: به نظر مي‌رسد خاتمي در طي ماه‌هاي اخير، به قدر لازم "پازل" خود را براي اتخاذ تصميم نهايي، تكميل كرده باشد. در تعليق نگه داشتن جامعه‌ي منتظر -چه از زاويه‌ي ايجابي و چه از زاويه‌ي سلبي- ديگر قابل توجيه به‌نظر نمي‌رسد. انرژي‌هاي بالقوه و متراكم قابل توجهي، در انتظار سخن نهايي خاتمي، مانده‌اند. اين انرژي‌ها، تاثيرات غيرقابل انكاري بر روند و فرجام انتخابات 88 خواهند داشت.

تصميم حكيمانه‌ي خاتمي، نيازمند اعلامي به‌هنگام است؛ مفروض است كه خاتمي در اعلام نظر نهايي خويش نيز، حكيمانه رفتار كند. چنين باد!

ديدار آقاي محمد خاتمي با آِيت الله سيد علي خامنه اي، بالاخره برگزار شد. از اين ديدار ـ همان طور که انتظار مي رفت ـ خبري بيرون نيامده است؛ از هيچ سو. تنها خبري هم که به شيوه قطره چکاني به بيرون درز کرده در اين جمله خلاصه شده است: "رهبري نه معين مي کند نه بنايش بر اين است که چه کسي بيايد يا چه کسي نيايد. من هم با ايشان ديداري داشته ام و البته ديداري هم قبلاً داشته ام. ايشان هر کسي بيايد و راي مردم را داشته باشد، با او کار مي کنند و نظر ايشان هم همين است." به عبارت رايج، آقاي خامنه اي "نفيا يا اثباتا"، له يا عليه کسي موضع ندارند. آيا چنين است؟

آقاي خامنه اي درست همزمان با رهنمود "پرهيز از ورود زودهنگام به تبليغات انتخاباتي"، خود اولين کسي بود که به صراحت پاي در اين عرصه نهاد و در هفته دولت، در ديدار با محمود احمدي نژاد و اعضاي کابينه اش گفت: "مثل کسي که پنج سال ديگر بناست کار بکند، کار بکنيد؛ يعني تصور کنيد که اين يک سال به اضافه چهار سال ديگر در يد مديريت شماست. با اين ديد نگاه کنيد و کار کنيد و برنامه ريزي کنيد و اقدام کنيد. فکر نکنيد که امسال، سال آخر دولت است؛ نه."

به همين صراحت. اين اگر "اثبات" نيست، چيست؟

وي در ديداري ديگر ضمن حمايت از عملکرد دولت احمدي‌نژاد "پرکاري، برجسته کردن گفتمان انقلاب و امام و انس با مردم" را به عنوان "سه ويژگي با ارزش" اين دولت برشمرد و "منتقدان دولت را مورد سرزنش قرار داد و اگرچه انگيزه آنها را متفاوت دانست اما از آنها به عنوان طيف وسيعي نام برد که به تخريب دولت مشغولند."

اين هم "اثبات" نيست؟

يا اين يکي: "رهبر جمهوري اسلامي با حضور در دانشگاه علم و صنعت تهران، از محمود احمدي نژاد، رئيس جمهوري ايران قاطعانه حمايت کرد. آقاي خامنه‌اي در سخنان خود آقاي احمدي نژاد را رئيس جمهوري «انقلابي، متعهد، کارآمد، فعال و شجاع» ناميد و او را از «نمونه‌هاي بزرگ تربيت نيروهاي برجسته در دانشگاه علم و صنعت» به شمار آورد."

اين هم اثبات نيست؟ آن هم در حاليکه نمونه ها از اين دست بسيارست؟

شايد "اثبات" معني ديگري دارد که ما شهروندان ساده اين مرز و بوم با آن آشنايي نداريم.

پس از سويه ديگر ـ "نفيا" ـ موضوع را بکاويم.معني اين عبارت چيست اگر نفي نيست: "آيت الله سيد علي خامنه اي با مقايسۀ دولت نهم با دو دولت پيشين سيد محمد خاتمي، گفت که دولت محمود احمدي نژاد روند خطرناک غربزدگي و عرفي گرايي را که در حال نفوذ در مراکز تصميم گيري کشور بود، کاملاً متوقف کرد."

يا اين جمله را چگونه بايد معنا کرد: "اگر روزي در ميان مسئولان كشور مسئولان بي جرئت و ضعيفي همچون شاه سلطان حسين پيدا شوند، حتي اگر در ميان مردم نيز شجاعت و آمادگي وجود داشته باشد، كار مملكت و جمهوري اسلامي تمام است؛ چرا كه مسئولان ترسو و مقهور، ملتهاي شجاع را نيز به ملتهاي ضعيف تبديل مي كنند."

و هنوز هم هست: "بعضي يا از اول امام را قبول نداشته‌اند و يا در وسط راه با انقلاب دچار مشکل شده‌اند. به همين علت با غرض‌هاي عمقي و کينه امام، به تخريب دولت نهم مشغولند."

در اين عرصه نيز نه فقط گفتارها، که کردارها بسيارست، اما ظاهرا بحث بر سر تفاوت لغت نامه هاست؛ لغت نامه هاي سياسي. بحث بر سر آن است که "خاتمي با ابراز تاسف از اينکه گفته مي شود مقام معظم رهبري معين کرده است چه کسي بايد رئيس جمهور باشد، اين گونه سخنان را جفا به رهبري نام مي نهد و مي گويد: متاسفم از اينکه در جامعه گفته مي شود رهبري معين کرده که چه کسي بايد باشد."

و کساني از قول او بر اين خبر چند خطي مي افزايند که: "آقاي خاتمي برخي نظرات و دل نگراني هاي خود را با رهبر انقلاب در ميان گذاشته که ايشان نيز با استماع نظرات خاتمي و تاييد برخي مسائل طرح شده، رهنمودهاي خود را مطرح کرده اند. رهبر انقلاب همچنين شخصيت خاتمي را محترم دانسته و اظهار کرده اند شخصيت او نبايد آسيب ببيند.ايشان همچنين اظهار کرده اند نسبت به آمدن يا عدم حضور افراد در انتخابات آينده توصيه يي نمي کنند و در صورت حضور خاتمي و حتي پيروزي او يا هر کس ديگر، طبق معمول گذشته و روابط رهبر و رئيس جمهور با وي تعامل خواهند کرد."

حال در واقع سئوال اين است که اگر آقاي خاتمي و ديگران بر اين باورند که چنين است، بايد پاسخ دهند چرا در دو دوره حضور ايشان در کاخ رياست جمهوري، حاصل اين "تعامل" بروز بحران هايي بود که خود آقاي خاتمي آنها را چنين زمان بندي کرده است:هر 9 روز يک بحران.

اما نه، اگر بر اين باورنيستند که کشتي بان را سياستي ديگر آمده ست، چرا خود و ياران شان، از گره گاه اصلي سخن نمي گويند؟ وقتي مردمان حتي حق ندارند بدانند در جلسه ايشان با "ولي مطلقه فقيه" چه گذشته، چگونه انتظار دارند همين چند خط گزيده اي که در اختيار افکار عمومي گذارده اند، به آنان نشان دهد که يکي از دو شرط آقاي خاتمي براي آمدن، محقق شده است؟

به زبان ديگر وقتي هنوز نيامده، طيف چند پاره اصلاح طلبان را جز سکوت چاره نيست، وقتي خبري از اطلاع رساني شفاف نيست، وقتي هيچ نشانه اي از ديگر شدن سياست کشتي بان در ميان نيست، چگونه بايد انتظار داشت راي دهندگان، به شرکتي ديگر در انتخاباتي اين چنيني قانع شده باشند؟

وقتي مهندس ميرحسين موسوي، لب از لب نمي گشايد، عبدالله نوري، بر روزه سکوت خود پاي مي فشارد، آيت الله خوئيني ها، سالي دو کلمه و نيم بيش نمي گويد... آيا مي توان تنها به چند ققنوس و چند پيشمرگ دل خوش داشت؟

به خاطر دارم در دوران رژيم گذشته، پس از انحلال احزاب ايران نوين و مردم ـ که آنان نيز به گونه اي احزاب دولتي محسوب مي شدند ـ حزب واحد رستاخيز به فرمان پادشاه وقت شکل گرفت و بعد از مدتي نيز صاحب دو جبهه شد:جبهه سازندگي و جبهه پيشرو. رهبران اين دو جناح حزب واحد نيز به گونه اي به اشارت، تعيين شدند. در همين دوران، تلويزيون ملي ايران ميزگردي با شرکت رهبران دو جناح ترتيب داد که از مواضع خود و ديدگاه هايشان بگويند. من نيز که خبرنگار سرويس سياسي کيهان بودم، به اين ميزگرد تلويزيوني دعوت شدم. پيش از رفتن به جلسه، ساعتي را در آرشيو روزنامه کيهان گذراندم. گفته هاي گردانندگان دو جناح را بارها و بارها مرور کردم. تفاوتي نيافتم. جمله بندي ها فرق مي کرد اما مضامين يکسان بود؛ که نمي توانست غير از اين نيز باشد.در جلسه مصاحبه همين يکي بودن را مطرح کردم و اينکه معناي واقعي دو جناح چيست وقتي حتي جمله بندي ها نيز نمي تواند متفاوت باشد. آن هم در حاليکه همگان مي دانستنداختلاف نظرهاي جدي در ميان مسئولين وقت مملکت وجود دارد؛ اختلافاتي که در نبود دموکراسي، امکان بروز عملي نيافت تا آن روز که از کوچه به کوچه مملکت، بيرون زد.

پس سئوال به جاي خويش باقيست. آقاي خاتمي! در ديدار با "رهبر معظم انقلاب" چه گذشت؟ شما براي آمدن هم شرط همراهي مردمان را تعيين کرده بوديد، هم شرط همراهي مسئول نظام را. اين اتفاق افتاد؟ مي افتد؟ آنچه شما از جلسه گفته ايد با واقعيت در تناقض است. براي حل اين تناقض چه بايد کرد؟راه پيشنهادي شما کدامست؟ "آقا" با هر کس که بيايد، چه شاه سلطان حسين باشد چه محمود افغان، "تعاملي" يکسان خواهند داشت؟...

اگر جواب اين سئوال ها يا منفي ست يا روشن نيست، ميدان را به آنان بگذاريد که شرکت در بازي انتخابات، و ايفاي نقش "ژوکر" را پذيرفته اند. آنان که حداقل اين نقش را خوب تر ايفا مي کنند.

شهرام رفيع زاده

گزارش هاي ديوان محاسبات از "عملکرد مالي شرکت نفت ايران"، "اعتبارات تبصره 13 قانون بودجه" و "هزينه غير قانوني بخشي از در آمد گمرک"، از تخلفات گسترده مالي دولت احمدي نژاد حکايت دارند.

اين گزارش ها در شرايطي با مهر "محرمانه" از سوي ديوان محاسبات به مجلس ارسال شده اند که به گفته رحماني فضلي رييس اين ديوان، تعداد پرونده هاي تخلف مالي مقامات دولتي از 4500 مورد نيز گذشته است. وي کمتر از يک ماه پيش در همايش مديران استاني ديوان محاسبات اعلام کرده بود که اين ديوان "هم اکنون با 4500 پرونده و 13500 مدير متخلف درگير است." وي همچنين گفته بود: "تشکيل اين ميزان پرونده در يک نظام اسلامي و از يک مجموع اداري و مديريتي اسلامي جاي تامل دارد و تاسف برانگيز است."

بدين ترتيب، در حالي که احمدي نژاد که در تبليغات انتخابات رياست جمهوري سال 84 همه رقيبان خود را به فساد مالي متهم مي کرد، اکنون خود و مديرانش در ماه هاي پاياني دوره چهارساله رياست وي بر دولت به تخلفات مالي گسترده متهم شده اند.

در همين ارتباط، روزنامه اعتماد روز يکشنبه گزارش داد: "رحماني فضلي رئيس ديوان محاسبات تمام زيرمجموعه اش را بسيج کرده تا به سرعت گزارش عملکرد مالي کابينه نهم را در سه سال گذشته تهيه کنند. گزارش هايي که اين روزها با مهر محرمانه راهي مجلس و پس از آن دادسراي ديوان محاسبات مي شود به روايت نمايندگان حکايت از تخلفات مالي متعددي دارد که توسط دستگاه هاي دولتي در طول سه سال گذشته صورت گرفته است."

به نوشته روزنامه اعتماد برخي از گزارش هاي ديوان محاسبات از تخلفات دولت و از جمله گزارش "ابهام در عملکرد مالي وزارت نفت" براي نمايندگان مجلس هشتم "شوک آور" بوده و ابعاد گسترده اين تخلفات، علي لاريجاني را بر آن داشته تا گزارش ديوان محاسبات را با پيوست نامه اي به رهبر جمهوري اسلامي ارسال کند.

اين گزارش و ساير گزارش هاي ديوان محاسبات در اختيار رسانه ها قرار نگرفته اند و نمايندگان مجلس نيز به دليل ارسال اين گزارش ها با "مهر محرمانه" تنها نکاتي کلي از آن را بازگو کرده اند. با اين حال، در ارديبهشت سال جاري الياس نادران از نمايندگان محافظه کار و در عين حال منتقد سياست هاي اقتصادي دولت احمدي نژاد اعلام کرد که يک مورد از تخلفات دولت برداشت 850 ميليون دلار از حساب ذخيره ارزي بدون مجوز مجلس بوده است.

نادران به خبرگزاري ها اظهار داشت: "اين برداشت در حالي بدون مجوز مجلس صورت گرفته كه صرف تامين ‏كالاهايي غيرضروري شده و بيانگر اقداماتي ناموزون از سوي وزارت بازرگاني است." به گفته نادران اين تخلف دولت پس از آن رخ داد که لايحه دو فوريتي برداشت 1 ميليارد و 200 ميليون دلاري از حساب ذخيره ارزي در زمستان 86 از سوي مجلس رد شد، که دولت آن را ‏به منظور‎ ‎واردات كالاهاي اساسي به مجلس ارائه کرده بود. وي خاطرنشان کرد: "بعد از عدم تصويب‎ ‎اين لايحه در مجلس متوجه شديم كه دولت راسا تصميم به تامين ‏بخشي از اين نياز از محل‎ ‎حساب ذخيره ارزي گرفته و به واردات برخي از اقلام كالاهاي مصرفي اقدام كرده ‏است."

در نمونه اي ديگر نايب رييس کميسيون اقتصادي مجلس هشتم اعلام کرد که "پنج درصد درآمد گمرکي کشور به جاي اينکه به کارگران گمرک به عنوان پاداش پرداخت شود، صرف پاداش مديران و خريد ماشين هاي دولتي شده است."

از تخلف تا فساد مالي

ورود ديوان محاسبات به محاسبه تخلفات مالي دولت احمدي نژاد در حالي صورت مي گيرد که تاکنون سرنوشت تخلفات مالي شهرداري تهران در دوره مديريت شهرداري تهران که در سال 85 از سوي شوراي شهر تهران فاش شد، مورد رسيدگي قرار نگرفته است.

نادر شريعتمداري يکي از اعضاي دوره دوم شوراي شهر تهران و رئيس کميسيون ‏برنامه و بودجه آن، در 30 خرداد 85 در جلسه داخلي اين شورا گفت: "350 ميليارد تومان هزينه در شهرداري فاقد سند است ‏كه اگر فرض كنيم 50 ميليارد تومان از اين هزينه ها متعلق به دوره قبل از ما بوده است، 300 ميليارد تومان آن ‏متعلق به سال هاي 82 و 83 است".‏ سال هاي 82 و 83 همان سال هايي است که احمدي نژاد شهردار تهران بود که بنابر اعلام نادر شريعتمداري طي آن 300 ميليارد تومان از بودجه شهرداري تهران بدون سند هزينه شده است.

وزارت کشور دولت نهم هرگز به سوال اکبر اعلمي و جلال حسيني دو نماينده وقت مجلس هفتم در اين مورد پاسخ نداد. در عوض، اکبر اعلمي پس از دو دوره نمايندگي مجلس از تبريز رد صلاحيت شد و جلال حسيني نيز به مجلس هشتم راه نيافت. اين دو نماينده مجلس طي سئوالي از در آبان 85 از وزير کشور در موردتخلف 300 ميليارد توماني در شهرداري دوره احمدي نژاد پرسيدند که: "مبنا و مجوز هزينه مذکور چيست؟ عوامل تخلف چه ‏کساني هستند و با متخفلين چه برخوردي شده است؟ مبلغ مذکور در چه محلي هزينه شده است؟ منابع مالي (106 ‏ميليون تومان) خريد شيريني، شکلات، گل و... براي جشن پيروزي احمدي‌‏نژاد از چه محلي تامين شده است؟"

مهدي چمران رييس شوراي شهر تهران در 5 شهريور سال 85 و چند ماه پس از افشاي تخلف 300 ميليارد توماني در دوره شهرداري احمدي نژاد، اعلام کرد: "در شهرداري تهران با توجه به عمومي بودن هزينه هاي «فاقد» پس از هزينه كردن اسناد را به شوراي شهر براي تصويب ارائه مي دادند كه در سال 83 و 84 اين اسناد ارائه نشده است." وي همچنين با تأكيد بر حسابرسي مالي در شهرداري تهران گفت که "حسابرسان استخدامي براي اين كار در سال 84 اعلام كردند كه حساب هاي شهرداري قابل حسابرسي نيست."

تخلف بهزيست بنياد

با همه اينها، شايد بارزترين نمونه فساد مالي در دولت نهم، پرونده موسسه "بهزيست بنياد" بوده است.

پرونده قضايي اين موسسه پس از آن تشکيل شد که دخالت هيات مديره موسسه بهزيست بنياد در قاچاق کالا و پوشاک تحت عنوان واردات خيريه براي بهزيستي، علني گرديد. همه متهمان اين پرونده از اعضاي ستاد انتخاباتي حاميان محمود ‏احمدي نژاد (رايحه خوش خدمت) در انتخابات رياست‎ ‎جمهوري سال 84 و انتخابات شوراهاي شهر و روستا در ‏آذرماه 85 محسوب مي شدند و يکي از متهمان اصلي اين پرونده، رستم سيد آقاخان، يکي از نامزدهاي ستاد حاميان احمدي نژاد در انتخابات‏‎ ‎شوراهاي سوم از تهران بود. به نوشته سايت هاي خبري مختلف، وي يکي از تامين کنندگان هزينه هاي ستاد انتخاباتي احمدي نژاد بوده است.

در مجموع، محمدرضا قلي‌زاده شيروان، سيد رستم سيد‌آقاخان و امير‎ ‎قيصرزاده اعضاي هيئت مديره شرکت بهزيست بنياد، و ابولحسن فقيه معاون رييس جمهور و رييس سازمان بهزيستي از جمله ‏متهمان به فساد اقتصادي و قاچاق کالا در پرونده مورد بحث بودند که با استفاده از مصونيت مالياتي سازمان بهزيستي و تحت ‏پوشش اين سازمان اقدام به قاچاق ميليارد ها تومان پوشاک خارجي براي چند شرکت خصوصي کرده و در ازاي ان درصد پورسانت دريافت مي نمودند.

سخنگوي قوه قضائيه 10 ماه پس از افشاي تخلفات موسسه "بهزيست بنياد"، در فروردين سال 87 از تشکيل پرونده اي در همين ارتباط در دادسراي ناحيه 24 مبارزه با قاچاق کالا و ارز خبر داد و گفت: "يکي از شرکت ‏هاي تحت‏‎ ‎نظارت بنياد با سوء استفاده از معافيت قانوني با تجار وارد کننده البسه وارد معامله‏‎ ‎و قرارداد مي شود و ‏درصدي از تجار دريافت مي کند که اين امر جرم محسوب مي شود‏‎.‎‏"‏

ابولحسن فقيه از نزديکان احمدي نژاد سه ماه بعد از اين اظهارات سخنگوي قوه قضائيه اعلام کرد: "آماده ارائه توضيحات به مقام قضائي در مورد پرونده بهزيست بنياد هستيم"؛‏ با اين حال تاکنون هيچ مقام قضائي يا دولتي در خصوص سرنوشت اين پرونده اظهار نظر نکرده است.

حميد احدي

سه ماه بعد ازابراز شادماني چند باره رييس جمهور از بحران اقتصادي جهاني، و تاکيد وي بر اين که اين بحران به ايران هيچ کاري نخواهد داشت، مديران دولت براي توجيه کسري بودجه و نشانه هاي بحران شديد اقتصادي که از تصميم هاي نادرست سه سال گذشته حاصل شده، اعلام داشته اند که موج دوم بحران سهمگين جهاني به ايران رسيده است.

ايران روزنامه دولت روز يکشنبه در عنوان اصلي خود سخنان وزير اقتصاد را آورد که گفته است بحران دو موج داشت که موج اول آن به ايران کاري نداشت اما اينک موج دومش به ايران رسيده است. کارشناسان معقتدند اين ترفندي است که شمس الدين حسيني يافته تا ضمن استفاده از بحران اقتصاد جهاني، نظر قبلي رييس جمهور را هم رد نکرده باشد. به کار بردن اصطلاح موج اول و دوم، در زمينه بحران اقتصادي اخير جهان تاکنون مورد مصرفي نداشته است.

اعتمادملي به همين نکته اشاره کرده وقتي نوشته بحران حاكم بر اقتصاد جهاني كشورهاي زيادي را به لحاظ اقتصادي زمين‌گير كرده است اما هنوز در ايران هستند افرادي كه مي‌گويند بحران از كنار اقتصاد ايران عبور كرده و تاثير خاصي بر اقتصاد كشور نداشته و اين نظر دولتي‌ها توسط كارشناسان اقتصادي با قاطعيت رد مي شود.

در همين حال به نوشته جرايد تمامي کوشش مديران دولتي بر آن است که تا قبل از انتخابات رياست جمهوري دو نکته نامعلوم بماند: اول اين که چه بر سر 250 ميليارد دلار در سه سال و نيم گذشته آمده و ديگر اين که با کاهش درآمد نفت براي تامين کسري بودجه دولت چه خواهد کرد، کدام بخش از تعهدهاي خود را ناديده خواهد گذاشت، بهاي کدام يک از کالا ها را افزايش خواهد داد و طرح هاي عمراني را که در سفرهاي استاني بدون بررسي وعده داده شد به کدام سرنوشت دچار مي شوند.

جمشيد اسدي استاد دانشگاه در فرانسه در گفت‌وگو با دويچه‌وله، به جنبه‌هاي اين اعتراف‌هاي ديرهنگام پرداخت و در پاسخ اين سئوال که چرا اين قدر دير وزيران کابينه واقعيت را پذيرفتند گفت طبق معمول آقاي احمد‌ي‌نژاد، حقايق را به مردم نمي‌گويند. زماني که اين بحران در غرب شروع شد و همه نگران بودند، او مدعي شد که حد تاثيرگذاري اين بحران بر اقتصاد ما صفر است و ديگر اينکه ما با نفت پنج دلاري هم مي‌توانيم کشور را اداره کنيم. اما حقايق، جدي تر از اين است و اينها ناچارند الان اين واقعيت را بپذيرند، با زماني که از دست رفته است.

اسدي در پاسخ اين سئوال که اگر شما يکي از مشاوران اقتصادي آقاي احمدي‌نژاد بوديد چه توصيه‌اي به ايشان مي‌کرديد؟ گفته است اول از ايشان تضمين مي‌گرفتم که به زندان نيافتم. دوم پيشنهاد مي‌کردم اقتصاد رانت خواري را از بين ببرند و جلب اعتماد کنند. ما حدود ۲۰۰ ميليارد دلار سرمايه ايراني خارج از کشور داريم. اگر اين جلب اعتماد شود و کارآفرين ايراني در داخل يا خارج راغب شود که در داخل کشور سرمايه گذاري کند، مي‌توان راهي يافت. من به ايشان مي‌گفتم که توان اقتصادي کشور ما بسيار فراتر از نفت است. در شرايطي که نفت بازارش راکد است ما درآمدهاي ديگري مي‌توانيم داشته باشيم اما چون کارافريني در ايران آزاد نيست و رانت‌خواري بيداد مي‌کند، کسي اين را نمي‌خواهد.

تعهدهاي سابق

در مورد تعهدهاي گذشته و به ويزه در جريان سفرهاي استاني گفته مي شود تفاوت ها و وعده هاي عمل نشده و غيرقابل اجرا که فقط روي کاغد آمده و يا مبالغي بابتش پرداخت شده و توقعي در مردم به وجود آورده چندان زيادست که سفرهاي استاني تا انتخابات رياست جمهور متوقف شده و خبر مي رسد که دفتر رييس جمهور از وزارت کشور خواسته از استانداران تحقيق کنند که کدام يک از آنان برنامه هاي صورت گرفته و قابل افتتاح دارند تا همان ها در فهرست قرار گيرند. وگرنه اتفاقي که در مورد کرمانشاه افتاد در استان هاي ديگر هم قابل اجراست.

در استان کرمانشاه که قرار بود هفته گذشته هيات دولت به آن جا سفر کند نمايندگان استان حاضر به همراهي رييس جمهور نشدند و اعلام داشتند که طرح هاي اجرا ناشده مانده و از مردم شرم دارند که به آن ها دروغ بگويند.

مهم ترين شکست که آثارش در همه استان ها ديده شده طرح هاي موسوم به واگذاري زمين براي حل مشکل مسکن است در دو سال – دو ماه و حتي به ادعاي روزنامه دولت دو روز – قرار بود کاملا حل شود. بنا به گفته مديران وزارت مسکن و شهرسازي هشتاد در صد طرح ها به علت آن که وزارت نيرو تامين گاز و آب لوله کشي را نپذيرفته و اجازه ساخت نداده متوقف مانده است. همزمان وزارت نيرو در گزارشي به مجلس توضيح داده که آبي براي توزيع وجود ندارد و اين وزارت نمي تواند به خانه سازي هائي که امکان تامين آبشان نيست مجوز بدهد. در مورد گاز وضع از اين سخت ترست. وزير جديد راه اعلام کرده که فعلا در مورد راه هم به جز همان طرح هاي جاري هيچ طرح جديدي را قبول نخواهد کرد.

گزارش وزارت راه وقتي اهميت بيشتري پيدا مي کند که همزمان شده است با قطعي شدن توقف جاده سوم شمال، که بيست سال از آغاز آن مي گذرد و دولت فعلي حتي يک در صد هم طرح هم جلو نبرده و خالا اعلام شده که اصلا کارگاه ها خالي شد. جالب اين که دولت قرارست 170 ميليارد تومان هم به پيمانکار اول که بيناد مستضعفان باشد غرامت بدهد.

کسري بودجه

يک نشاني ديگر براي خوابي که براي بهاي نفت و بنزين ديده اند سخن مدير عامل شرکت پالايش آبادان است که ديروز گفت در حال حاضر توليد هر يک ليتر بنزين در اين پالايشگاه حدود هزار و 200 تا هزار و 300 تومان هزينه دارد
در حالي که گفته مي شود دولت ديگر نبايد يارانه بدهد يعني براي بنزين توليد داخل هم چنين خوابي ديده اند.

در اين حال کارشناسان نفتي اعلام داشته اند که دولت نمي تواند به وزارت نفت براي بالابردن ميزان توليد نفت فشار وارد کند چون با وضعيت فعلي بازار جهاني اصلا چاره اي جز کاهش توليد نيست. از طرفي به علت تحريم آمريکا و شوراي امنيت جلب سرمايه گذاري خارجي هم در اين زمينه کاملا بعيدست.

اکبر ترکان معاون برنامه ريزي وزير نفت و تنها عضو قديمي که هنوز در اين وزارت خانه باقي مانده ديروز گفت با توجه به افزايش 500 ميليون بشکه اي ذخاير روزانه جهان، چاره اي جز کاهش توليد نفت به دو ميليون بشکه در روز وجود ندارد. وي در برابر فشار دولت براي تامين ارز بيشتر گفت چاره اي نيست جز آن که بهاي فروش دلار را افزايش داد.

ترکان مطابق گفته حتي اگر دولت در مصرف نفت در بودجه صرفه جويي کند، در خوشبينانه ترين حالت 50 هزار ميليارد تومان بايد از محل فروش نفت به بودجه تزريق شود که اين رقم با صادرات نفت 5/37 دلاري يا حتي 55 دلاري يعني اينکه بايد هر دلار را 1650 تومان به فروش رساند. از لحاظ اقتصادي امکان پذير نيست که قيمت تمام کالاها 20 تا 30 درصد طي 30 سال گذشته افزايش يابد اما ارز ثابت بماند.

اهميت اين گفته بدان است که تا قبل از کاهش بهاي نفت رييس جمهور اصرار داشت که بهاي ارز هاي خارجي کاهش بگيرد و با وجود مخالفت کارشناسان با اين کار بر آن پافشاري مي کرد. اما با کاهش درآمدهاي ارزي کشور اين اصرار به پايان رسيده و به جايش سخن از افزايش نرخ ارز مي رود.

حميد رضا برادران شرکا رييس سابق سازمان برنامه در سرمقاله روزنامه اقتصادي سرمايه نوشته بحث موجودي حساب ذخيره ارزي بارها نقل شده، اما دولت کمتر به آن توجه کرده است. برداشت هاي مکرر دولت نه تنها خلاف برنامه چهارم بوده بلکه بيانگر حرکت خلاف جهت برنامه چهارم است.

به نوشته اين اقتصاددان موجودي 36 ميليارد دلاري حساب ذخيره ارزي که بايد بيش از 100 ميليارد دلار (طبق اهداف برنامه چهارم) مي بود، نشان مي دهد دولت به طور متوسط سالانه 16 تا 17 ميليارد دلار حق برداشت از درآمد نفت داشته است.

در شرايط موجود، يکي از راه هاي پوشاندن کسري سال آينده هشتاد در صد افزايش دادن بهاي ارزهاي خارجي تصور مي شود که خود آثار تورمي بسياري خواهد داشت. بيهوده نيست که روز شنبه بک عضو کميسيون ويژه طرح تحول به خبرگزاري مهر گفته بود نزديک به يک سوم بودجه سال آينده کسري است که معادل سي هزار ميليارد تومان مي شود.

محمد حسين فرهنگي درخصوص نحوه جبران اين کسري، سه راه را مورد ارزيابي قرار داد و افزود: "دولت براي جبران کسري مي تواند يارانه هاي مستقيم را تعديل کند يا اينکه سياست هاي شديد انقباضي در پيش گيرد به طوري که سال آينده بودجه اي براي پروژه هاي عمراني پيش بيني نشود يا اينکه اقدام به استقراض از بانک مرکزي کند".

وي درخصوص استفاده از هر سه راهکار گفت: "البته در بيان کار ساده اي است اما در عمل تعديل نسبي يارانه ها، تدوين انقباضي بودجه و چاپ پول، به طور توامان، چندان تفاوتي در اصل کسري بودجه کشور ايجاد نخواهد کرد."

مشکل جناح راست

کارشناسان معقتدند مشکل بزرگي که براي جناح راست به وجود آمده موضوع بودجه و طرح تحول اقتصادي است که در مجلس است اگر قرار باشد مطابق دلخواه دولت اين دو لايحه تصويب شود در حالي که نمايندگان مطمئن باشند که امکان اجراي آن وجود ندارد. به زبان ديگر نمايندگان مجلس هم در فريب مردم براي انتخاب احمدي نژاد شرکت کنند، در آن صورت بار اصلي بحران هاي آينده بر دوششان خواهد افتاد. اما به گفته يک کارشناس سياسي اگر هم قبول نکنند به منزله افشاي همه آن چيزهاست که کارشناسان اقتصادي در دو سال گذشته گفتند و نشريات جناح راست آن ها را به شديدترين دشنام ها متهم کردند.

بيهوده نيست که دولت بودجه را که به نوشته يک اقتصاددان ماهيتا يک برنامه‌ريزي کوتاه مدت يکساله است، يک مجوز رسمي ‌براي خرج کردن تلقي مي کند. بنابراين اصل بودجه چند سالي است که به فراموشي سپرده شده است و تنها وجه شکلي آن وجود دارد.

به نوشته روزنامه دنياي اقتصاد آن زمان که تعداد صفحات بودجه به يکباره کم شد، خود نشاني بود بر اينکه ديد دولت از بودجه چيست. غير از اين، اگر نبود نقدهايي که به وجه شکلي قضيه گرفته مي‌شد، چه بسا دولت در يک صفحه مي‌نوشت اين عدد را براي سال ديگر نياز دارم و نمي‌خواهم وقت مجلس محترم را با جداول و توضيحات اضافه بگيرم و آن موقع ديگر همه مي‌فهميدند که بودجه چيست. پس تا حال هم که کشور بدون بودجه‌ريزي اداره شده است، سال ديگر هم مي‌شود و نياز به اين همه اضطراب و تشويش نيست.

مريم زماني

در ادامه تبليغات زودهنگام انتخاباتي حاميان احمدي‌نژاد كه با انتشار سه كتاب از سوي نهاد رياست‌جمهوري در تمجيد از مواضع رئيس‌جمهور در سفر اخير او به آمريكا وارد مرحله جديدي شده، چند عضو برجسته جناح دولتي از هم‌اكنون احمدي‌نژاد را برنده انتخابات و رئيس‌جمهور آينده معرفي كردند. اين در حالي است كه نايب‌رئيس جامعه مدرسين قم اظهارات مشاور احمدي‌نژاد مبني بر هماهنگي رئيس‌جمهور با مراجع و مدرسين حوزه را تكذيب و احتمال عدم حمايت "جامعتين" از او را مطرح كرده است.

محمود احمدي‌نژاد هفته گذشته در واكنش به فعاليت‌هاي انتخاباتي منتقدان خود، آنها را به انتشار آمار و اطلاعات دروغ عليه دولت متهم كرد و گفت: "آنهايي هم که اين حرف ها را مطرح مي‌ کنند، عجله نکنند انتخابات نزديک است و اين چيزها در معادلات مردم تاثيري ندارد."

احمدي‌نژاد در شرايطي در برابر رقباي خود به طرح اين سخنان پرداخت كه برخي گزارش‌ها از عزم بخش‌هايي از محافظه‌كاران براي به چالش كشيدن وي در انتخابات حكايت مي‌كند. همزمان موضوع عدم حمايت برخي مراجع و علماي برجسته محافظه‌كار نيز حاميان احمدي‌نژاد را با مشكل مواجه كرده است.

چندي پيش سقاي بي‌ريا، مشاور احمدي‌نژاد در امور روحانيت، از هماهنگي با جامعه مدرسين حوزه علميه قم براي برگزاري جلسه مشتركي با رئيس‌جمهور خبر داده بود. اما ديروز مقتدايي، نايب‌رئيس اول جامعه مدرسين، اين خبر را به صراحت تكذيب كرد و به ايسنا گفت: "ما از اين ديدار استقبال مي‌كنيم، ولي هنوز در اين ارتباط هماهنگي‌اي انجام نشده است."

جامعه مدرسين مهمترين تشكل روحاني جناح محافظه‌كار است كه محمد يزدي رئيس اين تشكل هم يكي از حاميان جدي محمود احمدي‌نژاد است.

اما نايب رئيس اين مجمع اينک از احتمال عدم حمايت جامعه مدرسين از احمدي‌نژاد هم سخن گفته است: "معلوم نيست در انتخابات آتي جامعه مدرسين با جامعه روحانيت در قالب جامعتين عمل كنند يا نه. اگر زمينه فراهم باشد هماهنگ عمل خواهند كرد، اما ممكن است جداگانه نيز عمل كنند."

پيش از اين، تشكل سياسي روحانيان محافظه‌‌كار ـ جامعه روحانيت و جامعه مدرسين ـ با هماهنگي يكديگر در انتخابات موضع‌گيري مي‌كردند و در چند انتخابات اخير هم حمايت "جامعتين" (جامعه روحانيت و جامعه مدرسين) همواره پشت نامزد اصلي اصولگرايان بود. اما اكنون به نظر مي‌رسد جامعتين يا دست‌كم طيف‌هايي از اين دو تشكل تمايل دارند كه اين پشتوانه را در انتخابات بعدي از احمدي‌نژاد سلب كنند.

آراي جدي احمدي‌نژاد

چند ماه قبل رهبر جمهوري اسلامي خواستار آن شد كه گروههاي سياسي آرامش جامعه را به هم نزنند و از تبليغات زودهنگام انتخاباتي بپرهيزند. اما نه تنها يكي از محافظه‌كارترين چهره‌هاي اصلاح‌طلبان يعني مهدي كروبي به اين توصيه گوش نداد و اعلام كانديداتوري كرد، بلكه اصولگرايان و بخصوص طيف حامي احمدي‌نژاد هم به اين خواسته رهبر توجهي نكردند و با گذشت زمان به فعاليت‌هاي انتخاباتي خود شدت بخشيدند.
اينک با جدي‌تر شدن احتمال حضور يكي از دو گزينه محمد خاتمي و ميرحسين موسوي به عنوان نامزدهاي نهايي اصلاح‌طلبان در انتخابات، اظهارنظرهاي انتخاباتي چهره‌هاي جناح دولتي نيز عليه موسوي و خاتمي و به نفع احمدي‌نژاد افزايش يافته است؛ به طوري كه در دو روز اول هفته جاري چند تن از حاميان مطرح احمدي‌نژاد صراحتا از قطعي بودن تكرار رياست‌جمهوري احمدي‌نژاد، بالا بودن آراي او و پيروزي‌اش در انتخابات سخن گفتند.

در همين راستا مرتضي آقاتهراني، شاگرد مصباح يزدي كه استاد اخلاق هيات دولت بود و نماينده تهران شد، روز شنبه ميرحسين موسوي را محروم از راي توده‌ها دانست و گفت: "به نظر من راي جدي از آن احمدي‌نژاد است. مردم در جريان سفرهاي استاني ديده‌اند كه آقاي احمدي‌نژاد چقدر خوب برايشان كار مي‌كند."

در همين روز مرتضي نبوي هم وجود هرگونه تلاش در جبهه اصولگريان براي عبور از احمدي‌نژاد را تكذيب كرد و احتمال پيروزي وي در انتخابات را بالا خواند. وي در عين حال با استقبال از نامزدي ميرحسين موسوي، يادآور شد كه او را اصلاح‌طلب نمي‌داند و ممكن است بخش‌هايي از اصولگرايان هم به موسوي راي دهند.
روز يكشنبه هم خبرگزاري فارس به نقل از محسن كوهكن، عضو هيات رئيسه مجلس، يك قدم جلوتر رفت و مدعي شد كه احمدي‌نژاد در همه نظرسنجي‌ها نفر اول است. وي گفت: "اين نظرسنجي‌ها درخصوص 6 كانديداي احتمالي از جريان اصولگرا و اصلاح طلب در شهرهاي بزرگ صورت گرفته است و آخرين نظرسنجي نيز يكماه گذشته بوده كه در همه آن‌ها احمدي نژاد در راس قرار داشته است... مطمئناً فاصله احمدي نژاد با ساير كانديداها افزايش مي‌يابد."

اما در واكنش به اين اظهارات، سايت "خبرآنلاين" از قول يكي از نزديكان خاتمي نوشت كه "نسبت آراي خاتمي به احمدي‌نژاد در كل كشور 2 برابر و در شهر تهران 3 برابر است." وي درباره آراي ميرحسين موسوي هم خبر داد كه: "آراي ايشان به مراتب پايين تر از آقاي خاتمي و حتي کمتر از احمدي نژاد بوده است."

كتابهاي تبليغاتي جديد

همزمان سايت اطلاع‌رساني دولت نهم روز گذشته خبر داد كه نهاد رياست‌جمهوري سه كتاب جديد را به چاپ رسانده كه هر سه آنها به نحوي مربوط به سفر احمدي‌نژاد به نيويورك است. اين سه كتاب با عناوين "عدل و صلح"، "حقيقت؛ گوهر گمشده جهان سياست" و "ديپلماسي‌نامه" منتشر شده و حميد مولانا، مشاور احمدي‌نژاد كه تابعيت آمريكايي دارد، بر آنها مقدمه نوشته است.

"مركز پژوهش و اسناد رياست‌جمهوري" كه اين سه كتاب را منتشر كرده، پيش از اين هم كتاب‌هايي همچون "گفتار در روش ايرانيان" و "تجلي هويت ايراني در نيويورك" را به چاپ رسانده بود كه همانند سه كتاب بعدي، بار تبليغاتي داشتند.

مسئولان اين مركز وابسته به نهاد رياست‌جمهوري براي كتاب اخير مقدمه‌اي نوشته و منتشر كرده بودند كه در بخشي از آن سخنراني احمدي‌نژاد در دانشگاه كلمبيا "فتح‌الفتوح" و "برتر از فتح فاو در جنگ تحميلي" توصيف شده بود؛ توصيفي كه اعتراض روزنامه كيهان را هم برانگيخت.

مركز پژوهش و اسناد رياست‌جمهوري در عين حال مجوز فصلنامه‌اي با عنوان دولت اسلامي را دريافت كرده كه تاكنون تنها 2 شماره آن منتشر شده؛ اما از سوي ديگر تا به حال 49 شماره از بولتن بدون مجوز ديگري با عنوان "گزارش جمهور" را به عنوان ضميمه اين فصلنامه منتشر و در تيراژ چند صد هزار نسخه‌اي بين گروههاي هدف در سراسر كشور توزيع کرده است.

محتواي اين نشريه كه آشكارا سمت و سوي تبليغاتي دارد، تاكنون بارها اعتراض محافظه‌كاران منتقد دولت را برانگيخته است. چند ماه پيش سايت فردا به انتقاد از يك شماره بولتن "گزارش جمهور" پرداخت كه در آن گفتارهاي احمدي‌نژاد با امام اول شيعيان مقايسه شده و آمده بود: "سيماي ملکوتي حضرت اميرالمومنين (ع) را در گفتارهاي رئيس جمهور ترسيم مي نماييم و سپس همراه با ديدگاه ها و مباني انديشه هاي وي، به خوانش و تعمق دوباره در نهج البلاغه مي پردازيم."

روزنامه اعتماد هم چهار ماه پيش به محتواي يكي از شماره‌هاي بولتن تبليغاتي نهاد رياست‌جمهوري اشاره كرد كه در آن با اشاره به سفر احمدي‌نژاد به ايتاليا، آمده بود: "کشور ايتاليا مسوول تامين امنيت رئيس جمهوري اسلامي ايران بود، اگرچه تيم حفاظتي رئيس جمهور نيز همه چيز را تحت نظارت داشت. گفته مي شد کاروان حامل رئيس جمهوري اسلامي ايران يکي از بزرگ ترين کاروان هاي روساي جمهور در تاريخ تشريفات ايتاليا بود. اين کاروان توسط نيروهاي امنيتي و پليس روي زمين و نيز چند هلي کوپتر از بالا اسکورت و همراهي مي شد."

سعيد پيماني

با نزديک شدن انتخابات و در حاليکه دولت از پرداخت سهميه معمول کاغذ مطبوعات عاجزست، وزارت ارشاد که پيش از اين تمام سهميه ها را حذف و حمايت ها را صرفا نقدي و ريالي کرده بود، در اقدامي بحث برانگيز يارانه هاي نقدي و خريد هاي حمايتي را به چند ناشرو روزنامه محدود کرد؛ کيهان در راس اين نشريات است.

دولت نهم از زمان در دست گرفتن اختيار امور با تغييرات گسترده اي که در وزارت ارشاد داد، انتقاد بسياري را برانگيخت. در همين راستا ابتدا بسياري از ناشران در مورد نحوه صدور مجوز ها و نيز تخصيص يارانه و سهميه هاي حمايتي به انتقاد از سياست هاي وزارت ارشاد برخاستند؛سياست هايي که اينک در آستانه انتخابات صورت بندي هاي جديد تري به خود گرفته است.

بر اساس سياست هاي وزارت ارشاد، موسساتي چون کيهان که در عين برخورداري از يارانه هاي نشر کتاب، از يارانه روزنامه ها نيز سود مي برند، در سال جاري از حمايت هاي ويژه ديگري هم برخوردار شده اند. تا جايي که گفته مي شود اين روزنامه در طول سه سال و نيم گذشته چندين ميليارد تومان کمک بلاعوض دريافت کرده و از خريدهاي حمايتي نيز برخوردار شده است.

انتشارات مسجد جمکران وبرخي از ناشران قم هم که کتابهايي در مورد امام دوازدهم شيعيان و موعود گرايي و ادعيه منتشر مي کنند از همين کمک ها بهره برده اند.

يکي از کارکنان اداره کل ارشاد استان قم در اين زمينه مي گويد: "يک هفته قبل از ماه محرم حدود يک ميليارد و سيصد ميليون تومان از کتابها، ادعيه، سي دي و ديگر توليدات ناشران قم و انتشارت مسجد جمکران خريداري و براي توزيع رايگان در اختيار هيات هاي مذهبي قرار داده شده است".

به گفته او کل بودجه هاي حمايتي در اين زمينه از زمان آغاز به کار دولت نهم تاکنون، فقط حدود 30 ميليارد تومان براي استان قم بوده است.

مدتي پيش نيز يکي از کارمندان شهرداري تهران نسبت به توزيع رايگان سي دي برخي از مداحان در تهران وشهرستان ها بصورت رايگان اعتراض کرد. البته اعتراض او به جايي نرسيد و خبرنگاري هم که با او گفت و گو کرده بود از درج اين خبر در خبرگزاري خود منع شد.

اما عبدالرضاهلالي، مداح نزديک به احمدي نژاد در واکنش به اعتراضات در اين زمينه گفت: "مردم بعضي صداها را دوست دارند".

جالب اينکه بسياري از سي دي هاي خريداري شده حاوي مداحي هاي هلالي بود.

امتيازات ناشران خودي

در حاليکه بازار نشر در ايران با بحران جدي مواجه است، کتابهاي با مضمون ديني، مهدي شناسي، ادعيه و از اين دست موضوعات به علت برخورداري از حمايت هاي دولتي، با قيمت نازلي به فروش مي رسند. به عنوان مثال کتابي همچون مفاتيح الجنان با حدود 800 صفحه و چاپ نفيس و جلد گالينگور حدود سه هزار تومان به فروش مي رسد. در حالي که کتاب ديگري با همين حجم در موضوعات علمي، سياسي، اقتصادي، فرهنگي و يا حتي تاريخ نگاري مستقل اسلامي قيمتي بيش از 10 هزار تومان دارد. در چارچوب همين سياست قيمت کتاب "داروخانه معنوي"با 160 صفحه، بين 800 تا هزار و 200 تومان است؛ حال آنکه اگر اين کتاب با هر موضوع ديگري و بدون حمايت هاي دولتي به چاپ مي رسيد حداقل 4 هزار تومان قيمت داشت. اين کتاب حاوي دعاهايي براي رفع بيماري است. مثلا در فهرست آن نوشته شده: دعاي رفع شکم درد در صفحه 32، سپس در اين صفحه دعايي به عربي نوشته شده است که اگر بخوانيم شکم درد مداوا خواهد شد.

جالب تر اينکه کتاب هاي بي ارزش بازاري نيز از مزاياي زيادي برخورد ار مي شوند. يکي از ناشران باسابقه از ارزان بودن کتابهاي بازاري همچون"چه کسي پنير مرا جاجا کرده است"، "قورباغه را قورت بده"، "دوستيابي براي دختران و پسران جوان"وغيره خبر مي دهد و مي گويد: "اين کتابها حداکثر پس از يک ماه در وزارت ارشاد بررسي و صاحب مجوز چاپ مي شوند و يارانه خوبي هم به آنها تعلق مي گيرد. در حالي که برخي از ناشران اکنون کتابهايي دارند که از 3 سال قبل تاکنون براي اخذ مجوز در ارشاد مانده است".

به گفته اين ناشر کتابهاي تاريخي و سياسي "هيچ ناشري نمي تواند مدعي شود که طي سه سال اخير مستقل عمل کرده و از خريد هاي حمايتي و يارانه ها هم منتفع شده است."

به نظر او نه تنها حمايت از بين رفته، بلکه کار به ضربه زدن هم رسيده است.
او مي افزايد: "بارها شاهد بوده ايم که ترجمه کتابي که توسط يکي از ناشران مطرح کشور براي اخذ مجوز ارائه شده با کندي صدور مجوز روبرو شده است. اما وقتي پيگيري کرديم متوجه شديم که علت تاخير، در واقع فرصت دادن به ناشر خودي ديگري است که همين کتاب را در دست ترجمه دارد".

در واقع به گفته او وزارت ارشاد در طي سه سال اخير به سمت "کارچاق کني براي ناشران خودي" پيش رفته است. در همين راستا چند ماه قبل اخباري مبني بر خريد حمايتي 6 ميليارد توماني وزارت ارشاد از ناشران شهرستاني منتشر شد که مديران ارشاد در پي تکذيب آن هم برنيامدند. بر اساس آن خبر تنها 500 ميليون تومان کتاب از استانهاي مختلف خريداري شده، در حاليکه بيش از 5 و نيم ميليارد تومان به خريد کتابهايي با مضمون ديني از انتشاراتي هاي خودي مستقر در قم و نيز آستان قدس رضوي اختصاص داده شده است. از بودجه اين خريدها که تحت عنوان "خريد حمايتي کتاب" مطرح مي شود حتي براي خريد سي دي و برگه هاي دعا که در قم و مشهد در تيراژ ميليوني چاپ مي شود، نيز استفاده شده است.

شايد به همين دليل است که يکي از عاملين فروش انتشارات موسسه کيهان در مورد حمايت هاي وزارت ارشاد مي گويد: " به نظر ما اکنون وضعيت به نسبت سابق بسيار خوب شده است. دولت قبلي خيلي يک طرفه عمل مي کرد و کتاب هاي ضاله را برکتب ارزشمند اسلامي ترجيح مي داد. اما اکنون کتابها و آثار دقيق و درست مثل کتابهاي ما توسط ارشاد خريداري مي شود تا جايي که اکنون در انبار موسسه کيهان هيچ کتابي براي فروش وجود ندارد و آخرين محموله آنها يک ماه پيش توسط چند کاميون تحويل انبار کتاب وزارت ارشاد شد. اگر اين کتاب ها ارزشمند نبودند که خريداري نمي شدند!"

وي در پاسخ به اينکه آيا کيهان، کتاب مذهبي و ديني هم چاپ مي کند گفته است: " بله. تمام کتاب هاي ما مذهبي است".

وي در مورد زمينه هاي مذهبي کتاب "روزنامه نگاران جاسوس"، "سيماي کارگزاران فرهنگ"و غيره که همه از انتشارات کيهان است مي گويد: "ببينيد انتشار اين کتاب ها به نمايان شدن چهره واقعي افراد منافق کمک مي کند. از اين رو حکومت ديني ما پايدار مي ماند. پس مي توان اين کتاب ها را مذهبي تلقي کرد".

البرز محمودي

اگر چه با سپري شدن بيست سال از پايان جنگ، ديگر سهميه رزمندگان جنگ هشت ساله براي ورود به دانشگاه ها به حداقل رسيده، اما اختلاف ميان رييس سازمان سنجش و رئيس کميسيون آموزش مجلس فاش ساخته که "سازمان بازرسي و قوه قضائيه" تلاش دارند سهميه چهل درصدي ورود به دانشگاه ها را که پيش از اين در اختيار رزمندگان بوده به "بسيجيان فعال" واگذار کنند تا آنها بتوانند راحت تر وارد دانشگاه و مراکز آموزش عالي شوند.

با اينکه نشست هاي خبري عبدالرسول پورعباس رئيس سازمان سنجش معمولا ظهرها برگزار مي شد اما روز شنبه اين جلسه در ابتداي صبح برگزار شد تا به اين ترتيب از قبل از جلسه مشخص شود که عاليترين رييس برگزاري آزمون ورودي به دانشگاه هاي کشور حرف هاي مهمي براي زدن دارد.

پورعباس در اين جلسه صبحگاهي در ساختمان سنجش که در جنب پل کريمخان واقع شده است، از "آشفتگي هاي قوانين گزينش دانشجو و تاکيد بر لزوم تجديد نظر در قانون" سخن گفت و از برخي "فشارها به سازمان سنجش براي واگذاري 40 درصد ظرفيت ها به بسيجيان فعال" خبر داد.

رئيس سازمان سنجش همچنين در اظهار نظري قابل توجه تاکيد کرد فشار زيادي از ناحيه سازمان بازرسي و قوه قضائيه روي سازمان سنجش وارد مي شود، تا جايي که حتي به تهديد انفصال از خدمت مسوول سازمان سنجش نيز منجر شده است.

در حال حاضر براساس قانوني که از سال 1367 تاکنون برجاي مانده، در هرسال برگزاري کنکور ورود به دانشگاه ها، 40 درصد پذيرفته شدگان کساني هستند که تحت عنوان "رزمنده" در اين آزمون شرکت کرده اند.

سهميه رزمندگان مخصوص افرادي بود که در جنگ هشت ساله عراق عليه ايران شرکت کرده بودند. اما در سالهاي اخير با گذشت زمان، به گفته اين مسوول سازمان سنجش، تنها دو درصد از اين سهميه استفاده مي کنند و ديگر رزمنده اي که در کنکور شرکت کند، نمانده است.

لذا اينک پس از گذشت بيست سال از اتمام جنگ، مجلس طرحي را تصويب کرده که بر اساس آن، اين ظرفيت به نيرو‌هاي بسيج اختصاص مي‌‌يابد. اجراي قانون جذب بسيجيان تاکنون در دانشگاه‌ها از سوي سازمان سنجش مسکوت مانده و اجرا نشده است.

کنکور پر مساله

برگزاري کنکور سال 1387 با حواشي بسيار همراه بود و اعتراضات فراواني را از سوي داوطلبان به همراه داشت. عمده مشکل اين بود که وزارت علوم و سازمان سنجش بدون اعلام قبلي ملاک پذيرش را بومي بودن قرار داده بودند و به اين ترتيب تعداد زيادي از داوطلبان که شايسته پذيرش در دانشگاه هاي خارج از استان و مثلا در پايتخت را داشتند به خاطر در اولويت بودن بومي ها، از راهيابي به دانشگاه باز ماندند.

هرچند رييس سازمان سنجش در کنفرانس خبري روز شنبه خود سعي کرد از اين سازمان رفع تکليف کند، اما از آن سو چنانکه علي عباسپور، رييس کميسيون آموزش مجلس در هفته هاي اخير تاکيد کرده، سازمان سنجش در سال جاري خودسرانه به تغيير سهميه ها دست زده که موجب آشفتگي در اعلام نتايج کنکور شده است.

مصاحبه رييس کميسيون آموزش مجلس با خبرگزاري مهر هم مانند مصاحبه رييس سازمان سنجش اطلاعات جديدي را فاش ساخت چرا که عباسپور در اين مصاحبه "اختصاص مازاد سهميه 40 درصدي رزمندگان را به گزينش بومي"، محل اشکال و مسبب اصلي وقايع پيش آمده در کنکور 87 دانست.

عباسپور بدون اشاره به ماجراي اختصاص سهميه رزمندگان به بسيجيان در تشريح وقايع اتفاق افتاده در کنکور 87 گفت: "وزارت علوم به صورت مکرر عنوان مي کند هيچ تخلفي صورت نگرفته و مطابق با مصوبات عمل کرده است. از 40 درصد سهميه رزمندگان به طور متوسط دو درصد استفاده مي شود و 38درصد استفاده نمي شود. حال آنکه در سال هاي گذشته اين 38 درصد به پذيرش غيربومي اختصاص داده مي شد اما در سال 87 در تيرماه تصميم گرفتند 38 درصد را به داوطلبان بومي اختصاص دهند."

به گفته وي "عدم اطلاع رساني در دفترچه راهنماي کنکور تخلفي است که باعث اين همه آشفتگي در کنکور 87 شد. بدين ترتيب در دانشگاه هاي دولتي درصد پذيرش بومي و غيربومي را مورد بررسي قرار داديم و به طور متوسط درصد پذيرش دانشجوي غيربومي از 40 درصد در سال 86 به حدود يک سوم و در برخي دانشگاه ها به يک چهارم کاهش يافته است. به عنوان مثال در رشته برق دانشگاه تهران درصد پذيرش غيربومي از 2/39 به 10 درصد کاهش، در رشته پزشکي دانشگاه علوم پزشکي تهران درصد پذيرش غيربومي از 7/43 به 5/13 درصد کاهش و در رشته برق دانشگاه صنعتي شريف پذيرش غيربومي از 7/31 به 12 درصد کاهش يافته است که اين تفاوت معنادار و به دليل اعمال وضعيتي است که ذکر شد."

رييس سازمان سنجش در کنفرانس خبري خود البته سعي کرد به منتقد خود نيز پاسخ دهد و به همين دليل خطاب به رييس کميسيون آموزش مجلس گفت: "براي واگذاري باقيمانده 40 درصد سهميه ايثارگران به بسيجيان فعال، در صورتي که اين قانون را اجرا کنيم، 40 درصد ظرفيت کنکور از رقابت آزاد و علمي خارج مي شود و داوطلبان برتر، همان طور که در شهريور ماه 87 نسبت به گزينش کنکور 87 اعتراض داشتند، نسبت به اجراي اين قانون نيز معترض خواهند بود و تعداد معترضان تا 40 برابر افزايش خواهد يافت. لذا وظيفه مجلس اين است که فعاليت خود را در اين خصوص براي از بين بردن چالش هاي پيش روي کنکور 88 متمرکز کند."

حذف کنکور

در حالي که آشفتگي هاي کنکور امسال هنوز پايان نيافته اما شعارهاي دولت نهم هنوز در پيش است. پيش از اين محمود احمدي نژاد و وزير علوم دولت وي بارها از حذف کنکور تا سال 1390 سخن گفته اند ؛ موضوعي که البته رييس سازمان سنجش اميدي به آن ندارد. پور عباس، رئيس سازمان سنجش هم در کنفرانس خبري خود به اين موضوع اشاره کرد و در انتقاد از برخورد مجلس، کميسيون آموزش را به تلاش براي تدبير انديشه يي درست براي حذف کنکور توصيه کرد.

پورعباس در حالي که حذف کنکور را به "لقمه يي بزرگ که در گلوي ما گير مي کند" تشبيه مي کرد، درباره عواقب اجراي بي برنامه قانون مصوب مجلس در اين باره هشدار داد و گفت: "طبيعتاً سال 89 بايد آخرين کنکوري باشد که از سوي سازمان سنجش برگزار مي شود ولي متاسفانه هنوز شاهدي براي اين تصور وجود ندارد. داوطلبان سوال مي کنند که آيا آزمون هاي سراسري در مقاطع دبيرستان برگزار خواهد شد و چه کسي مسوول سرنوشت آنهاست. تجديدنظر در نحوه اجراي اين قانون، تمديد زمان اجراي آن يا بازنگري کلي قانون بايد از همين امروز در دستور کار قرار بگيرد و کميسيون آموزش مجلس نسبت به حل اين مسائل مهم و استرس زا اقدام کند."

وي که تلاش مي کرد با ارائه مثالي بلاتکليفي قانوني در ماجراي حذف کنکور را بيشتر شرح دهد، ادامه داد: "فقط در کنکور 87 تعداد هفت هزار داوطلب با معدل 20 داشتيم و اين بدان معنا است که اين افراد در تمام دروس موفق به کسب نمره 20 شده اند، حال اينکه اين افراد در صورت حذف کنکور بايد با چه روشي گزينش شوند، مبهم است."

این رفیق ما آدم نازنینی است، همین آقای ایشپیلیوس را عرض می کنم. البته ایشان از یک خانواده آسوری ارمنی بین منطقه کردستان و بلوچستان است و در منطقه آنها اسمهای آدمها همه اش عجیب و غریب است، مثلا همین اسم ایشپیلیوس. آخر این هم شد اسم؟ تازه اسم خودش که خوب است، آرا ایشپیلیوس، اسم خاله اش ماسماسک ایشپیلیوس است.

این آقای ایشپیلیوس مدتها به من سر قضیه انرژی هسته ای حق مسلم ماست گیر داده بود که تو چرا در این مورد با منافع ملی مان مخالفت می کنی و علت اصلی توقف غنی سازی را کارهای من می دانست. دیروز به من گیر داده بود که چرا مثل احمد نجفی و مهناز افشار بلند نمی شوی بروی به غزه. به او می گویم برادر عزیز! شما اول بگو ماجرای انرژی هسته ای چی شد، می گوید کدام انرژی هسته ای؟ می گویم همان که می گفتی حق مسلم ماست. می گوید: من می گفتم؟ کی گفتم؟ می گویم، دو سال هر روز می گفتی که انرژی هسته ای حق مسلم ماست و می گفتی هر کسی با آن مخالف باشد خائن به کشور است.

با تعجب به من نگاه می کند و می گوید: من که اصلا یادم نمی آید، انرژی هسته ای دیگر چه حرف بی ربطی است؟ اصلا من چنین حرفی نزدم. بعد نگاه می کند به من و می گوید: حالا اگر نمی خواهی بروی به غزه حرف دیگری است، ولی بیخودی انرژی هسته ای و این مزخرفات را بهانه نکن

سها سيفي

"حسين قاضيان" در وبلاگش عکس دختر بي‌حجاب لبناني را منتشر کرده که عکس سيدحسن نصرالله را در دست دارد اما روي تي‌شرتش جمله‌اي به انگليسي نوشته شده به اين مضمون که به من نگاه کن. در حاشيه اين عکس، وضمن انتشار عکس‌هايي از دوران انقلاب ايران با همين محتوا که زنان غيرمحجبه را در کنار زنان محجبه نشان مي‌دهد، قاضيان تلويحاً اين پرسش را مطرح کرده است که جرا جامعه‌ي ايراني نتواند به چنين همزيستي مسالمت‌آميزي دست يابد:

اينکه اينان، هم مي‌توانند هم مي‌خواهند از جريان‌ها واشخاصي دفاع کنند که با آنان فرق دارند، نشان مي‌دهد که هر دو سو توانسته‌اند موجوديت ديگري را در عين متفاوت بودن بپذيرند. يعني بپذيرند ديگري مي‌تواند جور ديگري باشد. جوري که البته از نظر طرف ديگر احتمالاً پذيرفته(=حق) نيست. اما چون "جور ديگر بودن"شان پذيرفته مي‌شود؛ يعني با "ناجور بودن"شان مدارا مي‌شود؛ پس مي‌توانند چيزهاي جورشان را با هم به اشتراک بگذارند.

حزب‌الله لبنان براي اين افراد ــ ‌دست‌کم تاکنون‌ــ حق متفاوت بودن قائل بوده است. پس راه را باز گذاشته است تا آنان هم براي حزب‌الله حق متفاوت بودن با خود قائل باشند. در اين حال پذيرش زيستن با تفاوت‌ها، امکان مي‌دهد شما همان‌طور که با چيزهايي در هويت ديگري مخالفيد و در عين حال مي‌پذيريدش، با چيزهايي هم که موافق هستيد، براحتي موافقت کنيد؛ موافقت‌تان را هم نشان دهيد؛.و بي‌اعتبار هم نشويد. حزب‌الله مي‌تواند با اين شيوه‌ي پوشش مخالف باشد. اما همين که مي‌پذيرد در عين مخالفت، حق متفاوت بودن ديگري را به رسميت بشناسد، براي ديگري مجالي باز مي‌کند تا بتواند و بخواهد با او موافق باشد؛ موافقتش را ابراز کند؛ و از اعتبار هم ساقط نشود.

هنوز هم نمي‌دانيم نام آن پرنده چه بود!

تعطيل زندان گوانتاناموخواست محافل حقوقي جهان ازپرزيدنت اوباما وهمکاران اواست.پرزيدنت اوباما دراين باره به امريکا وجهان قول داده است تا آن را درفهرست اولويت ها بگذارد، اما ورود جدي به اين اقدام حقوق بشري به يک چالش تبديل شده که گروه همکاران اوباما هرچند به آن مي پردازند، اما متوجه شده اند کارچندان آساني نيست وبه آن فوريتي که امريکا وجهان انتظاردارند شدني نيست. فعالان حقوق بشرنگراني خود را پنهان نمي دارند وپياپي يادآورمي شوند که گويا گوانتانامو ازرده اولويت ها خارج شده است.اوباما درپاسخ مي گويد موضوع به آن سادگي که درآغازمي پنداشته نيست ونمي توان ظرف کمترازيک سال پس از بيستم ژانويه تعطيل گوانتانامو را اجرايي کرد.

يک کارشناس حقوقي نزديک به دولت اوباما اخيرا به نيويورک تايمزگفته است مهمترين مشکل اين است که کدام گروه اززندانيان بايد آزاد بشوند وکدام گروه بايد همچنان تحت پيگرد باقي بمانند.دولت پرتقال وديگردولت هاي اروپايي يک مانع بزرگ را که همواره تعطيل گوانتانامو را دشوار ساخته بود از پيش پاي اوباما برداشته اند و اعلام کرده اند با هدف همکاري با دولت اوباما آماده اند آن دسته از زندانيان را که در صورت آزادي مي ترسند به کشورشان بازگردند بپذيرند.اوباما به صراحت گفته است به عقيده اوچارچوب حقوقي که گوانتاناما را درآن قرار داده اند از حيث پيگرد تروريست ها و نتايجي که در نظر داشته اند چارچوب شکست خورده اي است وهمين کافي است تا متقاعد بشويم که گوانتانامو بايد تعطيل بشود. در مجموع کم نيستند حقوقدانان، نظاميان وافراد برجسته سياسي که تاکيد مي کنند با توجه به همکاري جهان براي تعطيل گوانتاناموو پذيرفتن تعدادي از زندانيان، آن قدرکه تدوين يک راه حل همه جانبه ضرورت دارد، تداوم انتقاد از پرزيدنت بوش سودمند نيست. برخي هشدار مي دهند که ممکن است تعطيل شدن گوانتانامو به تاسيس زندان ديگري منجر بشود که شرايط معتدلي داشته باشد. تيم اوباما اين احتمال را بکلي رد مي کند و تاکيد دارد اين خواست آنها نيست.

دکتر رومئو که يک شخصيت برجسته حقوق بين الملل است و مديريت اتحاديه آزادي هاي مدني امريکا را به عهده دارد، تيم اوباما را براي تعطيل گوانتانامو در فشار گذاشته است وهر لحظه تاخير به هر دليل را نابسود مي داند.وي از اين که هنوز جزئيات برنامه تعطيل گوانتانامو تدوين نشده ابراز نگراني مي کند و مي گويد در حاليکه برنامه مهار بحران اقتصادي بسيار سريع و دقيق طراحي شده، از سرعت در طراحي برنامه تعطيل گوانتانامو خبري نيست. دکتر رومئو بحران در عدالت را با بحران اقتصادي از حيث زيان هاي اجتماعي در يک سطح ارزيابي مي کند و ضمن هشدارهاي سرزنش آميز مي گويد "به همان اندازه که پيدا کردن شيوه هاي درمان بحران اقتصادي حياتي است تا جايي که راه حل ها را سريع بسته بندي کرده ايم، احتياج داريم با آنچه عدالت را در کشورمان جريحه دار و بيمار کرده فوري برخورد کنيم و در مجموعه اي منسجم گزينه هاي درماني را بسته بندي کنيم."

عدالت وقتي بيمار مي شود برخورد با عواملي که آن را بيمار کرده به زبان دينداران صديق فريضه است و به زبان حاميان آزادي هاي مدني از چنان اهميتي برخوردار است که سياستمداران نمي توانند آن را به تاخير بيندازند. اين شکل از نظارت مردمي بر امور و درجات بالاي آزادي بيان تضمين کننده آزادي و حفظ حقوق انساني است. درست است که ارزش هاي حقوق بشري به صورت هاي مختلف در امريکا و اروپا زير نام جنگ با ترور زير پا گذاشته شده است. اما حقوقدانان هرگز فضاي باز دانشگاه ها را در نقد نقض حقوق انسان ها از دست نداده و تمام سالهايي که عدالت به انگيزه جنگ با ترور سخت بيمار شده همواره عوامل آن را به چالش کشيده اند.اينک حاميان حقوق انسان ها به تعطيل گوانتانامو رضايت نمي دهند و دارند از آن فراتر مي روند.اين زمزمه در مدرسه حقوق هاروارد شنيده مي شود که امريکا با بحران قانون اساسي مواجه شده است.لازم است در قوانين و مقرراتي که به نام جنگ با ترور به صورت هاي گوناگون وضع شده تجديد نظر پذيرفته بشود. مانند تکنيک هايي که براي تحقيقات انتخاب شده، تسهيلاتي که براي دستگيري ايجاد شده، و شکنجه.

آيا اين که ايرانيان روزي و روزگاري نه چندان دور بتوانند با مسالمت و حداکثر خويشتن داري عوامل اقتصاد بيمار و عدالت صدمه خورده خود را از صحنه خارج کنند اميد بي پايه اي است.بي گمان آن روز و روزگار نزديک است. ايکاش عوامل نابساماني ها پيام صلح را پذيرا بشوند و به شکرانه آن، پيام صلح و دگرگوني براي مردمي بفرستند که ديري است آنها را به بهانه جنگ با اجانب با مشقت بحران اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و قامت شکسته فرشته عدالت آشنا ساخته اند.

در شرايطي كه مقام هاي كاخ اليزه با شك و ترديد به تداوم برنامه هاي فارسي زبان راديو فرانسه مي نگرند و در صدد بوده اند فعاليت هاي خبري را به حد يك سايت خبري تنزل دهند، شبكه ي تلويزيوني "بي بي سي" با وجود مخالفت آشكار و گاه همراه با تهديد مقام هاي سياسي- امنيتي ايران، حضور پر رنگ، رنگارنگ و گوناگون خود را در فضاي رسانه اي كشورديكته كرده است.

آرش سيگارچي

هنوز يک هفته از خبر سخنگوي قوه قضاييه مبني بر محاکمه متهمان "براندازي نرم" نگذشته که دادسرا و دادگاه انقلاب جمهوري اسلامي اعلام كرد متهمان پرونده براندازي نرم از سوي شعبه ‌١٥ دادگاه انقلاب تهران به حبس محكوم شده اند و در حال حاضر در زندان به سر مي‌برند.

دادسرا و دادگاه انقلاب تهران ديروز اطلاعيه اي را براي خبرگزاري هاي کشور فرستاد که در آن خطاب به "ملت شريف و مومن ايران" بدون مشخص کردن هويت و ميزان محکوميت افراد محکوم شده تصريح کرده اين افراد همان کساني هستند که سخنگوي قوه قضائيه در نشست خبري خود، خبر محاکمه آنها را داده بود.